14. Hukuk Dairesi

Davacı tarafından, davalı aleyhine 05.06.2008 gününde verilen dilekçe ile geçit hakkı kurulması istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 08.05.2009 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü: K A R A R Davacı, 769 parsel sayılı taşınmazının genel yola çıkışının olmadığını belirterek 770 parsel sayılı taşınmaz üzerinden geçit hakkı kurulmasını istemiştir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilerek 770 parsel sayılı taşınmazın bilirkişi raporunda (A) ve (B) ile gösterilen kısmı üzerinden geçit kurulmuş, hükmü aleyhine geçit kurulan parsel maliki ... temyiz etmiştir.

Mahkemece uygun geçit yeri saptanırken öncelikle taraf yararlarının gözetilmesi gerekir. Zira geçit hakkı taşınmaz mülkiyetini sınırlayan bir irtifak hakkı olmakla birlikte, özünü komşuluk hukukundan alır. Bunun doğal sonucu olarak yol saptanırken komşuluk hukuku ilkeleri gözetilmelidir. Geçit ihtiyacının nedeni, taşınmazın niteliği ile bu ihtiyacın nasıl ve hangi araçlarla karşılanacağı davacının sübjektif arzularına göre değil objektif esaslara uygun olarak belirlenmeli, taşınmaz mülkiyetinin sınırlandırılması konusunda genel bir ilke olan fedakârlığın denkleştirilmesi prensibi dikkatten kaçırılmamalıdır.

Somut olayda; 04.02.2009 tarihli fen bilirkişisi raporunda belirlenen alternatifte (B) harfi ile gösterilen geçitle Fener Yolu'na bağlanabileceği, ancak bu güzergahta şev ve kot farkı nedeniyle geçişin çok zor olacağı nedeniyle (A) harfi ile gösterilen güzergah eklenerek geçit 770 sayılı parselin güney batı uç noktasına kadar uzatılmıştır. Mahkemece, (B) harfi ile gösterilen güzergahın ulaştığı yolun iş makineleriyle çalışma yapılarak makul bir masraf ile geçite uygun hale getirilip getirilmeyeceği araştırılmamıştır.

Bu durumda mahkemece; fedakarlığın denkleştirilmesi ilkesi gereğince, davacının kot farkının giderilmesi masraflarına katlanması gerekeceğinden, bilirkişiden ek rapor alınarak belirtilen kısımdaki şev ve kot farkının iş makineleriyle makul süre çalışma ve masraf yapılmak suretiyle giderilip giderilmeyeceği belirlenerek sonucuna göre bir karar verilmelidir. Aleyhine geçit kurulan taşınmazın tapu kaydının da getirtilmediği anlaşılmaktadır. Mahkemece belirtilen eksiklikler giderilmeden ve daha kısa ve ekonomik olduğu anlaşılan (B) harfi ile gösterilen alternatif üzerinde yeterli araştırma ve inceleme yapılmaksızın yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiş, kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir.