11. Hukuk Dairesi
11. Hukuk Dairesi 2012/3838 E. , 2013/4448 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :TİCARET MAHKEMESİ
Taraflar arasında görülen davada ...
37.Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 27/09/2011 tarih ve 2011/171-2011/14 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Davacı vekili, müvekkilinin 2007 yılında dava dışı ... ve ...'e tekstil ürünleri sattığını ve karşılığında iki adet çek aldığını, çekleri ibraz tarihinde davalı bankaya tahsil için ibraz ettiğinde, çeklerin arkasına “İş bu çekin bağlı bulunmadığı çek hesabını sahte evrak tanzim edilerek açıldığı tespit edildiğinden, çek hakkında işlem yapılamamaktadır" ibaresi düşüldüğünü, bankaca bu şartlarda bir ödeme yapılamayacağının beyan edildiğini, hayali kişi adına hesap açan ve çek karnesi veren bankanın bu eylem nedeniyle sorumlu olduğunu ileri sürerek, davalının kusuru sonucu oluşan müvekkili firmaya ait 20.250,00 TL'lik zararın şimdilik 8.000,00 TL'sinin, zararın oluştuğu tarih olan ....12.2007 tarihinden itibaren ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili, zamanaşımı def'ini ileri sürüp, müvekkili bankanın, olayların gelişiminde herhangi bir kusurunun bulunmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.
Mahkemece iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, davalı bankanın, mevzuata göre, bu dosyada çek karnesi verilirken hesap sahiplerinden temin etmesi gereken belgeler bakımından gerekli ve yeterli incelemeyi yapmadığı ve eksik belgelerle hesap açılmasına izin verdiği, davalı bankanın şubesindeki çalışanlarının bu fiillerinden sorumlu olduğu ve kusurlu sayılması gerektiği, davacının husumetini davalı bankaya yöneltebileceği ve çek keşidecisine önce yönelme zorunluluğunun olmadığı, çekle ilgili ödememe eyleminin davalı bankadan kaynaklandığı ve çeklerin üzerine bu yönde kaydın da yine bankaca düşüldüğü; davalı bankanın kusurlu olduğu kabul edilmiş ise de, diğer yandan basiretli bir tacir gibi davranma yükümlülüğünde olup kurmuş olduğu ticari ilişki çerçevesinde alım satım yaptığı karşı tarafın piyasadaki durumunu, ödeme yeteneğini, eskiden beri ticarette bıraktığı intiba ve geçmişi bakımından tedbirli davranarak araştırma yapması gereken davacının da basiretli bir tacir gibi davranmadan hareket ederek mal satıp piyasada gerekli araştırma yapmadan çek alması ve usule aykırı hesap açtıran dava dışı kişiler bakımından kusurlu davrandığı kabul edilerek, bu kusuru müterafık kusur olarak kabul edilerek ve yarı oranında kusurlu olduğu gözetilerek 20.500 TL toplam çek bedelinin yarısı olan ....125 TL bedel kısmı bakımından kusura davacının katlanması, davalı bankanın da davacıya isabet eden kusur yüzdesi ve karşılığı ....125 TL düşüldükten sonra kalan ....125 TL bedeli ödemekle yükümlü tutulmasına ve davacının bu miktara karşılık gelen ....125 TL tutarındaki davasının kabulüne ve dava açıldığında talep edilen 8.000 TL'nin dava tarihinden, ıslahla arttırılan ilave kısım olan ....125 TL'nin de 16.6.2011 ıslah dilekçesi tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile tahsiline karar verilmiştir.
Kararı davalı vekili temyiz etmiştir. Dava, sahte belgelerle çek hesabı açılması nedeniyle davalı banka aleyhine açılan tazminat davası olup, mahkemece bilirkişi raporu tanzim ettirilerek davalı, banka sahte çek hesabı açmada kusurlu bulunup, yazılı olduğu şekilde karar verilmiştir.
Ancak, sahte olarak keşide edilen ve dosya içerisinde sureti bulunan ... numaralı çek incelendiğinde, çekin ... tarafından hamiline olarak keşide edildiği, ilk cironun ... Tekstil yetkilisi olduğu belirtilen ...tarafından yapıldığı ve bundan sonra davacının cirosunun bulunduğu; ... numaralı çekin ise ...tarafından hamiline olarak keşide edildiği, ilk cironun ... Tekstil tarafından yapıldığı ve bundan sonra da davacının cirosu bulunmayıp ...yetkilisi olduğu belirtilen ...'in cirosunun bulunduğu anlaşılmıştır.
Bu durumda, dava dosyasındaki anlatımına göre davacının çekleri ...'den mal bedeli olarak aldığı anlaşıldığına göre, evvela çek üzerinde cirosu bulunan ve davacının akidi olan ... Tekstil ile diğer çek borçlularına müracaat ederek alacağını tahsil etmesi gerekir. Bunun yapılamaması durumunda ise davalı bankaya başvurabilir. Bu nedenle, mahkemece davacı tarafından açılan davanın henüz zarar doğmadığından bahisle reddine karar vermek gerekirken, yazılı olduğu şekilde karar verilmesi doğru olmayıp bozmayı gerektirmiştir.