19. Hukuk Dairesi

(M) - MUHALEFET ŞERHİ- Dava, takibe konu bono nedeniyle borçlu olmadığının tespitine ilişkindir. Davalı, esasen kendisinin davacıya yönelik bir hak talebinin bulunmadığını icra dosyasında alacaklı olarak gösterilmesinin ödeme emrindeki maddi hataya dayalı olduğunu beyan ederek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Mahkemece yapılan yargılama neticesinde, ödeme emrindeki isim hatasının icra müdürlüğünce giderildiğini böylelikle davanın konusuz kaldığı gerekçesiyle esas hakkında karar verilmesine yer olmadığı hükmü kurulmuştur. HMK 33 maddesi uyarınca hakim Türk hukukunu resen uygular. Bir başka deyişle tarafların ileri sürdükleri maddi vakıaların hangi hukuki normlarla çözüme kavuşacağını hakim belirler. Somut vakıada, taraflar arasında herhangi bir alacak borç ilişkisi bulunmadığı hususunda ihtilaf bulunmamaktadır. Uyuşmazlığı vesile olan şey, icra müdürlüğünce tanzim edilen ödeme emrindeki alacaklı isimlendirmesindeki hatadan kaynaklanmaktadır. Taraflar, bu basit maddi hatanın giderilmesi için doğrudan ilgili icra müdürlüğüne gidecekleri gibi şikayet yoluyla İcra hakimliğine de başvurma imkanına sahiptirler. Nitekim dosya içindeki iddia ve savunmalara bakıldığında derdest dosyaya konu olan hususun maddi hukuk normlarının uygulanmasını gerektirir bir ihtilaftan kaynaklanmadığı ve tipik bir müdürlük işleminin iptaline tekabül ettiği görülmektedir. Mahkemenin görevli olması, kamu düzenine ilişkin olup yargılamanın her aşamasında resen gözetilmesi gerekir. Bu durumda mahkemece dava dilekçesinin usulden reddiyle dosyanın görevsizlikle icra mahkemesine gönderilmesi gerekirken yazılı şekilde karar vermesi yanlış ise de, mahkemenin görevli olduğundan hareketle başka noktadan bozma düşünen sayın çoğunluk görüşüne de iştirak etmiyorum.