14. Hukuk Dairesi

KARŞI OY Davada, davacının paydaş bulunduğu taşınmazda 7 pay sahibinin payını davalıya satması nedeniyle 6 pay için önalım hakkı kullanılmış, Mahkemece istemin kabulüne karar verilmiştir. Kararın temyizi üzerine yüksek Dairemiz çoğunluğunca, dava konusu taşınmazda 7 pay satışı yapıldığı davacının bir pay satışını dışarda tutarak 6 pay yönünden önalım hakkını kullanamayacağı gerekçesiyle hüküm bozulmuştur. TMK'nın yasal önalım hakkını düzenleyen 732 maddesine göre; paylı mülkiyette bir paydaşın taşınmaz üzerindeki payının tamamını veya bir kısmını üçüncü şahsa satması halinde, diğer paydaşlar önalım hakkını kullanabilirler. Esasen önalım hakkının kullanılmasında bir zorunluluk yoktur. Paydaşların tamamı, biri ya da birkaçı bu hakkı kullanabileceği gibi kullanmayabilir ya da kısmen kullanabilir. Önalım hakkı kullanılmazsa satın alan 3. şahıs doğal olarak paydaş konumunda kalır. Yine önalım hakkının birkaç pay yönünden kullanılıp bir kısım pay dışarda kalınca da yine 3. şahıs paydaş olacaktır. Önalım hakkı salt 3. kişinin paydaşlığını önlemeye yönelik olarak düzenlenmiş değildir. Aksine paydaşların bu haktan yararlanmasının gerekçesi olarak kabul edilmiştir. Özü itibariyle de mülkiyet hakkının sınırlandırılmasının bir istisnası olarak yasal düzenlemeyle paydaş lehine kabul edilmiş bir haktır. Kural olarak davaya konu pay kendi içinde bölünerek, (örneğin bir tam pay 1/2'si tecezzi edilerek) önalım davasına konu edilemez ise de birden fazla pay satışı her bir paydaş yönünden önalım hakkının konusunu oluşturabilir. Somut olayda da satılan yedi paydan 6'sı bölünmeksizin tam olarak dava konusu edilmiştir. Ayrık tutulan Reşide'nin pay satışı ise tek başına (esasen her bir paydaş yönünden de) ayrı ayrı önalım davasına konu edilebileceğinden, zorunlu bir dava arkadaşlığı da söz konusu olmadığından davacının 6 paydaşın pay satışına yönelik dava açmasına hukuken bir engel bulunmamaktadır. Reşide'nin payı için paydaşı dava açmaya zorlamak Anayasada düzenlenen hak arama özgürlüğüne ve HMK'nın 24/2. maddesine aykırıdır. Bu itibarla Sayın çoğunluk görüşüne katılmadığımı, yerel mahkemenin usul ve yasaya uygun olan kararının onanması gerektiğini bildirir karşı oyumdur.