DANISTAYKARAR

13.Daire         2006/5920 E.  ,  2008/2617 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y

Davanın Özeti: Davacının, kurucu ortak ve denetçi olarak yer aldığını belirttiği bağımsız denetim kuruluşunda, bağımsız denetim lisans belgesi almadan yönetici ve bağımsız denetici olarak çalışamayacağına ilişkin Sermaye Piyasası Kurulu'nun 10.10.2006 tarih ve 734 sayılı işlemi ile bu işlemin dayanağı olan 12.06.2006 tarih ve 26196 (1. Mükerrer) sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Seri X, No:22 sayılı Sermaye Piyasasında Bağımsız Denetim Standartları Hakkında Tebliğ'in, "Bağımsız Denetim Faaliyetinde Bulunma Şartları" başlıklı İkinci Kısmının Birinci Bölümünün "Yönetici ve Bağımsız Denetçiler" başlıklı 4. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendi ile "Son Hükümler" başlıklı Otuzbeşinci Kısmının Geçici 3. maddesinin; 2499 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu'nun 16. maddesinin 1. ve 2. fıkralarında bağımsız denetim raporu alma zorunluluğu getirildiği, aynı maddenin 4. fıkrasında ise bağımsız denetim kuruluşlarının düzenleyecekleri malî tablo ve raporlara ilişkin raporlardaki yanıltıcı bilgi ve kanaatler nedeniyle hukuken sorumlu olacaklarının düzenlendiği, 3568 sayılı Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Malî Müşavirlik ve Yeminli Malî Müşavirlik Kanunu'nun 2. maddesinde muhasebecilik, malî müşavirlik ve yeminli malî müşavirlik mesleğinin konularının düzenlendiği ve anılan konular incelendiğinde, 2499 sayılı Kanun'un 16. maddesinde belirtilen malî tablo ve raporları düzenleyecek olanların meslek mensupları olacaklarında kuşku bulunmadığı, meslek mensupları için gerekli nitelik ve koşulların 3568 sayılı Yasada düzenlendiği, 3568 sayılı Yasa uyarınca belge sahibi olanların sermaye piyasasında faaliyet gösterebilmeleri için ayrıca lisanslama sınavına tabi tutulmalarının 3568 sayılı Yasa ve 2499 sayılı Yasa'nın 22. maddesinin (d) bendine aykırı olduğu ileri sürülerek iptali istenilmektedir.

Savunmanın Özeti: Davacının taraf sıfatının belirsiz olduğu, bağımsız denetime ilişkin esas ve ilkelere ilişkin düzenlemelerin kamuyu aydınlatma ilkesi ile ilgili düzenlemelerin bir parçası olduğu, bağımsız denetim ile yatırımcıya, menkul kıymet ihraç eden şirketlerin yönetimi, finansal durumu ve faaliyet sonuçları hakkında yeterli ve doğru bilgiler ulaştırıldığı, 2499 sayılı Kanunun 16. maddesi ile bağımsız denetim zorunluluğu getirildiği, 39. maddesi ile bağımsız denetim kuruluşlarının diğer sermaye piyasası kurumları arasında sayıldığı, 30. maddesi ile diğer sermaye piyasası kurumlarının faaliyetlerinin sermaye piyasası faaliyeti olarak kabul edildiği, aynı Yasanın 22. maddesinin (d), (e) ve (t) bentleri ile bağımsız denetim faaliyetine ilişkin esasları, her türlü malî tablo ve raporlar ile bunların bağımsız denetimlerinin standart ve sermaye piyasası faaliyetinde bulunacakların meslekî eğitimi, meslekî yeterliliği ve meslekî ehliyetlerini gösterir sertifika verilmesine ilişkin esasları belirleme konusunda Kurul'un yetkilendirildiği, anılan yasal düzenleme uyarınca yayımlanan dava konusu tebliğde dayanağı yasal düzenlemeye aykırılık bulunmadığı, davanın reddi gerektiği savunulmaktadır.

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dava dosyası incelendikten sonra gereği görüşüldü:

Dava, davacının, kurucu ortağı ve denetçisi olduğunu belirttiği bağımsız denetim kuruluşunda, bağımsız denetim lisans belgesi almadan yönetici ve bağımsız denetçi olarak çalışamayacağına ilişkin Sermaye Piyasası Kurulu'nun 10.10.2006 tarih ve 734 sayılı işlemi ile bu işlemin dayanağı olan 12.06.2006 tarih ve 26196 (1. Mükerrer) sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Seri X, No:22 sayılı Sermaye Piyasasında Bağımsız Denetim Standartları Hakkında Tebliğ'in, "Bağımsız Denetim Faaliyetinde Bulunma Şartları" başlıklı İkinci Kısmının Birinci Bölümünün "Yönetici ve Bağımsız Denetçiler" başlıklı 4. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendi ile "Son Hükümler" başlıklı Otuzbeşinci Kısmının Geçici 3. maddesinin iptali istemiyle açılmıştır.

Uyuşmazlığın, davacının kurucu ortak ve denetçisi olduğunu belirttiği bağımsız denetim şirketinde, sermaye piyasasında bağımsız denetim lisansına sahip olmaksızın bağımsız denetçi olarak görev alamamasına ilişkin olduğu, dolayısıyla davacının hukukunu etkileyen kuralların Tebliğ'in, "Bağımsız Denetim Faaliyetinde Bulunma Şartları" başlıklı İkinci Kısmının Birinci Bölümünün "Yönetici ve Bağımsız Denetçiler" başlıklı 4. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendi ile "Son Hükümler" başlıklı Otuzbeşinci Kısmının Geçici 3. maddesinin 3. fıkrası olduğu anlaşıldığından, uyuşmazlık belirtilen maddelerle sınırlı olarak incelendi. 2499 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu'nun 16. maddesinin 1. fıkrasında, "İhraçcılar ve sermaye piyasası kurumları, konsolide olanlar dahil kamuya açıklanacak veya gerektiğinde Kurulca istenecek malî tablo, rapor ve bilgileri tespit olunacak şekil ve esaslara, genel kabul görmüş muhasebe kavram, ilke ve standartlarına uymak suretiyle düzenlemekle yükümlüdürler." hükmü yer almış; aynı maddenin 2. fıkrasında, "İhraçcılar ve sermaye piyasası kurumları düzenleyecekleri malî tablolardan Kurulca belirlenenleri daha önce kurulmuş ve bu Kanunun 22. maddesinin (d) bendi uyarınca kurulan bağımsız denetleme kuruluşlarına, bilgilerin doğruluk ve gerçeği dürüst bir biçimde yansıtma ilkesine uygunluğu bakımından inceleterek bir rapor almak zorundadırlar." hükmüne yer verilmiş; aynı Kanunun 39. maddesinde, ihraçcıların ve sermaye piyasası kurumlarının denetlenmesi ile uğraşan kurumlar, diğer sermaye piyasası kurumları arasında sayılmış;

30.maddesinin 1. fıkrasının (g) bendinde, diğer sermaye piyasası kurumlarının faaliyetleri, sermaye piyasası faaliyetleri olarak belirlenmiştir. 2499 sayılı Yasa'nın "Görev ve Yetkiler" başlıklı 22. maddesinin (d) bendinde, "Sermaye piyasasında, gerektiğinde elektronik ortam da dahil bağımsız denetim faaliyetine ilişkin esasları belirlemek; 01.06.1989 tarihli ve 3568 sayılı Kanuna göre denetlemeye yetkili olanların sermaye piyasasında bağımsız denetleme faaliyetlerinde bulunacak kuruluşların kuruluş şartlarını ve çalışma esaslarını Türkiye Serbest Muhasebeci Malî Müşavirler ve Yeminli Malî Müşavirler Odaları Birliği ile istişarede bulunarak belirlemek ve bu şartları taşıyanları listeler halinde ilan etmek," aynı maddenin (e) bendinde, "Kamunun zamanında yeterli ve doğru olarak aydınlatılmasını sağlamak amacıyla, genel ve özel nitelikte kararlar almak ve her türlü malî tablo ve raporlar ile bunların bağımsız denetimlerinin, sermaye piyasası araçlarının halka arzında yayımlanacak izahname ve sirkülerin ve araçların değerini etkileyebilecek önemli bilgilerin kapsamını, standartlarını ve ilan esaslarını tesbit ve bu konularda tebliğler yayımlamak,"; (t) bendinde ise; "sermaye piyasası faaliyetinde bulunacaklar, bu maddenin (r) bendi kapsamında faaliyet gösterecek kişi ve kuruluşlar ile sermaye piyasası kurumlarının yönetici ve diğer çalışanlarının meslekî eğitimi, meslekî yeterliliği ve meslekî ehliyetlerini gösterir sertifika verilmesine ilişkin esasları belirlemek, bu amaçlarla merkez kurmak ve faaliyet esaslarını belirlemek," Sermaye Piyasası Kurulu'nun görev ve yetkileri arasında sayılmıştır.

12.06.2006 tarih ve 26196 (1. Mükerrer) sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Seri X, No:22 sayılı Sermaye Piyasasında Bağımsız Denetim Standartları Hakkında Tebliğ'in İkinci Kısmının Birinci Bölümünün 4. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendinde, yönetici ve bağımsız denetçilerin; sermaye piyasasında bağımsız denetim lisans belgesine sahip olmalarının şart olduğu kurala bağlanmış; aynı tebliğin "Son Hükümler" başlıklı Otuzbeşinci Kısmının geçici 3. maddesinin 3. fıkrasında ise, "Bu maddenin birinci ve ikinci fıkrasındaki hükümler saklı kalmak kaydıyla, bu Tebliğin yayımı tarihi itibariyle sermaye piyasasında bağımsız denetim faaliyeti ile yetkili olan bağımsız denetim kuruluşları ile bu Tebliğ'in yayımı tarihi itibariyle Kurula başvurmuş olup yetkilendirilen bağımsız denetim kuruluşlarının yönetici ve bağımsız denetçileri, bu Tebliğin yayımı tarihinden itibaren 3 yıl içinde Tebliğin 2 nci Kısmının (Bağımsız Denetim Faaliyetinde Bulunma Şartları) "Yönetici ve bağımsız denetçiler" başlıklı 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinde sayılan koşulu yerine getirmek zorundadırlar. 3 yıllık sürenin sonunda, piyasasında bağımsız denetim lisans belgesi almamış olanlar, bağımsız denetim kuruluşlarında yönetici ve bağımsız denetçi olarak görev alamazlar." kuralına yer verilmiştir.

Dairemizin E:2006/1947 esasına kayıtlı dosyanın incelenmesinden, 03.03.2006 tarih ve 26097 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Sermaye Piyasasında Faaliyette Bulunanlar İçin Lisanslama ve Sicil Tutmaya İlişkin Esaslar Hakkında Tebliğde Değişiklikler Yapılmasına Dair Seri VIII No:46 sayılı Tebliğin, Seri VIII No:34 sayılı Tebliğin 2. maddesini değiştiren 1. maddesinin sermaye piyasasında bağımsız denetim yapan kuruluşların bağımsız denetçilerini de Lisanslama ve Sicil Tutmaya İlişkin Esaslar Tebliğine tabi tutan hükmünün, 3. maddesinin Tebliğin 5. maddesinin 2. bendinin 3. paragrafını değiştiren hükmünün, 4. maddesinin ve 6. maddesinde yer alan "Sermaye Piyasasında Bağımsız Denetim Sınavı Konuları, Üniversiteler, Türkiye Serbest Muhasebeci Malî Müşavirler ve Yeminli Malî Müşavirler Odaları Birliği (TÜRMOB) ve Bağımsız Denetim Derneği ile istişarede bulunularak Kurul tarafından belirlenir ve sınav kılavuzunda yayınlanır." hükmünün iptali istemiyle açılan davada, Dairemizin, 13.11.2007 tarih ve E:2006/1947, K:2007/7258 sayılı kararı ile ve 2499 sayılı Yasa'nın 30. maddesi uyarınca "diğer sermaye piyasası kurumları" içinde yer alan ve faaliyetleri "sermaye piyasası faaliyeti" olan sermaye piyasası bağımsız denetim kuruluşlarının yönetici ve bağımsız denetçilerinin genel kabul görmüş muhasebe ilkeleri ve ilgili mevzuat yanında Sermaye Piyasası Kurulu'nca belirlenen ilkeler ışığında ve hisse senetleri borsada işlem gören şirketler hakkında kamunun zamanında yeterli ve doğru aydınlatılmasını sağlayacak nitelikte malî tablo ve raporları düzenlemelerinin sağlanması amacıyla 2499 sayılı Yasa'nın 22. maddesinin (t) bendinin verdiği yetkiye dayanılarak dava konusu tebliğ hükümlerine tabi tutulmalarında, yapılacak sınavda başarılı olmaları şartının aranmasında ve davalı idarece, söz konusu sınava ilişkin usul ve esasların belirlenmesinde dayanağı yasal düzenlemeye aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verildiği görülmektedir.

Dairemizin anılan kararı ile sermaye piyasası bağımsız denetim kuruluşlarında yönetici ve bağımsız denetçi olacakların Sermaye Piyasasında Faaliyette Bulunanlar İçin Lisanslama ve Sicil Tutmaya İlişkin Esaslar Hakkında Tebliğ hükümlerine tabi tutulmaları ve yapılacak lisanslama sınavında başarılı olarak lisans belgesi almaları koşulu getirilmesi yasal düzenlemeye uygun bulunmuştur.

Dava konusu edilen tebliğ hükümleri ile sermaye piyasası bağımsız denetim kuruluşlarında yönetici ve bağımsız denetçi olarak faaliyette bulunacaklarda, sermaye piyasasında bağımsız denetim lisans belgesine sahip olma koşulu getirilmiş, tebliğin otuz beşinci kısmının geçici 3. maddesinin 1. ve 2. fıkrası hükümlerinde yer alan istisnadan yararlanma koşullarına sahip olmayan ancak sermaye piyasası bağımsız denetim kuruluşlarında tebliğden önceki düzenlemeler kapsamında yönetici ve bağımsız denetçi olarak faaliyette bulunanların faaliyetlerine üç yıl süreyle devam etmeleri ve bu üç yıllık süre içinde lisanslama sınavına katılıp başarılı olarak lisans almaları hususu düzenlenmiştir.

Bu haliyle, Seri VIII No:46 sayılı Tebliğ kapsamında bulunan sermaye piyasası bağımsız denetim kuruluşlarının yönetici ve bağımsız denetçilerinde sermaye piyasasında bağımsız denetim lisans belgesi sahibi olmaları koşulunun aranmasında ve tebliğ öncesi yönetici ve bağımsız denetçi olarak faaliyette bulunanlar için üç yıllık süre içinde lisans belgesi almaları koşulu getirilmesine ilişkin dava konusu tebliğ hükümlerinde ve bu tebliğ uyarınca tesis edilen Sermaye Piyasası Kurulu'nun 10.10.2006 tarih ve 734 sayılı işleminde dayanağı yasal düzenlemeye aykırılık bulunmamaktadır.

Açıklanan nedenlerle, davanın reddine, aşağıda dökümü yapılan ...-YTL yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca belirlenen ...-YTL avukatlık ücretinin davacıdan alınarak davalı idareye verilmesine, artan posta ücretinin istemi halinde davacıya iadesine, 22.02.2008 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.