9. Hukuk Dairesi

Taraflar arasında görülen T.C. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının 12/11/2015 tarih ve 74038328-103-E.25593 sayılı olumlu yetki tespitinin iptaline, aynı kanunun 42. Maddesi uyarınca davacıya ait işyerinde davalı sendikanın Toplu İş Sözleşmesi yapmak için yeterli çoğunluğa sahip olmadığının tespiti davası sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davacı vekili tarafından istenilmekle, temyiz taleplerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü: YARGITAY KARARI A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili; davalı Bakanlığın yetki tespitine esas yazısında davacı Şirkete ait işyerlerinin hatalı tespit edildiğini ve çalışan işçi sayısının eksik hesap edildiğini, davalı Sendikanın yetki başvurusu tarihi itibarıyla çalışan toplam işçi sayısının 248 olduğunu, yetki tespitine esas Bakanlık yazısında belirtilen ...’de bulunan işyerinin 13/10/2014 tarihi itibarıyla Beşiktaş'a nakil olduğunu, yetki başvurusu tarihinde söz konusu iş yerinde sigortalı olarak çalışan 91 işçinin dikkate alınmadığını, çoğunluk şartının işyeri toplu iş sözleşmesi esasına göre % 50 olarak belirlenmesi gerekirken işletme toplu iş sözleşmesi esasına göre %40 olarak belirlenmesinin hatalı olduğunu, davalı Bakanlığın her ne kadar davacı şirkete ait işletmede başvuru tarihi itibarı ile 155 işçi çalıştığını, Sendikanın 76 üyesinin bulunması sebebi ile Yasanın aradığı çoğunluğu sağladığını bildirdiğini ancak bu tespitin hatalı olduğunu, davalı Sendikanın başvuru yaptığı tarih olan 04/11/2015 tarihi itibarıyla Havran adresindeki işyerinde 157, Beşiktaş adresindeki işyerinde 91 olmak üzere toplam 248 işçinin çalıştığını, toplu iş sözleşmesi için yetki tespiti yapılırken davacı şirkete ait işyerlerinde çalışan toplam işçi sayısının 248 olarak dikkate alınması gerekirken tespit yazısında işletme genelindeki toplam işçi sayısının 155 olarak hesaplanmasının açıkça hatalı olduğunu ve yasaya aykırı olduğunu, çoğunluk tespitinin işyeri toplu iş sözleşmesi esasına göre % 50 olarak yapılması gerekirken işletme toplu iş sözleşmesi esasına göre hesaplama yapılmasının hatalı olduğunu iddia ederek, yapılan yetki tespitine karşı itirazlarının kabulü ile, T.C. ...’nın 12/11/2015 tarih ve 74038328-103-E.25593 sayılı olumlu yetki tespitinin iptaline, aynı kanunun 42. maddesi uyarınca davacıya ait işyerinde davalı Sendikanın Toplu İş Sözleşmesi yapmak için yeterli çoğunluğa sahip olmadığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı T.C. ... vekili; davalı Sendika tarafından müvekkili Kuruma yapılan başvuru üzerine, müvekkili Kurum tarafından ANT Gıda isimli işyerinde çalışan 155 işçiden 76 işçinin Tek Gıda İş Sendikasına üye olduğunun tespit edildiğini ve buna ilişkin yetki tespit yazısının taraflara gönderildiğini, işveren tarafından yetki tespitine dahil edilmediği iddia edilmiş ise de Beşiktaş adresinde bulunan işyerinin işkolları yönetmeliğinin 10 Sıra numaralı Ticaret, Büro, Eğitim ve Güzel Sanatlar iş kolunda tescil ettirildiği, irtibat bürosu olarak faaliyet gösterdiği, bu işyeri ile ilgili olarak işveren tarafından bu güne kadar herhangi bir iş kolu tespit başvurusunda bulunulmaması sebebiyle yetki tespitine dahil edilmediğini, yetki tespitine ilişkin değerlendirmenin işletme düzeyinde yapıldığını savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı Sendika vekili; çoğunluk tespitine itirazın görevli makama kayıt şartının dava şartı olduğunu, davacının dava dilekçesinde somut hiç bir vakıaya dayanmadığını, davacı Şirketin Beşiktaş adresindeki genel müdürlük biriminin davacının bildirimlerinin esas alınarak NACE koduna göre Bakanlıkça yapılan tespitte gıda iş kolunda yer almadığını, davacının kötü niyetli iş bu davayı ikame ettiğini savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkeme, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanarak davalı Bakanlığın, davacı işverenliğe ait 1032113 (Havran/ Balıkesir), 1133910 (4.Levent/İstanbul) ve 2178102 (...) sicil numaralı işyerlerinde 155 işçi çalıştığı ve bu isçilerden 76 kişinin sendika üyesi olduğu, davalı sendikanın işletme toplu iş sözleşmesi imzalaması için yeterli çoğunluğu sağladığını tespit ettiği, davacı işverene ait Beşiktaş adresinde bulunan 1219170.034 sicil sayılı işyerinin, işkolları yönetmeliğinin 10 sıra numaralı irtibat bürosu olarak faaliyet gösterdiği, bu işyeri ile ilgili olarak yetki tespit süreci başladıktan sonra yani 04.11.2015 tarihinden sonra 16.03.2016 tarih ve 29655 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 2016/6 sayılı karar ile işkolu tespitinin yapıldığı, buna göre 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu'nun “İşkolunun Tespiti” başlıklı 5.maddesi uyarınca bu işyerinin yetki tespitine dahil edilmeyişinde yasaya aykırı bir yön bulunmadığı, bu itibarla davacıya ait 1032113 sicil no lu işyerinin gıda sanayi iş kolu olarak belirtildiği, 1219170 sicil nolu işyerinin ise tescil bilgilerine göre irtibat bürosu olarak bildirildiği, buna göre 6356 Sayılı Kanun'un 34.maddesinin 1.fıkrası ve 2.fıkrası ile tüm dosya kapsamı nazara alındığında bu işyerinin Gıda İş kolunda yer almadığından bahisle yetki tespitine dahil edilmeyişi ve işletmede çalışan işçilerin sendika üyesi bulunanlarının %40 çoğunluğunu sağlaması nedeniyle işletme düzeyinde yapılan davaya konu yetki tespiti İşleminin usul ve yasaya uygun olarak yapıldığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

D) Temyiz: Kararı davacı temyiz etmiştir. E) Gerekçe:

Somut uyuşmazlıkta; davalı Bakanlık davacı işverenliğin 1032113 (Havran/Balıkesir), 1133910 (4. Levent/İstanbul) ve 1178102 ... sicil numaralı işyerlerinde 155 işçi çalıştığı ve 76’sının sendika üyesi olduğundan davalı Sendikanın işletme toplu iş sözleşmesi imzalaması için yeterli çoğunluğu sağladığını tespit etmiştir.

Dosya içeriğine göre uyuşmazlığın çözümü için yetki tespitinin işletme mi yoksa işyeri düzeyinde mi yapılması gerektiği, yetki tespitine esas işçi sayısının eksik hesaplanıp hesaplanmadığı ve yetki tespiti sürecinin başlamasından sonra yapılan işkolu tespitine ilişkin davanın bekletici mesele yapılıp yapılamayacağı hususlarının açıklığa kavuşturulması gereklidir.

Mahkemece işkolu tespitine ilişkin davanın bekletici mesele yapılıp yapılamayacağı, ayrıca davacı işverenliği ait 1219170 SGK sicil numaralı işyeri ile buna bağlı yapılan çalışan sayısına ilişkin bir irdeleme yapılarak sonuca gidildiği, ancak davacının tespitin işletme düzeyinde yapılamayacağına ilişkin iddiasının yeterince araştırılıp irdelenmediği görülmüştür. Bu yönüyle karar eksik incelemeye dayalıdır.

Oysa ki davacı Şirket yetki tespitine konu üç işyerinden ikisinin başvuru tarihi itibariyle kapalı olduğunu iddia etmiş, delilleri arasında da bu iddiasını destekleyen ve 1178102 sicil nolu işyerinin kapatılarak adresinin değiştirilip 1219170 sicil nolu işyerine faaliyetinin devam edeceğinin SGK bildirildiği 16.10.2014 tarihli başvuru yazısı ile yine 133910 sicil nolu işyerindeki tüm işçilerin ayrıldığı bildirilerek SGK’dan dosyanın kapatılmasının talep edildiği 12.09.2014 tarihli başvuru yazısını sunmuştur. Her iki başvuru da yetki sürecinin başladığı tarihten öncedir.

Bu meyanda, yetki dökümü belgelerinin incelenmesinden de çalışan ve üye sayısının tamamının tespite konu işyerlerinden 1032113 (Havran/Balıkesir) sicil numaralı işyerine ait olduğu anlaşılmaktadır. Yine dosya içeriğindeki davalı Bakanlığın 21.01.2016 tarihli inceleme raporundan da davacı işverenliğe ait ikisi faal biri gayri faal (30.08.2014 tarihinde işyeri kapanış) olan üç işyerinin bulunduğu görülmekle faal olan işyerlerinden sadece birinin eldeki uyuşmazlığa konu tespitin kapsamında yer aldığı görülmüştür. Mevcut bu delil durumuna göre yetki tespiti başvuru tarihi itibariyle tespite konu 1133910 ve 1178102 SGK sicil numaralı işyerlerinin kapalı olabileceği izlenimi edinilmektedir.

Bu durumda Mahkemece yapılması gereken iş, yetki tespiti başvurusunun yapıldığı 04.11.2015 tarihte tespite konu 1133910 ve 1178102 SGK sicil numaralı işyerlerinin kapalı olup olmadığının ilgili kurumlardan sorulması, şayet bu iki işyeri de kapalı ise tespit işyeri düzeyinde yapılması gerekeceğinden ve buna göre de davalı Sendika gerekli çoğunluğu sağlayamadığından davanın kabulüne, her ikisi veya birinin kapalı olmadığının saptanması halinde ise şimdiki gibi karar verilmesinden ibarettir. Eksik incelemeyle yazılı şekilde karar verilmesi bozmayı gerektirmiştir. F) Sonuç: Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı sebeplerden dolayı BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine 12.06.2019 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.