Yerel Hukuk Mahkemesi

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; Davanın; müteveffa ...'nin geçirmiş olduğu kaza nedeniyle davacılardan ... ve ...'nin 1.000,00 er TL maddi 200.000,00 TL manevi tazminat ile davacı ...'ın 100.000,00 TL manevi tazminat talebine ilişkin olduğu anlaşılmıştır. Dosya kapsamından 21.04.2018 günü saat 01:00 sıralarında davalı sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı otomobil ile ... üzerinde sol şeritte seyir halindeyken olay mahalli ... Hastane ... Durağına geldiği esnada, gidiş istikametine göre yolun sağ tarafından sol tarafına koşarak karşıdan karşıya geçmek isteyen müteveffa yaya ...'ye aracın ön kısımlarıyla çarpması neticesi davaya konu ölümlü trafik kazasının meydana geldiği anlaşılmıştır. ... 54. Asliye Ceza Mahkemesinin ... E ve... K sayılı dosyası celbedilmiş ve incelenmesinde, davalı sanık ... hakkında taksirle ölüme neden olma suçundan iddianame hazırlandığı ve sanığın yapılan yargılaması sırasında alınan ATK raporu ile neticeten özetle ''...tüm dosya kapsamı, iddianame, tüm beyanlar, kaza tespit tutanağı ve kaza yeri krokisi, CD izleme ve muhafaza altına alma tutanağı, 26.04.2019 tarihli keşfe binaen bilirkişi ... tarafında tanzim edilen 03.05.2019 tarihli bilirkişi raporu ile olay yeri fotoğrafları, dosya tümüyle incelendiğinde kazanın yukarda "OLAY" kısmında açıklandığı biçimde gerçekleştiği anlaşılmış; olay mahallinin bariyerlerle yaya trafiğine kapatılmış yol olması dikkate alındığında 03.05.2019 tarihli bilirkişi raporundaki kusur durumlarına iştirak edilmeyerek aşağıdaki şekilde kusur dağılımına gidilmiştir. Mevcut verilere göre; A)-Sanık sürücü ... sevk ve idaresindeki otomobil ile gece vakti orta refüj üzerinde demir bariyerlerin bulunduğu meskun dışı mahaldeki devlet karayolunda seyir halinde iken buraya bir yayanın karşıdan karşıya geçmek için giriş yapabileceğini öngöremeyeceğinden meydana gelen olayda atfı kabil bir kusuru bulunmamaktadır. B)- Maktul yaya ... gece vakti, yaya trafiğinin engellendiği demir bariyerlerin bulunduğu standartları yüksek devlet karayolunda kendi can güvenliğini tehlikeye atarak koşarak karşıdan karşıya geçiş yapmak istediği, bu geçişini sırasında yol üzerinde seyir halinde olan sanık sürücü idaresindeki otomobile ilk geçiş hakkını vermesi gerekirken bu hususa riayet etmediği, koşarak tedbirsizce karşıdan karşıya geçişini sürdürmesi neticesi bu otomobilin sadmesine maruz kaldığı olayda; dikkat ve özen yükümlülüklerine aykırı davranışı ile asli kusurludur...'' şeklinde mütalaada bulunulduğu, dosyanın müdahil vekilinin dilekçesi ve dilekçesinde belirtilen talepleri doğrultusunda bu kez Adli Tıp Trafik İhtisas Genel Kuruluna gönderildiği, bu defa Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesi Genel Kurulunun ... tarih ve... Sayılı raporla; ''...Dosyadaki bilgi ve belgeler tümü ile tetkik edilip durum değerlendirmesi yapıldığında olayın, yukarıda "OLAY" kısmında açıklanan şekli Sanık sürücü ... 'un yönetimindeki otomobil ile 0-1 Kuzey yol üzerinde sol şeridi takiben seyretmekte iken olay mahalline geldiğinde, aracının ön kesimi ile seyrine göre yolun sağından soluna geçmek isteyen müteveffa yaya ... 'ye çarpması sonucunda meydana geldiği anlaşılmaktadır. Yaya geçişine fiziki engeller ile yasaklanmış taşıt yoluna girip sanık idaresindeki otomobilin sadmesine maruz kalarak kendi can güvenliğini tehlikeye düşüren müteveffa yayanın olayda asli kusurlu olduğu, olayın oluş şekli, mahal şartları ve yolun özelliği dikkate alındığında ise sanık sürücünün kusursuz olduğu heyetimizce mütalaa edilmekte olup aşağıdaki şekilde rapor tanzimi edilmiştir. Buna göre; A-Olayın oluş şekli, mahal şartları ve yolun özelliği dikkate alındığında sanık sürücünün kusursuz olduğu heyetimizce mütalaa edilmektedir. B-Müteveffa yaya ..., yaya geçişine fiziki engeller ile yasaklanmış taşıt yoluna girip sanık idaresindeki otomobilin sadmesine maruz kalarak kendi can güvenliğini tehlikeye düşürmüş, dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı davranmış olmakla olayda asli kusurludur. Yukarıdaki hususlar muvacehesinde, olayda; A-Sanık sürücü ... 'un kusursuz olduğu, B-Müteveffa yaya ... 'nin asli kusurlu olduğu kanaatini bildirir müşterek rapordur." şeklinde tespit yapıldığı ve neticede mahkemece; ''...Suça konu yer transit araç geçişine ayrılmış, yaya trafiğine kapalı olan yoldur. Suça konu kaza mahalli öncesi hız sınırlamasının 80 km olduğu tabelalarda belirtilmiştir. Suça konu yerde 80 km hızla seyir edilmesi gereği şeklinde ki hız sınırları herhangi bir kazanın olmasını engellemek amacıyla konulmuş kurallardır. Sanığın da, duran trafikten sonra hızını oldukça arttırarak kazana mahalline doğru yaklaştığı görülmüştür. Müteveffanın da koşarak yola çıktığı, muhtemelen hızını arttırmakta olan aracın, hızlandığının farkına varamadan, karşı tarafa geçebileceğini düşünerek, sol şeride doğru koştuğu, her iki tarafın hızlı olarak en sol şeritte kesiştiği ve kazanın meydana geldiği görüntülerden anlaşılmıştır. Sanığın aracının 80 km nin üzerinde hızının olduğu, sanığın ikrarı, ibraz edilen hız tespitine ilişkin rapor ve görüntü içerikleriyle anlaşılmıştır. Sanık sürücü tarafından hız arttırılmadan aracını sürmüş olsa idi, kazanın olup olmayacağı yönünden irdeleme yapılmış; sanık 80 km hızla seyir halinde de olsa, kazanın yine gerçekleşebilme ihtimali gözden uzak tutulmamıştır. Nitekim, suça konu yer araçlar için transit geçişe ayrılmış bir yer olup, koyu giymiş olan yayanın gece vakti hızlı olunmasa dahi farkedilemeyecek olması ve müteveffanın karşı da gidebileceği yer olmadığı gözden uzak tutulmamıştır. Bu nedenle suça konu yolda sanığın 80 km nin üzerinde seyir halinde olması 2918 Sayılı Yasa çerçevesinde hız limitini ihlal eden kabahat niteliğinde görülmüştür. Yine sanığın, yasal sınır olan 0.50 promilin altında alkollü olması da sürüş, sevk ve idaresini etkilemeyecek nitelikte olduğu değerlendirilmiştir. Ancak müteveffanın olmaması gereken yolda, koyu giyinmiş ve koşar vaziyette bulunması, sanık tarafından öngürülemez bir durum olarak değerlendirilmiştir. Araçların transit geçişlerine ayrılmış; yaya trafiğine kapalı olan yola, yayaların çıkışları nedeniyle gerçekleşen kazalarda sürücüler açısından öngörülebilir bir durum değildir. Transit araç geçişlerine ayrılan yolda gerekenin üzerinde hızlı seyir etmek nedeniyle sürücüler tarafından ancak bir başka araca çarpma, takla atma, yoldan çıkma gibi bir durumun öngörülebileceği düşünülmüştür. Somut olayımızda ise, sürücü olan sanık, geride durmuş gibi görünen trafikten sonra aracıyla, çevresinde başka bir araç olmadığı için hızını arttırarak ilerlediği, sanığın aracından evvel bir başka araç kaza mahallinden geçtiği, sanık kaza mahallinden herhangi bir yayanın en sol şeride kadar gelebileceğini öngöremediği; bu nedenle hızını artırarak kaza mahalline kadar gelmiş olduğu değerlendirilmiştir. Sanığın hızını artırması nedeniyle 5326 Sayılı Yasa ve 2918 Sayılı Yasa çerçevesinde idari yaptırım uygulanabilir ise de; kazanın tamamen öngörülemez nitelikte gerçekleştiğine kanaat getirilmiştir. Netice olarak, sanık hakkında taksirle ölüme sebebiyet verme suçunu işlediği iddiasıyla TCK.nun 85/1, 53/6 uyarınca cezalandırılması istemiyle kamu davası açılmış ise de ; sanığın hazırlık ve mahkemedeki müteveffayı fark etmediğine ve kusursuz olduğuna ilişkin savunmaları, alınan trafik İhtisas Dairesi ve Adli Tıp Genel Kurulu raporları ve izlenen görüntü içerikleri ile sanığın kusurunun bulunmadığı kanaatine varıldığından ve mahkememizce transit geçişe ayrılmış, yaya trafiğine kesinlikle kapatılmış, yüksek tel örgüler nedeniyle karşıya geçişin mümkün olmayan yolda, hemen kaza mahallinin üstünde bulunan üst geçidi kullanmayıp, yola koşarak giren, tam kusurlu olan müteveffanın yola çıkmasının, sanık sürücü tarafından öngörülebilir bir durum olmadığı; sanığın aracının kaza anında hız limitlerinin üzerinde kabul edilmesinin cezalandırma yapabilmek için yeterli olmadığı, cezalandırma yapabilmek için ise, TCK 22/3 de belirtilen "öngörülebilirlik" koşulunun bulunması gerektiği, araçların transit geçişine ayrılmış suça konu yola yayanın çıkabileceğinin öngörülemeyeceği, sanığın bir yayaya çarpabileceğini öngörmeksizin hızını artırdığı ve kazanın meydana geldiği kanaatine varılarak...'' şeklindeki gerekçe ile davalı sanığın CMK223/2-c uyarınca beraatine karar verildiği, kararın istinaf edilmesi üzerine İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 19. Ceza Dairesinin 18/05/2021 tarih ve ...Esas ... K sayılı ilamı ile başvurunun esastan reddine dair kesin olarak karar verildiği ve nihayetinde verilen beraat kararının kesinleşmiş olduğu anlaşılmıştır. Davanın haksız fiil nedeni ile tazminat davası olduğu anlaşılmıştır. 6098 sayılı Borçlar Kanunu 49. Maddesi; Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür hükmünü amirdir. Zarar verici fiili yasaklayan bir hukuk kuralı bulunmasa bile, ahlaka aykırı bir fiille başkasına kasten zarar veren de, bu zararı gidermekle yükümlüdür. Düzenlemesi mevcuttur. Haksız fiil sorumluluğunun ortaya çıkabilmesi için gerekli olan ikinci koşul, zarara sebebiyet veren hukuka aykırı fiilin, fail tarafından kusurlu olarak yapılmış olmasıdır. Kusur, hukuk düzeninin kurallarının bilerek ve isteyerek yada ihmal sebebiyle ihlal edilmesi gerekecektir.Kusurun kanunlarımızda tanımı yapılmamıştır. Uygulama ve öğretide kabul görmüş tanıma göre; kusur, hukuk düzenince kınanabilen davranıştır. Kınamanın nedeni, başka türlü davranma olanağı varken ve zorunlu iken, bu şekilde davranılmayarak, bu tarzdan sapılmış olmasıdır. Kısacası; kusur, genel tanımıyla, hukuk düzeni tarafından bir davranış tarzının kınanması olup; bu kınama, o davranışın belirli koşullar altında bireylerden beklenen ortalama hareket tarzından sapmış olmasından kaynaklanır. Haksız fiil öğretide hukuka aykırı zarar verici fiil olarak tanımlanmakta ve unsurları; hukuka aykırı fiil, zarar, kusur ve illiyet bağı olarak belirlenmektedir. Buna göre haksız fiilden bahsedebilmek için hukuka aykırı bir fiil bulunmalı, bu fiil bir zararın doğması neden olmalı, zarara neden olan kişinin kusurlu bulunması ve zarar ile kusur arasında illiyet bağının olması gerekmektedir. Bu beş unsurun varlığı halinde zarar veren kişi fiilden dolayı zarara uğrayan kişi ya da kişilerin maddi zararlarını karşılamak durumundadır. Türk Medeni Kanunu’nun 6. maddesine göre haksız fiilin unsurlarını ispat etme yükü davacıdadır. Davacı zararın haksız fiili ile gerçekleştiğinin diğer söylemle zarar ile haksız fiil arasındaki illiyet bağını ispat etmek durumundadır. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, “işletenlerin, bu kanunun 85/1. maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur”, aynı yasanın 85/1 maddesinde, “bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yararlanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı”, Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının A-1.maddesinde de, “sigortacı bu poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder” şeklinde ifade edilmiştir. O halde zarar verenin, zarar görenin durumunun haksız fiilden önceki duruma getirilmesi ve maddi kaybının tam olarak giderilmesi esastır. Yapmış olduğu haksız fiille zarar veren işletenin verdiği zararı eksiksiz olarak gidermesi gerektiğinden, gereği yapılması zorunlu olan sigorta poliçesi ile işletenin sorumluluğunu üstlenen sigortacının da meydana gelen zarardan, dava dışı davalı şirkete sigortalı araç sürücüsünün kusurlu olması nazara alınarak tamamından sorumlu olacağı açıktır. Açıklandığı üzere 6098 sayılı Borçlar Kanunu 49. Maddesi; Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlü olup, davalı ile davalının sigortacısının haksız fiilden sorumlu olabilmesi için, davalı sigortalı Abas'ın kusurlu olması gerekmektedir. Mahkememizce dosyanın tarafların kusur oranlarının tespiti için ATK Trafik İhtisas Dairesine gönderildiği ve düzenlenen 12/12/2025 tarihli raporda özetle; ''...Mevcut verilere göre; A) Davalı sürücü ..., sevk ve idaresindeki otomobil ile gece vakti meskun dışı mahalde seyir halindeyken, yaya geçişinin oto korkuluk ile engellendiği olay mahalline geldiği esnada gidiş istikametine göre sağ tarafından karşıdan karşıya geçmek için koşarak taşıt yoluna giren müteveffa yayaya çarptığı olayda atfı kabil kusuru bulunmamaktadır. B) Müteveffa yaya ..., gece vakti meskun dışı mahalde yol üzerindeki araçların seyir durumunu dikkate almadığı, orta refüjün fiziki engeller ile yaya geçişine kapatıldığı mahalde kendi can güvenliğini tehlikeye düşürecek şekilde koşarak karşıdan karşıya geçmek istediği sırada sol tarafından seyirle gelen davalı sürücü yönetimindeki otomobilin çarpmasına maruz kaldığı olayda, kusurludur. Yukarıdaki hususlar muvacehesinde, olayda; A) Davalı sürücü ...'un kusursuz olduğu, B) Müteveffa yaya ...'nin %100 (yüzde yüz) oranında kusurlu olduğu...'' tespitleri yapıldığı, yapılan bu tespitlerin ... 54. Asliye Ceza Mahkemesinin ... E ve...K sayılı dosyasından alınan raporlar ile de uyumlu olduğu anlaşılmıştır. Toplanan deliller, Atk Trafik İhtisas Dairesinin raporları, ... 54. Asliye Ceza Mahkemesinin ...E ve ... K sayılı dosyası, dosyadaki bilgi ve belgeler ve tüm dosya kapsamından, her ne kadar davacılar tarafından davalılar aleyhine iş bu maddi ve manevi tazminat davası ikame edilmiş ise de; 21.04.2018 tarihinde meydana gelen ve davacıların mirasçısı olan ...'nin vefatı ile neticelenen kazada, davalıların herhangi bir kusurunun bulunmadığı anlaşıldığından davanın reddine karar vermek gerekmiş olup aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.