Davanın Özeti : Davalı Kurum tarafından düzenlenen ve 24.12.2002 tarih ve 24973 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Mimarlık, Peyzaj Mimarlığı, Mühendislik, Kentsel Tasarım Projeleri, Şehir ve Bölge Planlama ve Güzel Sanat Eserleri Yarışmaları Yönetmeliği'nin 6/a fıkrası ile 42. maddesinin 1, 3 ve 9. fıkralarının; uluslararası yarışmaların kurallarının farklı olması nedeniyle, Yönetmelik'te yanlış bir tanımlama yapıldığı, söz konusu yarışmaların tamamının mimarlıkla ilgili olduğu, bir mimarî tasarım yarışmasının uluslararası çapta düzenlenmesinin, 27.11.1978 tarihinde UNESCO Genel Konferansı'nda kabul edilen tavsiye kararlarına uygun ve Uluslararası Mimarlar Birliği'nin onayına bağlı olarak yapılması gerektiği, ulusal düzeyde düzenlenmekte olan çoğu yarışmanın Yasa'da belirlenen eşik değeri aştığı ve Yönetmelik'in 6/a fıkrasının 2. bendinde, eşik değeri aşan yarışmaların uluslararası yarışma şeklinde yapılacağı yönündeki düzenleme dikkate alındığında, mimarî tasarım yarışmalarının neredeyse tamamının yüksek maliyetli uluslararası yarışmalar olarak yapılması gerektiği, oysa idarelerin gerekli görmesi halinde yarışmaların yabancı katılımına açık tutularak yapılması ile bu tür yüksek maliyetlerin söz konusu olmayacağı, bu yönde yapılacak uygulamanın kamu yararına uygun olacağı, yabancı katılımına açık yarışmaları uluslararası yarışma olarak nitelendiren düzenlemenin hukuka aykırı olduğu, ülkemizin ekonomik koşulları içinde mesleği icra etmeye çalışan meslek mensuplarının, bu rekabet ortamı içinde yer alması güç olduğundan, düzenlemenin kamu menfaatine uygun olmadığı, Yönetmeliğin 6/a fıkrasının 2. bendindeki düzenlemenin 4734 sayılı Yasa'nın 8, 13 ve 63. maddelerindeki eşik değerlere ilişkin düzenlemelere uygun olmadığı, Yasa'daki düzenlemede eşik değerleri aşan ihalelerin zorunlu olarak yabancıların katılımına açık olmasının öngörülmediği, Yasa'nın anılan düzenlemelerinde kamu alımlarının yabancılara açık olup olmaması hususunun idarelerin takdirine bırakıldığı, Kanun kapsamında düzenlenecek tasarım yarışmaları için Yasa'nın zorunluluk getirmediği bir hususu zorunlu bir hüküm haline getiren Yönetmelik düzenlemesinin Yasa'ya aykırı olduğu, idarelere Yasa'yla tanınan takdir yetkisini ortadan kaldırdığı, Yönetmelik'in 42/1. maddesindeki düzenlemenin, fikrî hakların koruma altına alındığı 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu'nun 13. maddesi ve manevî hakları düzenleyen hükümlerine aykırı olduğu, 5846 sayılı Kanun'un 2. maddesinde, her çeşit mimarlık ve şehircilik tasarım ve projelerinin eser olarak sayıldığı, manevî hakların eser sahibinin şahsına bağlı olduğu, bu hakların kullanma yetkisinin devrinin de şahsın kendi tasarrufu ile mümkün olduğu, şahsa bağlı bir hakkın Yönetmelik'in 42/1. maddesindeki düzenlemede olduğu gibi eser sahibinin tasarrufu dışında, idarelere ait olduğu şeklindeki düzenlemenin Kanun'un fikrî hakları koruma altına alan hükümlerine aykırı olduğu, fikrî hukukta eser sahibinin manevî haklarına ilişkin korumanın Medeni Kanun'daki şahsî hakların kullanılmasına dair hükümlerle paralel olduğu, bu haklardan önceden vazgeçmenin mümkün olmadığı, nitekim Kanun'un 14/3 ve 16/3. maddelerinde fikrî hak olarak tanınan bazı manevî haklardan sözleşme ile dahi vazgeçmenin hükümsüz olacağına dair düzenlemelerin yer aldığı, eser sahibi olan proje müellifi kendi tasarrufuyla dahi bu haklardan vazgeçemezken, yapılan düzenlemede ödül kazanan yarışmacıların eserleri üzerindeki fikrî hakların bütünüyle idareye ait olacağı yönündeki hükmün hukuka aykırı olduğu, idarenin, eser sahiplerinden yarışma sonunda elde ettikleri projelerin üzerindeki malî hakları devretmelerini isteyebileceği ve bu hakları kullanabileceği, malî haklar dışında eser üzerindeki bütün fikrî hakları kullanmasının, 5846 sayılı Yasa'ya aykırı olduğu, Yönetmeliğin 42/3. maddesinde yer alan "idare, ... tasarımın uygulama projelerinin yapılmasını, ... tasarım sahibine ... yaptırabilir." ifadesinin fikrî hakların korunması yönündeki kuralların uygulanmasını esnekleştirdiği, tasarımın uygulama projesinin eser sayılan tasarım üzerine yapılabileceği, yani mevcut eserden istifade suretiyle vücuda getirilebileceği, bu uygulamaların 5846 sayılı Kanun'un 6. maddesinde "işlenme" olarak nitelendirildiği, 21. maddesinde ise, bir eserden onu işlemek suretiyle faydalanma hakkının münhasıran eser sahibine ait olacağı hükmünün yer aldığı, buna göre bir tasarımdan yola çıkılarak uygulama projesi hazırlama hakkının tasarımın müellifine ait olduğu, bu nedenle iptali istenilen ifade Kanun ile tanınan hakların ihlâli sonucunu doğurduğundan, idareye bu konuda takdir hakkı tanıyan bir düzenleme yapılamayacağı, Yönetmelik'in 42/9. maddesinde yer alan hüküm uygulamada aksaklıklara yol açacağından kamu yararına uygun bir düzenleme olmadığı, tasarımın eksiksiz uygulanması ve uygulama sırasında kaçınılmaz olarak ortaya çıkacak inşaî sorunlara çözüm bulunmasının, ancak tasarımı yapan müellif tarafından yerine getirilebileceği, tasarımın sadece bir proje ile sınırlı olmayıp, yapının bütünüyle fizikî olarak tamamlanmasıyla sonuçlandığı, tasarımın, müellifinin dışında bir başka gerçek veya tüzel kişi tarafından kontrol edilerek tamamlanmasının telif haklarına müdahale anlamını taşıdığı, 5846 sayılı Kanun'un 22/2. maddesinde mimarlık eserlerine ait plan, proje ve krokilerin uygulanmasının çoğaltma sayıldığı, 1. fıkrasında ise bir eserin çoğaltma haklarının münhasıran eser sahibine ait olacağının hükme bağlandığı, uygulamanın mesleki kontrollük hizmetini başka bir gerçek veya tüzel kişiye ihale etmeyi öngören düzenlemenin Kanun ile korunan eser sahibinin çoğaltma hakkının ihlâline yol açacağı ileri sürülerek iptali istenilmektedir.

Devam etmek için kayıt olun

Ücretsiz hakkınızı kullandınız.

Kayıtlı kullanıcılar günde 3 arama yapabilir ve 30 belgeye kadar görüntüleyebilir.

Ücretsiz Kayıt Ol Giriş Yap
Karar Etiketleri
30.11.2005 REDDİNE DANISTAYKARAR IDARI İdare Hukuku 5846 sayılı Yasa hükümlerine göre, eser sahibinin bu kanundan doğan maddî ve manevî haklarını sözleşme ile devredebileceği açıktır. 4734 sayılı Kanunu 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu 4734 sayılı Yasa'nın 23. maddesinde "İdareler gerekli gördükleri mimarlık, peyzaj mimarlığı, mühendislik, kentsel tasarım projeleri, şehir ve bölge plânlama ve güzel sanat eserleri ile ilgili bir plân veya tasarım projesi elde edilmesine yönelik olarak, ilgili mevzuatında belirlenecek usul ve esaslara göre rekabeti sağlayacak şekilde ilân yapılmak suretiyle, jüri tarafından değerlendirme yapılmak üzere ödüllü veya ödülsüz yarışma yaptırabilir." hükmüne, 53. maddesinin (b) fıkrasının 12. bendinde ise; "Kurum, Kurul kararıyla bu Kanunu 4734 sayılı Kanun 4734 sayılı Yasa'ya göre ihaleye katılmada "yabancılık" unsurunun engel teşkil etmediği, Yasa'nın 53. maddesinin b/8 bendinde mütekabiliyet, 63. maddesinde de eşik değer yönünden iki istisna getirildiği, hatta 63. maddedeki istisnanın uygulanıp uygulanmayacağının idarenin takdirine bağlı bulunduğu, Yasa'nın 8. maddesindeki eşik değerlerin üzerindeki ihalelere yabancıların katılımının sınırlanması konusunda idarenin takdir hakkının bulunmadığı, anılan Yönetmelik'in 42/1. maddesindeki düzenlemenin muhtemel ihtilafları önleme ve boşluğu giderme, şeffaflığı temin etme amacıyla yapıldığı, 5846 sayılı Kanunu 24973 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Mimarlık, Peyzaj Mimarlığı, Mühendislik, Kentsel Tasarım Projeleri, Şehir ve Bölge Planlama ve Güzel Sanat Eserleri Yarışmaları Yönetmeliği'nin 6/a fıkrası ile 42. maddesinin 1, 3 ve 9. fıkralarının; uluslararası yarışmaların kurallarının farklı olması nedeniyle, Yönetmelik'te yanlış bir tanımlama yapıldığı, söz konusu yarışmaların tamamının mimarlıkla ilgili olduğu, bir mimarî tasarım yarışmasının uluslararası çapta düzenlenmesinin, 27.11.1978 tarihinde UNESCO Genel Konferansı'nda kabul edilen tavsiye kararlarına uygun ve Uluslararası Mimarlar Birliği'nin onayına bağlı olarak yapılması gerektiği, ulusal düzeyde düzenlenmekte olan çoğu yarışmanın Yasa'da belirlenen eşik değeri aştığı ve Yönetmelik'in 6/a fıkrasının 2. bendinde, eşik değeri aşan yarışmaların uluslararası yarışma şeklinde yapılacağı yönündeki düzenleme dikkate alındığında, mimarî tasarım yarışmalarının neredeyse tamamının yüksek maliyetli uluslararası yarışmalar olarak yapılması gerektiği, oysa idarelerin gerekli görmesi halinde yarışmaların yabancı katılımına açık tutularak yapılması ile bu tür yüksek maliyetlerin söz konusu olmayacağı, bu yönde yapılacak uygulamanın kamu yararına uygun olacağı, yabancı katılımına açık yarışmaları uluslararası yarışma olarak nitelendiren düzenlemenin hukuka aykırı olduğu, ülkemizin ekonomik koşulları içinde mesleği icra etmeye çalışan meslek mensuplarının, bu rekabet ortamı içinde yer alması güç olduğundan, düzenlemenin kamu menfaatine uygun olmadığı, Yönetmeliğin 6/a fıkrasının 2. bendindeki düzenlemenin 4734 sayılı Yasa'nın 8, 13 ve 63. maddelerindeki eşik değerlere ilişkin düzenlemelere uygun olmadığı, Yasa'daki düzenlemede eşik değerleri aşan ihalelerin zorunlu olarak yabancıların katılımına açık olmasının öngörülmediği, Yasa'nın anılan düzenlemelerinde kamu alımlarının yabancılara açık olup olmaması hususunun idarelerin takdirine bırakıldığı, Kanun kapsamında düzenlenecek tasarım yarışmaları için Yasa'nın zorunluluk getirmediği bir hususu zorunlu bir hüküm haline getiren Yönetmelik düzenlemesinin Yasa'ya aykırı olduğu, idarelere Yasa'yla tanınan takdir yetkisini ortadan kaldırdığı, Yönetmelik'in 42/1. maddesindeki düzenlemenin, fikrî hakların koruma altına alındığı 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu 5846 sayılı Kanun 4734 sayılı Yasa'nın 8. maddesinde, bu Kanunu 5846 sayılı Yasa'ya aykırı olduğu, Yönetmeliğin 42/3. maddesinde yer alan "idare, ... tasarımın uygulama projelerinin yapılmasını, ... tasarım sahibine ... yaptırabilir." ifadesinin fikrî hakların korunması yönündeki kuralların uygulanmasını esnekleştirdiği, tasarımın uygulama projesinin eser sayılan tasarım üzerine yapılabileceği, yani mevcut eserden istifade suretiyle vücuda getirilebileceği, bu uygulamaların 5846 sayılı Kanunu 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu K5846 md.57/1 K4734 md.22 K5846 md.2 K4734 md.42 K4734 md.23 K5846 md.48 K5846 md.13 K5846 md.6 K5846 md.22/2 K5846 md.23 K5846 md.17/2 K5846 md.42/3 K24973 md.6 K24973 md.42 K4734 md.53 K4734 md.8 K4734 md.63