8.Daire         1993/1108 E.  ,  1994/2638 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y

İstemin Özeti :

Davacı tarafından, 29.11.1991 gün ve 21066 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler Odaları Üye ve Aidatları ile Birlik Paylarının Tesbitine ait yönetmeliğin 10.maddesinin son fıkrasının hukuka ilgili yasa ve Anayasaya aykırı olduğu öne sürülerek iptali ve bu madde uyarınca haksız olarak kazancının nisbeti üzerinden fazla olarak tahsil edilen miktar, faiz ve masrafların iadesi istemidir.

Savunmanın Özeti : Türkiye serbest Muhasebeci Mali Müşavirler ve Yeminli Mali Müşavirler Odaları Birliğince, dava konusu yönetmelik maddesinin yasa ve hukuka uygun olduğu, söz konusu madde kuralı ile yıllık aidatın ödenmesi bakımından tüm üyeler arasında adil bir sistem gerçekleştirildiği, … Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler Odasınca da, davanın süresinde açılmadığı nisbi aidatın, meslek örgütünün varlığını sürdürebilmesi, görevlerini yerine getirebilmesi için belirlenmiş bir aidat olduğu öne sürülerek davanın reddi gerektiği savunulmuştur.

Hüküm veren Danıştay Sekizinci Dairesince işin gereği görüşüldü: Davalı Ankara Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler odasının süre def'i yerinde görülmediğinden işin esasına geçildi.

Dava 29.11.1991 gün ve 21066 sayılı Resmi Gazetede Yayımlanarak yürürlüğe giren Serbest Muhasebeci, Mali Müşavirler Odaları Üye ve Aidatları ile Birlik Paylarının Tesbitine ait yönetmeliğin 10.maddesinin son fıkrasının iptali ile bu madde uyarınca haksız olarak kazancının nisbeti üzerinden fazla tahsil edilen miktar, faiz ve masrafların iadesi istemidir. 3568 sayılı Yasanın 50/g maddesi, üye aidatlarının Birlikçe çıkarılacak bir yönetmelikle düzenleneceği hükmünü amir olup, bu amir hüküm uyarınca Birlik tarafından " Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler Odaları ve Yeminli Mali Müşavirler Odaları Üye Aidatları ile Birlik Paylarının Tespitine Ait Yönetmelik " düzenlenerek yürürlüğe konmuştur. Birlik tarafından Yasanın amir hükmü uyarınca hazırlanan yönetmeliğin 6.maddesi ile yıllık aidatın maktu ve nisbi olmak üzere ikiye ayrıldığı maktu aidatın odaya kayıtlı her meslek mensubunun ödemekle zorunlu olduğu nisbi aidatın ise, çalışanlar listesinde kayıtlı meslek mensubundan alınan aidat olduğu, 9.maddesinde, her yıl odalarca üyelerinden alınacak maktu ve nisbi aidatların genel kurullarında belirleneceği, miktarlarının maktu aidat için; 200 rakamının, bütçe memur taban aylığı kat sayısının çarpımı suretiyle bulunacak tutardan az olamıyacağı, nisbi aidatın tesbiti başlıklı 10.maddesinde de, mesleki faaliyette bulunan her üyenin gelir vergisi beyannamesindeki mesleki kazancının, şirket olarak faaliyette bulunduğu takdirde dağıtılsın veya dağıtılmasın, beyan edilen kurum kazancından payına düşen tutarın % 1 ini nisbi aidat olarak ödeyeceği, şirket ortaklarının her birince ödenecek nisbi aidatın, gelir vergisi mükellefi olan meslek mensuplarından en az nisbi aidat ödeyenden daha düşük olamıyacağı, 10. maddenin son bendinde de, tahakkuk ettirilecek miktarın maktu aidat miktarlarının 1 katından az veya 20 katından fazla olamıyacağı kuralları yer almıştır.

Söz konusu yönetmelikle gerek odalar arasında gerekse üyeler arasında ödeme imkanları dikkate alınarak adil bir sistemin gerçekleştirilmesi amacıyla, yıllık aidatın iki kısımda mütalaa edilmesinde, maktu aidatın bütün üyelerce ödenmesine karşılık, nisbi aidatın serbest çalışan meslek mensuplarının gelirleri ile orantılı olarak alınmasında, davacı tarafından iptali istenen 10.maddenin son fıkrası ile de, nisbi aidat miktarının alt ve üst sınırın belirlenmesinde yasa ve hukuka aykırılık bulunmamaktadır. Ayrıca davacıdan, kazancının nisbeti üzerinden nisbi aidat tahsil edilmesi işleminde de yasal düzenlemeye aykırılık bulunmamaktadır. Açıklanan nedenlerle hukuki dayanaktan yoksun davanın reddine, yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca …lira avukatlık ücretinin davacıdan alınıp davalı idarelere verilmesine 18.10.1994 gününde oybirliği ile karar verildi.