12. Hukuk Dairesi

Yukarıda tarih ve numarası yazılı mahkeme kararının müddeti içinde temyizen tetkiki borçlu tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü :

Borçlunun, haczedilen taşınmazının İİK'nun 82. maddesinin 1. fıkrasının 12. bendi kapsamında haline münasip evi olduğunu ileri sürerek haczin kaldırılması için şikayet yoluyla icra mahkemesine başvurduğu, mahkemece, ipotek ticari iş için verildiğinden borçlunun haczedilmezlik şikayetinden vazgeçmiş sayılacağı kabul edilmesi gerektiği gerekçesi ile şikayetin reddine karar verildiği görülmektedir.

Borçlunun daha önce ipotek ettiği taşınmazı hakkında sonradan haczedilmezlik şikayetinde bulunabilmesi için ipoteğin mesken kredisi, esnaf kredisi, zirai kredi gibi zorunlu olarak kurulmuş ipoteklerden olması gerekir. Zira zorunlu olarak kurulan ipoteğin meskeniyet şikayetine engel teşkil etmeyeceği ilkesi, bu ipoteğin sosyal amaçlı olarak verilen kredinin teminatını oluşturmasından kaynaklanmaktadır. Bunun dışında, borçlunun serbest iradesi ile kurduğu ipotekler, adı geçenin daha sonra bu yerle ilgili olarak meskeniyet iddiasında bulunmasını engeller ise de, haciz tarihi itibariyle ipotek konusu borcun ödenmiş olması halinde, ipotekle yükümlü bulunmayan taşınmaz hakkında meskeniyet şikayetinde bulunulabilir.

Somut olayda, borçlu tarafından ... ili, ... ilçesi, ... Mah., 5329 Ada 12 Parsel B Blok 5 nolu Bağımsız Bölüm de kayıtlı taşınmazı için meskeniyet iddiasında bulunulduğu, taşınmaz üzerinde haciz tarihinden önce ... Kiralama A.Ş. lehine isteğe bağlı ipotek tesis edildiği, mahkemece ipotek resmi senedinin temin edilmediği, ipoteğin niteliği ya da borcun haciz tarihinden evvel ödenip ödenmediği araştırılmadan sonuca gidildiği anlaşılmaktadır. Haczedilemezlik şikayetine konu edilen taşınmaz üzerinde zorunlu ipotek bulunduğunun tespiti halinde taşınmazın borçlunun haline münasip evi olup olmadığı hususunda, denetime ve hüküm kurmaya elverişli bilirkişi raporu aldırılması gerekir.

O halde mahkemece yapılacak iş, öncelikle tapudan taşınmazın ipotek akit tablosu getirtilerek ipoteğin mahiyeti ve veriliş nedeni araştırılıp zorunlu ipotek olup olmadığı, zorunlu ipotek değil ise haciz tarihinden önce ipoteğe konu borcun ödenip ödenmediğinin ipotek alacaklısından sorulup tespit edilmesi zorunlu ipotek olduğunun anlaşılması ya da zorunlu ipotek olmadığı halde haciz tarihinden önce ipoteğe konu borcun ödendiğinin tespiti halinde borçlunun sosyo ekonomik durumu da dikkate alınarak haline uygun ev alabileceği değerin tespit edilmesi, haline münasip ev değeri mahcuz değerinden az ise mahcuzun satılarak, borçlunun hale uygun ev alması için gerekli bedelin kendisine, artanın hak sahibine ödenmesine, satışın hale münasip ev değerinden az olmamak üzere yapılmasına; borçlunun haline münasip evi alabileceği miktar mahcuzun değerinden fazla ise haczin kaldırılmasına karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsizdir.