2. Hukuk Dairesi

Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen, yukarıda tarihi ve numarası gösterilen hüküm davalı erkek tarafından temyiz isteğinin reddine dair 05.05.2016 tarihli ek karar yönünden temyiz edilmekle, evrak okunup gereği görüşülüp düşünüldü:

1.Tebligat Kanununun 20. ve 6099 sayılı Kanunla değişik 21. ve özellikle bu Kanunun Uygulanmasına Dair Yönetmeliğin 30. maddesi uyarınca: adres kayıt sistemindeki yerleşim yeri adresine meşruhat verilerek çıkarılan tebligatlar hariç olmak üzere, muhatap veya muhatap adına tebliğ yapılabilecek olanlardan hiç biri gösterilen adreste sürekli olarak bulunmazsa, tebliğ memurunun, adreste bulunmama sebebini bilmesi muhtemel komşu, yönetici, kapıcı, muhtar, ihtiyar heyeti veya meclisi üyeleri, kolluk amir ve memurlarından araştırarak beyanlarını tebliğ mazbatasına yazıp imzalatması, imzadan çekinmeleri halinde bu durumu yazarak imzalaması gerekir. Gösterilen koşul geçerlilik koşuludur.

Davalı erkeğe gerekçeli karar, muhatabın adreste bulunmaması sebebiyle tebligattan haberdar edilen komşunun isim ve imzadan imtina ettiği belirtilerek Tebligat Kanununun 21/1. maddesine göre yapılmıştır. Yukarıda belirtilen yasal düzenlemelere göre, muhatabın adreste bulunmama sebebini bildiren komşu imzadan imtina edebilirse de, isimden imtina etmesi mümkün olmayıp (Teb. K. m. 23/7, m. 24/5), gerekçeli kararın gösterilen şekilde tebliği geçersizdir. Bu hale göre, davalının temyiz itirazları yasal 15 günlük süre içerisinde yapılmış olup, temyizi süresinde olduğundan mahkemenin 05.05.2016 tarihli temyiz dilekçesinin reddine ilişkin ek kararın kaldırılarak temyiz dilekçesinin incelenmesine karar verilmiştir.

2.Davalının temyiz itirazlarının incelenmesine gelince;

Davalı erkeğe dava dilekçesi ve ön inceleme duruşma günü de muhatabın adreste bulunmaması sebebiyle tebligattan haberdar edilen komşunun isim ve imzadan imtina ettiği belirtilerek Tebligat Kanununun 21/1. maddesine göre yapılmıştır. Yukarıda 1. bentte gösterilen sebeple bu tebligatlar da geçersizdir. Davalı erkek davaya cevap vermemiş, duruşmalara katılmamıştır. Bu hale göre; dilekçelerin karşılıklı verilmesi aşamasının usulünce tamamlandığından bahsedilemeyeceğinden, yapılan ön inceleme, tahkikat ve sözlü yargılama duruşmaları da usule aykırı hale gelmiştir.

Hukuk Muhakemeleri Kanununun 127. maddesinde, davalının dava dilekçesinin kendisine tebliğinden itibaren iki hafta içinde cevap dilekçesi verebileceği, 136. maddesinde cevaba cevap ve ikinci cevap dilekçelerinin verilme zamanı, 137. maddesinde dilekçelerin karşılıklı verilmesinden sonra ön inceleme yapılacağı, ön inceleme tamamlanmadan ve gerekli kararlar alınmadan tahkikata geçilemeyeceği ve tahkikat için duruşma günü verilemeyeceği hükme bağlanmıştır. Ön inceleme duruşmasına davet ve ön inceleme duruşmalarının usulü ve yapılacak işlemler ise Hukuk Muhakemeleri Kanununun 139. ve

140.maddelerinde düzenlenmiştir. Mahkemece yasanın bu amir hükümlerine riayet edilmeksizin, usulüne uygun şekilde dilekçeler teatisi aşaması tamamlanmadan ve yine usulüne uygun şekilde ön inceleme yapılmadan tahkikata geçilerek işin esası hakkında karar verilmesi usul ve yasaya aykırıdır. O halde mahkemece yapılacak iş; dava dilekçesinin davalı tarafa usulüne uygun şekilde tebliğinin sağlanması, dilekçelerin karşılıklı verilmesi aşamasının tamamlanmasından sonra ön inceleme duruşması için gün tayin edilerek, gerçekleşecek sonucuna göre işlem yapmaktan ibarettir. Açıklanan usul eksiklikleri davalının savunma hakkını kısıtlayan ve adil yargılanma hakkını etkileyen önemli bir usul hatası olup, hükmün bu sebeple bozulmasına karar verilmesi gerekmiştir.