22. Hukuk Dairesi

"İçtihat Metni"ÖZET: İŞ GÜVENCESİ HÜKÜMLERİNDEN YARARLANMAK İÇİN OTUZ VEYA DAHA FAZLA İŞÇİ ÇALIŞTIRAN İŞYERİNDE ÇALIŞMAK GEREKİR. İŞVERENİN AYNI İŞKOLUNDA BİRDEN FAZLA İŞYERİNİN BULUNMASI HA­LİNDE, İŞYERİNDE ÇALIŞAN SAYISI BU İŞYERLERİNDE ÇALIŞAN TOPLAM İŞÇİ SAYISINA GÖRE BELİRLENİR. İŞÇİ SAYISINA İLİŞKİN BU HÜKÜM NİSPİ EMREDİCİ OLDUĞUNDAN, DAHA AZ İŞÇİ SAYISINI ÖNGÖREN SÖZLEŞME HÜKÜMLERİ GEÇERLİ KABUL EDİLMEKTEDİR.

DAVACININ, DAVALI BAKANLIĞA BAĞLI OKULDA, OKUL AİLE BİRLİĞİ İLE YAPILAN İŞ SÖZLEŞMESİNE DAYALI OLARAK, ÜCRETİ OKUL AİLE BİRLİĞİ TARAFINDAN ÖDENMEK SURETİYLE İŞÇİ OLARAK ÇALIŞTIĞI, İŞ SÖZLEŞME­SİNİN OKUL AİLE BİRLİĞİNİN KARARIYLA FESHEDİLDİĞİ, O TARİHTE OKULDA YEDİ İŞÇİ ÇALIŞTIĞI ANLAŞILMIŞ OLUP, OKUL AİLE BİRLİĞİ İLE DAVALI BAKANLIK TARAFINDAN BİRLİKTE OLUŞTURULAN BU İSTİHDAM, DAVALI BA­KANLIĞIN DİĞER İŞYERLERİNDEN BAĞIMSIZ AYRI BİR İŞYERİDİR. OTUZ İŞÇİ SAYISININ BELİRLENMESİNDE SADECE BU İŞYERİNDE ÇALIŞAN İŞÇİLER DİKKATE ALINMALIDIR. DAVACININ ÇALIŞTIĞI İŞYERİNDE FESİH TARİHİ İTİBARİYLE OTUZ İŞÇİDEN AZ SAYIDA İŞÇİ ÇALIŞTIĞINDAN, DAVACININ İŞ GÜVENCESİ HÜKÜMLERİNDEN YARARLANMASI MÜMKÜN DEĞİLDİR. Davacı, feshin geçersizliğine ve işe iadesine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır. Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için tetkik hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Davacı, T… İlköğretim Okulunda, iş sözleşmesine dayalı olarak hizmetli görevinde 01.10.2004 tarihinden itibaren çalışmaya başladığını, davalı işve­renin hizmet sözleşmesini 20.01.2010 tarihinde, haklı ve geçerli sebep ol­madan feshettiğini ileri sürerek feshin geçersizliği ile işe iadesine karar ve­rilmesini, buna bağlı işe başlatmama tazminatı ile boşta geçen dört aylık ücret ve diğer haklarının belirlenmesi isteğinde bulunmuştur. Davalı Milli Eğitim Bakanlığı vekili, davacının okul aile birliği tarafından iş sözleşmesine dayalı olarak çalıştırıldığını, “30 işçi” koşulunun okul aile birliği işyeri açısından oluşmadığını, feshin geçerli sebebe dayandığını savunarak da­vanın reddini talep etmiştir.

Mahkemece, yazılı gerekçeyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Karar, davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir. Taraflar arasında fesih tarihi itibariyle işverence otuz veya daha fazla işçi çalıştırılıp çalıştırılmadığı ve dolayısıyla davacının iş güvencesi kapsamında kalıp kalmadığı uyuşmazlık konusu olup, normatif dayanak 4857 sayılı İş Kanunu’nun 18. maddesidir. 4857 sayılı Kanun’un 18. maddesinin birinci fıkrasına göre iş güvencesi hükümlerinden yararlanmak için otuz veya daha fazla işçi çalıştıran işyerinde çalışmak gerekir. Aynı maddenin dördüncü fıkrasına göre işverenin aynı işkolunda birden fazla işyerinin bulunması halinde, işyerinde çalışan sayısı bu işyerlerinde çalışan toplam işçi sayısına göre belirlenir. İşçi sayısına ilişkin bu hüküm nispi emredici olduğundan, daha az işçi sayısını öngören sözleşme hükümleri geçerli kabul edilmektedir. Otuz işçi sayısının belirlenmesinde fesih bildiriminin işçiye ulaştığı tarih itibariyle belirli-belirsiz süreli, tam-kısmi süreli, daimi-mevsimlik sözleşmelerle çalışan tüm işçiler dikkate alınır.

Somut olayda, davacının, davalı Milli Eğitim Bakanlığı’na bağlı T… İlköğretim Okulunda, okul aile birliği ile yapılan iş sözleşmesine dayalı olarak, ücreti okul aile birliği tarafından ödenmek suretiyle işçi olarak çalıştığı, iş sözleşmesinin, okul aile birliği kararıyla 4857 sayılı Kanun’un 18. maddesi gereğince feshedildiği, davacının çalıştığı T… İlköğretim Okulunda, fesih tarihi itibariyle yedi işçi çalıştığı anlaşılmaktadır.

Davacı iş görme edimini dava dışı okul aile birliği ile davalı Bakanlığa karşı yerine getirmiştir. Davalı Bakanlık ve okul aile birliği arasında davacı işçinin çalıştırılması noktasında amaç ve menfaatte birlik söz konusudur. Davacının iş görme ediminin her bir işveren yönünden kısmi süreli iş ilişkisi biçimde ayrıştırılması da mümkün değildir. Davacı aynı anda aynı işverenlere karşı iş görme edimini yerine getirmiştir. Bu bakımdan davalı ile dava dışı okul aile birliği arasında birlikte istihdam olarak adlandırılabilecek bir ilişkinin varlığı kabul edilmelidir.

Okul aile birliği ile davalı Bakanlık tarafından birlikte oluşturulan bu istihdam, davalı Bakanlığın diğer işyerlerinden bağımsız ayrı bir işyeridir. Söz konusu işverenliğin yani birlikte istihdamla oluşan işverenliğin, dava konusu işyerinden başka bir işyeri bulunmamaktadır. Bu sebeple otuz işçi sayısının belirlenmesinde sadece bu işyerinde çalışan işçi sayısı dikkate alınmalıdır.

Buna göre davacının çalıştığı işyerinde fesih tarihi itibari ile otuz işçiden az sayıda işçi çalıştığı anlaşıldığından, davacının 4857 sayılı Kanun’un 18. maddesinin birinci fıkrasına göre iş güvencesi hükümlerinden yararlanması mümkün değildir. Bu nedenle davanın reddi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi hatalı olup, bozmayı gerektirmiştir. Belirtilen sebeplerle, 4857 sayılı Kanun’un 20. maddesinin 3. fıkrası uyarınca, hükmün bozulmak suretiyle ortadan kaldırılması ve aşağıdaki gibi karar verilmesi gerekmiştir. H ü k ü m: Yukarıda belirtilen sebeplerle:

1.Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararının BOZULA­RAK ORTADAN KALDIRILMASINA,

2.Davanın REDDİNE,

3.Karar tarihi itibariyle alınması gerekli 21,15 TL karar ve ilam harcından, peşin alınan 17,15 TL harcın mahsubuyla bakiye 4,00 TL karar ve ilam harcının davacıdan alınarak Hazine’ye gelir kaydına,

4.Davacının yapmış olduğu yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına, davalının yaptığı 682,00 TL yargılama giderinin davacıdan tahsili ile davalıya ödenmesine,

5.Karar tarihinde yürürlükte bulunan tarifeye göre 1.200,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, kesin olarak 09.10.2012 ta­rihinde oybirliği ile karar verildi.