Yargıtay

Mahkememizde görülmekte olan İflas (Doğrudan Alacaklı Tarafından Talep Edilen İflas (İİK 177)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı şirketin davalıdan toplamda 2.5 yıllık kesinleşmiş kira alacağı bulunduğunun, müvekkilinin 1 aylık kira borcunun 66.294 USD + KDV olduğunu , davacı şirketin 1/3 payla kirayı veren olduğunu , kira sözleşmesinin icra takip dosyalarında mevcut olduğunu davalı hakkında alacağın tahsili için icra takibi başlatıldığını davalı itirazlarının kaldırıldığına dair kesinleşme şerhlerinin dilekçe ekinde sunulduğunu davalı hakkında ... 4.İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasında 555.000 USD + faiz ve masrafların tahsilinin talep edildiğinin , ... 13. İcra Dairesinin ... esas sayılı dosyasında 79.550 USD + faiz ve masrafların tahsilinin talep edildiğinin ve davalının itirazının kaldırılmasına dair verilen ... 4. İcra Mahkemesinin .... esas ...K. Sayılı kararının kesinleştiğini , ... 13. İcra Dairesinin ... esas sayılı dosyasında 79550 USD + faiz ve masraflarının talep edildiğini ve davalının itirazının kaldırılmasına dair ... 4. İcra Hukuk Mahkemesinin ... E: ...K. Sayılı kararının kesinleştiğini , ... 7. İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasında 1.000.000 TL + faiz ve masrafların tahsilinin talep edildiği ve davalının itirazının kaldırılmasına dair ... 25. İcra Hukuk Mahkemesinin ... E , ...

K. Sayılı kararının kesinleştiğini , ...

7. İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasında 1.000.000 TL + faiz ve masraflarının tahsilinin talep edildiği , davalının itirazının kaldırılmasına dair ... 25. İcra Hukuk Mahkemesinin ... E. ...

K. Sayılı kararının kesinleştiğini, ...

35. İcra Dairesinin ... esas sayılı dosyasında 1.250.000 TL + faiz ve masrafların tahsilinin talep edildiği , davalının itirazının kaldırılmasına dair ... 2. İcra Hukuk Mahkemesinin... E. ...

K. Sayılı kararının kesinleştiğini, davalının ödemelerini tatil ettiğini , davalı şirket avukatının dahi davalı hakkında takip başlattığını , davalının ödemelerini tatil etmesi sebebiyle iflasına karar verilmesi gerektiğini davalının icra dosyalarına konu borcun ödenmesi hususunda davalıya depo emri gönderilmesini , davalının borcu ödememesi halinde davalının iflasına karar verilmesini davalının oluşturulacak alacak masasına davacı alacağının 1. Alacaklı olarak kaydedilmesini yargılama giderleri ve vekalet ücretlerinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle ; şirketin pay sahiplerinin organik bağı olan ve bağlantılı şirketlere ödeme yapılmasının beklenilmesinin 3. Kişi alacaklıların menfaatine aykırılık teşkil edeceğini , davalı şirketin zor durumda olmasının yegane sebebinin davacı şirket ile bağlantılı şirket ve kişiler olduğunu müvekkilinin Ziraat Bankası Bebek Şubesinden kullandığı 650.000 TL tutarlı kredi borcunun faiziyle birlikte 813.749 TL olarak kapatıldığını şirketin 254.085 TL SGK borcu ile 327.248 TL vergi borcunun yapılandırılarak ödendiğini şirketin 762.845 TL işçilik alacaklarını ödendiğini cari borçların ödendiğini davacının diğer tüm borçlar kapanmadan kendisine çıkar sağlamaya çalıştığını ödemelerin yönetim kurulu üyeleri ... ve ... tarafından yapıldığını, bu yönetim kurulu üyelerinin alacaklı olmasına rağmen şirketten alacaklarını tahsil etmeye çalışmadığını müvekkilinin ödenmeyen borçlarının yalnız şirket ortaklarının ve şirket ortaklarının iştiraki olan şirketlerin alacakları olduğunu bunların tüm piyasa borçları ödendikten sonra ödenmesi gerektiğini müvekkili şirketin işletme konusu otelin tahliye ettiren davacının bu davayı açmakta hukuki yararı bulunmadığını davacının şirketin işletme konusun kapattırarak borçların yavaş yavaş ödenmesine sebebiyet verdiğini davacının tek amacının alacağına çabuk kavuşmak olduğunu , ödemelerin tatil edilmesinden bahsedebilmek için genel ve sürekli olarak borcun ödenmemiş olmasının gerektiğini davacının... A.Ş ile birlikte dava ikame etmemiş olması sebebiyle davanın usulden reddinin gerektiğini söz konusu icra takiplerine konu ilamlarda ... A.Ş ile ...'un intifa hakkı sahibi olmaları nedeniyle birlikte dava ve takip arkadaşları olduğunu ,

İİK 177 maddesine göre depo kararı verilemeyeceğini , davacı şirketin pay sahiplerinden ... Ailesinin bağlantılı şirketi olan ... Şirketinin ve ortakları ile bağlantılı , ... A.Ş nin kusurlu davranışları ile davalı şirketin bu duruma gelmesine neden olunduğunu şirketin ...'a olan 1.000.000 Euro ve 1.500.000 TL tutarlı borcunun ödenmesi için tüm ortakları katkıda bulunmada davet ettiğini ancak ortaklardan ... ile ...'in kabul etmediğini , tüm ödemeyi... ve ... yaptığını , ödemeyi yapan pay sahiplerinin davalı şirkete karşı bir takip başlatmadıklarını ... A.Ş asıl borçlu olduğu için borcun teminatı ipoteklerin paraya çevrilmesini talep ettiklerini davalı şirket avukatının davalı aleyhine takip başlattığı iddiasının doğru olmadığını zira başlatılan takiplerin 3. Kişilerdeki ipoteklerin paraya çevrilmesi için kullanıldığını bununla birlikte zaten davalı şirketin paraya çevrilecek bir mal varlığının bulunmadığını , müvekkilinin şirketin pay sahiplerinden ... ve ... otel işletmesini devralarak ciddi yatırımcılar bulduklarını görüşmeler son aşamaya geldiğinde ise ... ile ...'in dolar bazlı kira bedelinin 10 yılın bitiminde %50 artış talep edilmesi sebebiyle anlaşmanın sağlanamadığını , davacı şirketin yetkililerinin fahiş talepleri nedeniyle protokolün imzalanamadığını , müvekkilinin otel işletmesini yeniden faaliyete geçirebilmek için yaptığı tüm işlemlerin davacı tarafından engellendiğini müvekkilinin tek faaliyet konusunun otel işletmek olmadığını , müvekkilinin doğru yatırımcı bulması halinde şuan ki durumundan kurtulabileceğini , şirketin envanterine kayıtlı malların satılması halinde birçok borcun karşılanabileceğini davacıların kendi kusurları nedeniyle şirketin bu duruma düşmesine neden olduklarını davanın reddine karar verilmesini , Anayasa Mahkemesinin ... esas sayılı dosyasında verilecek kararın beklenilmesini aksi halde davanın reddine karar verilmesini iddia ve talep etmiştir.

Davalının bağlı bulunduğu vergi dairesine , Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğüne ,

Emlak Müdürlüğüne ayrı ayrı müzekkere yazılarak davalı şirketin kuruma borcu olup olmadığının bildirilmesi istenmiş 07/02/2025, 17/01/2025, 30/05/2025 tarihli müzekkere cevaplarından davalı şirketin vergi ve SGK borcunun bulunmadığı 20/01/2025 tarihli cevabi yazıdan ise davalı şirketin son yoklama tespit tutanağına göre faal görüldüğü anlaşılmıştır.

Davacı vekiline ... 4,35,7,13 İcra Müdürlüklerinde takibe konu alacaklar yönünden dava dışı ... Şirketi ile davacı arasında zorunlu dava ve takip arkadaşlığı bulunup bulunmadığı konusunda beyanda bulunmak üzere 2 haftalık süre verilmiş , davacı vekili 25/12/2025 tarihli dilekçesi ile davacı şirketin intifa hakkı sahibi olarak tek başına dava ve takip başlatabileceğini bildirdiği dilekçe ekinde dava dışı Bulvar İnşaat Anonim Şirketinin açılan davaya muvafakat sunulduğuna dair dilekçesini ibraz ettiği anlaşılmıştır. ... 4,35,7,13 İcra Müdürlüklerine müzekkere yazılarak kesinleşmiş takipler nedeniyle dosya borçlarının kapak hesaplarının gönderilmesi istenilmiş, müzekkere cevapları dosya içerisine celp edilmiş, dosya borçlarının ödenmediği anlaşılmıştır.

Davacı taraf, taraflar arasında görülmekte olan genel kurul kararının iptali talepli davada ... 21 Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosyasında tanzim ettirilen 28.10.2024 tarihli bilirkişi raporunun örneğini 05/11/2025 tarihli dilekçe ile sunduğu ve sunulan raporda özetle şirketin ticari faaliyetinin yok denecek seviyede olduğunu ve , şirketin faaliyetine ortaklardan kullandığı fonlarla devam ettiğini şirketin borçlarının önemli kısmının ortakları olan borçlar olduğunun tespit edildiği , dilekçe ekinde ayrıca davalı şirketin fesih ve tasfiyesi için ikame edilen ...

15.Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosyasında tanzim ettirilen dava dışı pay sahibinin ayrılma akçesinin hesaplanmasına dair 29/09/2023 tarihli bilirkişi raporu ibraz edildiği raporda özetle davalı şirketin öz varlığının 31/03/2023 tarihli mali tablolara göre borca batık durumda olduğu bu nedenle ayrılma akçesinin hesaplanmadığı yönünde tespitte bulunulduğu anlaşılmıştır.

Davacı tarafından İİK'nın 160.maddesi uyarınca iflas avansı yatırılmış,

İİK'nın 177/1.4. bent 2. cümlesi, ''Türkiye'de yerleşim yeri veya mümessili bulunan borçlu dinlenmek için kısa bir müddette mahkemeye çağırılır'' hükmü uyarınca davalı şirket temsilcilerine duruşma gün ve saatini bildirir davetiye tebliğ edilmiştir. Tüm Dosya Kapsamı Birlikte Değerlendirildiğinde Dava , davalı sermaye şirketinin ödemelerini tatil ettiği iddiasına dayalı olarak İİK 177.maddesi kapsamında doğrudan iflas istemine ilişkindir.

Davacının, davalı şirket tarafından işletilen taşınmazda intifa hakkı sahibi olarak ... 4,35,7,13 İcra Müdürlüklerinde takip konusu edilmiş kira alacağının bulunduğu, davalının davacı ve dava dışı şirkete olan borçlarının davalı ticari defterlerinde de kayıtlı olduğu ve icra dosyası kapak hesabına göre davalı şirketin kısa vadeli borçları toplamının 34.923.524 TL göründüğü anlaşılmaktadır. Davalı, kesinleşmiş takiplere konu borçların ödendiğini iddia etmemekte; davacının davalı şirketin faaliyetine devam etmesine ve şirketin mali gücünü iyileştirmek için yapılan girişimlere davacı ve davacı ile bağlantılı şirket ve gerçek kişilerin engel olduklarını iddia etmektedir.

Davalı şirketin ticari defterleri incelenerek davacının ödenmeyen alacaklarının , davalının iş hacmine ve tüm borçlarına oranla önemli miktarda olup olmadığı , davalının kısa ve uzun vadeli borçlarının ne kadar olduğu , davalının alacaklı sayısı ve borç miktarının dava tarihi itibarı ile tespit edilmesi için dosya mali müşavir bilirkişi ile icra iflas hukukçusu bilirkişiye tevdi edilmiş ,

14/10/2025 tarihli bilirkişi raporundan özetle; icra dairelerine yazılan müzekkere cevaplarına göre davacı ve dava dışı ...A.Ş nin davalıdan kesinleşen takipler kapsamında alacaklı görüldüğü tutarın toplam 34.923.527 TL olduğunun tespit edildiği , davalı şirketin Ziraat Bankasından kullanmış olduğu 813.749 TL kredinin son taksidinin ödendiği , davalı şirketin ... Dairesine borcunun bulunmadığının müzekkere cevapları ile bildirildiği , davalı şirketin 2024 yılına ait geçici vergi beyannamesinde 138.933 TL zarar beyan ettiği vergi dairesi kayıtlarına göre davalının yargılama harç ve giderlerinin toplamı 40.343 TL borcunun bulunduğu davalı şirketin beyannamelerini süresinde sunduğu ödemelerin tatil edildiğine dair tespit yapılmadığı davalı şirketin kaydi olarak ve rayiç bilonçoya göre borca batık durumda olduğu ,

İİK 177/b.2 maddesi kapsamında sunulan ticari defterlere de mali tablo bilgilerine göre borçların tatil edildiğine dair tespit yapılamadığı, davalı hakkında detayları yazılı birçok icra takibi başlatılmış olduğu , vergi dairesi yoklama tespit tutanağına göre faal olduğu ve vergi borcunun bulunmadığı ve bu nedenle iflas koşullarının oluşmadığı ilama bağlı bir alacak tespit edilemediği davalı şirketin kaydi ve rayiç değerlere göre borca batık olduğu gününde görüş belirtildiği ancak mahkememizin 22/05/2025 tarihli duruşmasının 4 nolu ara kararı uyarınca ödenmeyen alacakların davalının tüm borçlarına oranla önemli miktarda olup olmadığı , davalının kısa ve uzun vadeli borçlarının ne kadar olduğu hususunun raporda değerlendirilmediği anlaşılmıştır , bununla birlikte rapor içeriğinde kısa vadeli borçlar toplamının 56.206.201 TL, davacı ve dava dışı şirketin alacak miktarının ve ödenmeyen takip borçları toplamının 34.923.524 TL olduğunun ve icra takiplerinin kesinleşmiş olduğunun tespit edildiği anlaşılmakla yeniden bilirkişi incelemesi yapılmasına gerek görülmemiş, iflas koşullarının oluşmadığı yönündeki hukuki değerlendirmeye itibar edilmemiştir.

Dava tarihinde yürürlükte bulunan 2004 sayılı İİK'nın 177.maddesinde, "Doğrudan Doğruya İflas Halleri" üst başlığı altında, "Evvelce takibe hacet kalmaksızın İflas, Alacaklının talebi" düzenlenmiştir. 177/1.fıkrada, aşağıdaki hallerde alacaklının evvelce takibe hacet kalmaksızın iflasa tabi borçlunun iflasını isteyebileceği ifade edilmiştir. Yasada belirtilen 4 bent ise sırasıyla;

1.Borçlunun malum yerleşim yeri olmaz, taahhütlerinden kurtulmak maksadıyla kaçar, alacaklıların haklarını ihlal eden hileli muamelelerde bulunur veya bunlara teşebbüs eder yahut haciz yoluyla yapılan takip sırasında mallarını saklarsa;

2.Borçlu ödemelerini tatil eylemiş bulunursa;

3.308 inci maddede ki hal varsa;

4.İlama müstenit alacak icra emriyle istenildiği halde ödenmemişse,..” şeklinde sayılmıştır. Buna göre İİK'nın 177 maddesi uyarınca borçlunun iflasa tabi şahıslardan olması ve doğrudan doğruya iflas sebeplerinden birinin mevcut olması halinde mahkeme, borçlunun iflasına resen karar verebilecektir.

İİK 177. maddesi uyarınca, davalının doğrudan iflasının talep edebilmesi için yasada belirtildiği şekilde hem davalıdan alacaklı olduğunun hem de İİK'nun 177/1 maddesindeki iflas nedenlerinin gerçekleşip gerçekleşmediğinin tek tek ele alınıp tereddüte yer vermeyecek şekilde ispatlanması gerekmektedir.

Davacının kesinleşmiş icra takipleri kapsamında kira alacağının bulunduğu, davalının davacı alacağının ödendiğini iddia etmediği, davacının aynı zamanda şirket sermayesinde pay sahibi olan gerçek kişilerin ilişkili olduğu şirket olmasının veya davalı şirketin mali gücünün iyileştirilmesi için gereken önlemleri almakta yardımcı olmamasının davalıdan alacağını tahsil etmesine veya iflasını istemeye engel teşkil etmediği, davalının kısa vadeli borçlarının toplam 56.206.201 TL olduğu ve bu miktarın öz varlık tutarı 5.402.978 TL den fazla olduğu , icra takiplerinin 2020 ve 2021 yıllarından itibaren devam ettiği dolayısıyla davalının ödemelerini tatil etmiş olduğu anlaşılmakla davalının iflasına dair talebin kabulüne karar vermek gerekmiştir.

Davacı dava dilekçesinde, davacı alacağının iflas masasına kayıt ve kabulüne de karar verilmesini talep etmiştir. ... tarih ... sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı'nda "... Her davada açıldığı tarihte tespit edilen vaziyet hükme ittihaz olunması iktiza eylemesine... " şeklinde belirtildiği üzere her dava açıldığı tarihteki hukuki ve fiili olgulara göre sonuçlandırılır.

Dava tarihi itibari ile davalının iflasına karar verilmemiş olduğu dolayısıyla iflas idaresi tarafından sıra cetveli düzenlenmemiş olduğu, sıra cetveli düzenlenmeden davacı alacağının sıra cetveline kaydedilemeyeceği, davacının erken açılan davasının usul yönünden reddine karar verilmesi gerektiği kanaatine varılarak aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.

1.Davalının iflasına yönelik talebin KABULÜNE,

... Ticaret Sicil Müdürlüğünün ...sicil numarasına kayıtlı davalı ...ŞİRKETİ (Mersis No: ..., Vergi No : ...)'nin İİK'nın 177. maddesi uyarınca İFLASINA, İflasın 23/03/2026 tarihi saat 16:12 itibarıyla açılmasına,

Davacı tarafından depo edilen iflas avansının ... İflas Müdürlüğüne gönderilmesine, kararın tescil ve ilanına, karardan bir örneğin derhal iflas müdürlüğüne ve ticaret sicil müdürlüğüne gönderilmesine,

2.Davacının sıra cetveline itirazının usul yönünden reddine,

3.Hüküm tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesine göre tahsili gereken harç 732,00TL olduğundan peşin alınan 615,40 TL harcın mahsubu ile bakiye 116,60 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,

4.Davacı tarafından (iflas koşullarının oluşup oluşmadığı amacıyla) yapılan 1.983,00 TL posta ve tebligat masrafı, 30.000,00 TL bilirkişi ücreti ile 13.622,00 ilan masrafı olmak üzere toplamı 45.605,00 TL ile mahsup edilen harç 615,40 TL olmak üzere toplam 46.220,40 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

5.Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden (kabul edilen talep yönünden) hüküm tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ye göre hesap ve takdir edilen 45.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,

6.Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden (reddedilen talep yönünden) hüküm tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ye göre hesap ve takdir edilen 45.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,

7.Gider avansının kalan kısmının karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatırana iadesine, Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 23/03/2026 BAŞKAN ÜYE ÜYE KATİP