2. Hukuk Dairesi

Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen, yukarıda tarihi ve numarası gösterilen görevsizliğe dair olan hüküm davacı tarafından temyiz edilmekle, evrak okunup gereği görüşülüp düşünüldü:

1.Davacı, ölü annesi...'nin babası...'nın, ... ve ...oğlu 1902 doğumlu... ... olduğunu, bu...'nın ... ile evli ve ...'nin...'nın ikinci eşi olduğunu, ...'nin de öldüğünü ileri sürerek; annesinin babası...'nın, ... oğlu 1902 doğumlu... ... olduğunun; ... kızı 1898 doğumlu ... ile... ...'un evli olduklarının ve ...'nin (ölü) olduğunun tespitine karar verilmesini istemiş, mahkemece; "davanın Türk Medeni Kanununun 27. maddesine dayalı ismin değiştirilmesine ilişkin ve çekişmesiz yargı işi olduğu, bu niteliği ile sulh hukuk mahkemesinin görevine girdiği" gerekçesiyle bütün talepler bakımından görevsizlik kararı verilmiştir.

Davada birden fazla tespit isteği mevcuttur. Bunlardan davacının annesi...'nin babası... ile ... kızı 1898 doğumlu ...'nin evli olduklarının tespitine ilişkin istek aile hukukundan kaynaklanmaktadır. Bir evlilik geçerli biçimde oluşmuş ise, bu evlilik nüfusa tescil edilmemiş olsa bile mevcudiyetini sürdürür ve bunun tespiti istenebilir. Bu bakımdan nüfusta bunların evlilik kaydının bulunmaması, tespit davası açılmasına engel değildir. Öyle ise, "evliliğin tespiti"ne ilişkin istek bakımından Sulh Hukuk Mahkemesinin görevli olduğu kabul edilmez. Davanın bu ... Aile Mahkemesinin görevine girmektedir (4787 ...m.4/1). Ne varki yargı çerçevesinde müstakil aile mahkemesi bulunmadığına göre davanın bu bölümüne Asliye Hukuk Mahkemesince "Aile Mahkemesi Sıfatıyla" bakılması gerekir. Bu husus nazara alınmadan " evliliğin tespiti" davası bakımından da görevsizlik kararı verilmesi isabetsiz olup, bozmayı gerektirmiştir.

2.Davacının annesinin babası...'nın, ... oğlu 1902 doğumlu... ... olduğunun tespiti yönündeki isteği ile ... kızı 1898 doğumlu ...'nin ölü olduğunun tespiti yönündeki isteği ise, bu kişilerle kendisi arasındaki irs ilişkisinin belirlenmesi ve ... bakımından ölüme bağlı hakları kullanabilmesi amacını taşımaktadır. Doğum ve ölüm nüfus sicilindeki kayıtlarla ispat olunur. Nüfus sicilinde bir kayıt yoksa veya bulunan kaydın doğru olmadığı anlaşılırsa gerçek durum her türlü kanıtla ispatlanabilir (TMK.m.30). Bu yöndeki tespit isteklerinde Asliye Hukuk Mahkemesi görevlidir. O halde bu iki tespit talebinin evliliğin tespitine ilişkin talepten ayrılması, Asliye Hukuk Mahkemesi olarak işin esasının incelenmesi gerekir. Bu husus nazara alınmadan hatalı nitelendirme ile görevsizlik kararı verilmesi doğru bulunmamıştır.

3.Kabule göre de;

Tespit isteklerinin hepsi bakımından dava, ... kızı 1898 doğumlu ... mirasçıları ile... ...'un mirasçılarının hak ve hukuklarına etkili olduğuna göre, adı geçenlerin mirasçılarına husumet yöneltilmesi ve göstermeleri halinde onların delillerinin de toplanması ve hasıl olacak netecesine göre karar verilmesi gerekirken bu hususun nazara alınmaması da doğru bulunmamaktadır.