(Kapatılan) 7. Hukuk Dairesi

(Kapatılan) 7. Hukuk Dairesi         2014/22017 E.  ,  2015/22837 K. "İçtihat Metni"Mahkemesi :İş Mahkemesi Dava Türü : Alacak

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün, Yargıtay'ca incelenmesi davacı vekili tarafından istenilmekle, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dosya incelendi, gereği görüşüldü:

1.Dosyadaki yazılara, hükmün Dairemizce de benimsenmiş bulunan yasal ve hukuksal gerekçeleriyle dayandığı maddi delillere ve özellikle bu delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre davacının aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki temyiz itirazlarının reddine,

2.Davacı, davalı işyerinde satış ve pazarlama elemanı olarak çalıştığını, iş akdinin haklı bir neden olmaksızın işverence feshedildiğini, hak ettiği fazla mesai ile resmi bayram tatil ücretlerinin ödenmediğini ileri sürerek, fazla çalışma ve genel tatil ücreti alacaklarının davalıdan tahsilini talep etmiştir.

Davalı, davacının performans düşüklüğü nedeniyle iş akdinin sonlandırıldığını, çalışma saatlerini kendisinin ayarlayabildiğini, bu nedenle fazla mesai ücreti alacağı bulunmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iş hayatında çalışma gün ve saatlerini kendisi planlayan, bu konuda inisiyatif kullanma yetkisi olan, genellikle de üst düzey görevlerde bulunan işçilerin ayrıca fazla mesai ücreti talep etmesinin olağan çalışma hayatına ve hakkaniyete de uygun bulunmadığı; davacının çalışma planlarını kendisi ayarlayarak çalışmasını sürdürdüğü ve çalışmalarını sahada gerçekleştirdiği anlaşıldığından fazla mesai talebinin yasal dayanağı bulunmadığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Taraflar arasındaki uyuşmazlık, davacının faza çalışma yapıp yapmadığı noktasında toplanmaktadır.

İşyerinde üst düzey yönetici konumda çalışan işçi, görev ve sorumluluklarının gerektirdiği ücretinin ödenmesi durumunda, ayrıca fazla çalışma ücretine hak kazanamaz. Bununla birlikte üst düzey yönetici konumunda olan işçiye aynı yerde görev ve talimat veren bir başka yönetici ya da şirket ortağı bulunması halinde, işçinin çalışma gün ve saatlerini kendisinin belirlediğinden söz edilemeyeceğinden, yasal sınırlamaları aşan çalışmalar için fazla çalışma ücreti talep hakkı doğar. O halde üst düzey yönetici bakımından şirketin yöneticisi veya yönetim kurulu üyesi tarafından fazla çalışma yapması yönünde bir talimatın verilip verilmediğinin de araştırılması gerekir. İşyerinde yüksek ücret alarak görev yapan üst düzey yöneticiye işveren tarafından fazla çalışma yapması yönünde açık bir talimat verilmemişse, görevinin gereği gibi yerine getirilmesi noktasında kendisinin belirlediği çalışma saatleri sebebiyle fazla çalışma ücreti talep edemeyeceği kabul edilmelidir.

Satış temsilcilerinin fazla çalışma yapıp yapmadıkları hususu, günlük faaliyet planları ile iş çizelgeleri de dikkate alınarak belirlenmelidir. Satış temsilcileri genelde belli hedeflerin gerçekleşmesine bağlı olarak prim karşılığı çalışmaktadırlar. Prim, çalışanı özendirici ve ödüllendirici bir ücret ödemesi olup işverence işçiye garanti edilmiş bir temel ücretin üzerine belirli bir usule bağlı olarak ödenen ek bir ücrettir. İşverenin istek ve değerlendirmesine bağlı olabileceği gibi, sözleşme gereği olarak da verilebilir. Fazla mesai ise kural olarak 4857 sayılı İş Kanunu’na göre, kanunda yazılı şartlar çerçevesinde, haftalık 45 saati aşan çalışmalardır. İşçi fazla mesai yapsın yapmasın prim ödemesi var ise bu ek ücrete hak kazanır. Ancak ister gezerek, isterse işyerinde çalışsın satış temsilcisi mesaisi artıkça prim alacağı artacağından, bir anlamda yüzde usulü ile çalışması sözkonusu olduğundan fazla çalışma ücretinin yüzde usulünde olduğu gibi sadece zamlı kısmının (% 50) hesaplanması gerekir.

Somut olayda, davacının satış elemanı olarak davalı yanında çalıştığı açık olmakla birlikte çalışma saatlerini kendinin belirlediğine dair dosyada bilgi ve belge bulunmamaktadır. Aksine, davacının davalı şirketin yöneticilerinin gözetimi ve denetimi altında çalıştığına ilişkin 02.04.2012 tarihli işe geç gelmesinin nedenini bildirmesi talebini içeren ihtarname bulunmaktadır. Ayrıca davacıya ücret bordroları ile prim de ödenmediğinden davacının kendi çalışma saatlerini düzenleyebildiğini ileri sürmek mümkün değildir. Bu nedenle davacının fazla çalışma ücreti talebinin kabulü gerekirken yazılı şekilde reddi isabetsizdir. O halde davacının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.