13.Daire         2005/3760 E.  ,  2005/3421 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y

2....

2.Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu

İstemin Özeti : 3.1.2004 tarih ve 25335 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Bakanlar Kurulu'nun 2003/6668 sayılı "Bankalar Kanunu'nun 14 üncü maddesinin (3) Numaralı Fıkrası Uyarınca Bankacılık İşlemleri Yapma ve Mevduat Kabul Etme İzni Kaldırılan T.İmar Bankası T.A.Ş. Nezdinde Bulunan Tasarruf, Ticari Kuruluşlar ve Diğer Kuruluşlar Mevduatının Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonunca Ödenmesine İlişkin Esas ve Usuller Hakkında Kararı"nın 3. maddesinin (a) fıkrasının (1) numaralı bendinin, Anayasa ve hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek iptali ve 5021 sayılı Kanunun da Anayasaya aykırı olduğu belirtilerek ... Mahkemesine gönderilmesi istenilmektedir.

Başbakanlık Savunmasının Özeti : Davanın süresi içinde açılıp açılmadığının 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "dava açma süresi" başlıklı 7.maddesi hükümlerine göre incelenmesini ve süresinde açılmamışsa bu sebeple reddi, esas yönünden ise davacının Anayasa'ya aykırılık iddiasının yerinde bulunmadığı, 27.12.2003 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 5021 sayılı "Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması ve Bankalar Kanunu'nun 14 üncü maddesinin (3) Numaralı Fıkrası Hükümlerine İstinaden Bankacılık İşlemleri Yapma ve Mevduat Kabul Etme İzni Kaldırılan Türkiye İmar Bankası Türk Anonim Şirketi Hakkında Tesis Edilecek Bazı İşlemler Hakkında Kanun"un 1.maddesi ile değişik 31.07.2003 tarihli ve 4969 sayılı "Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun"un Geçici 2 nci maddesinin (1) numaralı fıkrası uyarınca çıkarılan "Bankalar Kanunu'nun 14 üncü maddesinin (3) Numaralı Fıkrası Uyarınca Bankacılık İşlemleri Yapma ve Mevduat Kabul Etme İzni Kaldırılan T. İmar Bankası T.A.Ş. Nezdinde Bulunan Tasarruf, Ticari Kuruluşlar ve Diğer Kuruluşlar Mevduatının Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu'nca Ödenmesine İlişkin Esas ve usuller Hakkında" 29.12.2003 tarih ve 2003/6668 sayılı Bakanlar Kurulu kararında dayandığı Kanun hükümlerine aykırılık bulunmadığından davanın reddi gerektiği savunulmuştur.

Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu (Fon) Savunmasının Özeti : Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu (TMSF) tarafından Kanunlar ve Bakanlar Kurulu tarafından belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde ödeme yapılmasının zorunlu olduğu açık olup kanunen zaten görev alanına girmeyen bir konuda işlem yapmadığı gerekçesiyle kendilerine husumet yöneltilemeyeceği, TMSF tarafından ortada iptali talep edilebilecek bir idari işlem bulunmadığı, TMSF aleyhine ön karar prosedürü yerine getirilerek dava açılıp açılmadığı ve süre yönünden uygunluğun tespit edilmesi gerektiği, esas yönünden ise, davacının Anayasa'ya aykırılık itirazının yerinde bulunmadığı, davacının off-shore işlemi yaptığı dönemde sigorta kapsamını bilmediğinden bahsetmenin mümkün olmadığı, yasal dayanaktan yoksun davanın reddi gerektiği savunulmuştur.

Hüküm veren Danıştay Onüçüncü Dairesince Tetkik Hâkiminin raporu ve sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra gereği görüşüldü:

Dava, 3.1.2004 tarih ve 25335 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Bakanlar Kurulu'nun 2003/6668 sayılı "Bankalar Kanunu'nun 14 üncü maddesinin (3) Numaralı Fıkrası Uyarınca Bankacılık İşlemleri Yapma ve Mevduat Kabul Etme İzni Kaldırılan T.İmar Bankası T.A.Ş. Nezdinde Bulunan Tasarruf, Ticari Kuruluşlar ve Diğer Kuruluşlar Mevduatının Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonunca Ödenmesine İlişkin Esas ve Usuller Hakkında Kararı"nın 3. maddesinin (a) fıkrasının (1) numaralı bendinin iptali, 5021 sayılı Kanunun 1. maddesinin (1) numaralı fıkrasının son paragrafının ... Mahkemesine gönderilmesi istemiyle açılmıştır. Davalı idarelerin usule yönelik itirazları yerinde görülmeyerek işin esasına geçildi:

27.12.2003 tarih ve 25329 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 5021 sayılı "Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması ve Bankalar Kanunu Hükümlerine İstinaden Bankacılık İşlemleri Yapma ve Mevduat Kabul Etme İzni Kaldırılan Türkiye İmar Bankası Türk Anonim Şirketi Hakkında Tesis Edilecek Bazı İşlemler Hakkında" Kanun'un 1. maddesiyle 4969 sayılı Kanunun Geçici 2. maddesini değiştiren (1) numaralı fıkrasıyla; "18.6.1999 tarihli ve 4389 sayılı Bankalar Kanunu'nun 14 üncü maddesinin (3) numaralı fıkrası veya (5) numaralı fıkrasının (a) bendinin (aa) alt bendi uyarınca bankacılık işlemleri yapma ve mevduat kabul etme izni kaldırılan bankalarda bulunan tasarruf mevduatı sigortası kapsamındaki tasarruf mevduatı, Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu tarafından ödenir. Mevduat tutarlarına bağlı olarak defaten veya taksitler halinde ödeme, taksitler halinde ödemede faiz uygulanması durumunda esas alınacak faiz oranları, ödemelerle ilgili olarak mudiler ve hak sahiplerinden alınacak taahhütnamelerde yer alacak hususlar ile ödemelere ilişkin diğer hususlar Hazine Müsteşarlığı ve Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonunun müşterek önerisi üzerine Bakanlar Kurulu tarafından belirlenir.

Ancak, Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulunun bankacılık işlemleri yapma ve mevduat kabul etme iznini kaldırdığı tarihten geriye doğru bir ay içinde, kıyı bankalarındaki hesapları Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonunca sağlanan mevduat güvencesi kapsamına almak amacına matuf olarak, bankacılık işlemleri yapma ve mevduat kabul etme izni kaldırılan bankaların yurt içi kayıtlarına, muhabir bankaca karşılığı nakden veya bankacılık işlemleri yapma ve mevduat kabul etme izni kaldırılan banka dışındaki bir başka banka aracılığıyla ödenmeksizin aktarıldığı tespit edilen hesaplar ile muvazaalı olduğu Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu tarafından tespit edilen hesaplar için Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonunca herhangi bir ödeme yapılmaz." kuralı getirilmiştir.

Böylece, 5021 sayılı Kanunun 1. maddesinin son paragrafı ile, kıyı (off-shore) bankalarında hesap açtıran, ancak Türkiye'deki bankanın bankacılık işlemleri yapma ve mevduat kabul etme izninin kaldırıldığı tarihten itibaren geriye doğru bir ay içinde bu hesaplardaki paraların karşılıkları muhabir banka ya da bir başka banka aracılığıyla Türkiye'deki bankada karşılıksız olarak açılan mevduat hesaplarının Fon tarafından ödenmeyeceği öngörülerek, kıyı bankalarındaki (off-shore) hesaplar Kanun kapsamı dışında bırakılmıştır.

Anılan Yasanın verdiği yetki uyarınca Bakanlar Kurulunca düzenlenen ve "Bankalar Kanununun 14. maddesinin (3) numaralı fıkrası hükmü uyarınca bankacılık işlemleri yapma ve mevduat kabul etme izni kaldırılan Türkiye İmar Bankası T.A.Ş nezdinde Bulunan Tasarruf, Ticari Kuruluşlar ve Diğer Kuruluşlar Mecduatının Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonunca Ödenmesine İlişkin Esas ve Usuller" hakkındaki dava konusu kararın 3. maddesinin (a) fıkrasının 1. bendinde yer alan, "Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulu'nun Bankanın bankacılık işlemleri yapma ve mevduat kabul etme iznini kaldırdığı tarihten geriye doğru bir ay içinde (3.6.2003 tarihi dahil) kıyı bankalarındaki hesapları Fon'ca sağlanan mevduat güvencesi kapsamına almak amacına matuf olarak Bankanın yurt içi kayıtlarına muhabir bankaca karşılığı nakden veya Bankanın dışındaki bir başka banka aracılığıyla ödenmeksizin aktarıldığı tespit edilen hesaplar" kuralı uyarınca da, İmar Bankasının kıyı bankası olan ... Ltd.'de açılan hesapların tasarruf mevduatı olarak kabul edilmeyeceği ve bu hesaplara ilişkin Fon tarafından herhangi bir ödeme yapılmayacağı belirtilmiştir.

Görüldüğü gibi, Bakanlar Kurulunca, 5021 sayılı Kanunun 1. maddesinin son paragrafındaki hükme uygun biçimde karar tesis edilmiştir.

Ancak, 5021 sayılı Kanunun 1. maddesinin (1) numaralı fıkrasının son paragrafının "...Bankacılık" sözcüğüyle başlayan "...hesaplar ile..." sözcükleriyle biten kısmının iptali istemiyle ... Mahkemesinde açılan dava sonunda, belirtilen kural; 23.06.2005 tarih ve 25854 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan ... tarih, E: ..., K: ... sayılı ... Mahkemesi kararıyla, Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulunun bankacılık işlemleri yapma ve mevduat kabul etme izninin kaldırıldığı tarihten geriye doğru bir ay içinde kıyı bankalarındaki hesaplarında bulunan mevduatı, bankacılık işlemleri yapma ve mevduat kabul etme izni kaldırılan bankaların yurt içi kayıtlarına muhabir banka veya diğer bankalarca karşılığı nakden ödenmeksizin aktarılan mevduat sahiplerinin, söz konusu mevduatlarının Türkiye'deki muhatabı olduğu bankaya ödenip ödenmediğini takip etme zorunluluklarının bulunmadığı, muvazaalı olduğu Fon tarafından tespit edilen hesaplar için Fon'ca herhangi bir ödeme yapılmayacağı, bu konuda uyuşmazlık çıkması durumunda da konunun yargı organlarınca karara bağlanacağının kuşkusuz olduğu, bu nedenlerle, mudinin bankacılık işlemleri yapma ve mevduat kabul etme izninin kaldırıldığı tarihten geriye doğru bir ay içinde karşılığı ödenmeksizin aktarılan hesaplarının Fon'ca ödenmeyeceğinin kurala bağlanmasının hukuk devletinde kuralların sonuçlarının öngörülebilir olmasını gerektiren hukuk güvenliği ilkesiyle bağdaşmadığı, kıyı bankalarındaki hesaplarından bankacılık işlemi yapma ve mevduat kabul etme izni kaldırılan bankaların yurt içi kayıtlarına karşılığı nakden ödenmeksizin aktarılan mevduat sahipleriyle aynı bankanın diğer mevduat sahipleri arasında Fon'dan yararlanma açısından bir fark bulunmadığından, bunlar arasında muvazaalı durumlar dışında ayırım yapılması eşitlik ilkesine aykırılık oluşturduğu, gerekçeleriyle, Anayasanın 2. ve 10. maddelerine aykırı bulunarak iptal edilmiştir. Bu durumda, dayanağı Yasa kuralının ... Mahkemesince iptal edilmesi sonucunda dava konusu Bakanlar Kurulu kararının 3. maddesinin (a) fıkrasının 1 numaralı bendinin de hukuki geçerliği kalmamıştır.

Açıklanan nedenlerle, dava konusu 29.12.2003 tarih ve 2003/6668 sayılı Bakanlar Kurulu Kararının 3. maddesinin (a) fıkrasının 1 numaralı bendinin iptaline, aşağıda dökümü yapılan ... YTL yargılama giderinin davalı idarelerden alınarak davacıya verilmesine, davacılar vekili için yürülükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hükmolunan ... YTL avukatlık ücretinin davalı idarelerce davacı vekiline ödenmesine, 08.07.2005 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.