13. Hukuk Dairesi

Davacı, davalının satıcı sıfatıyla aralarında 07.03.2010 tarihli tellallık sözleşmesi tanzim ettiklerini, 105.000,00 TL satım bedeli ve satım şartlarında anlaştıklarını ve satış gününün belirlendiğini, davalının satış günü satış işlemleri için hazır olmadığını ve davalının satıştan vazgeçtiğini, sözleşmeye konu taşınmazın dava dışı üçüncü bir kişiye satıldığın, tellallık sözleşmesi ile üzerine düşen yükümlerini yerine getirdiğini, ancak ücretinin ödenmediğini, tahsili için başlattığı icra takibinede itiraz ettiğini ileri sürerek, itirazın iptaline, takibin devamına ve %40'dan az olmamak üzere icra inkar tazminatına karar verilmesini istemiştir. Davalı, davanın reddini dilemiştir. Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiş; hüküm, davacı ve davalı tarafından temyiz edilmiştir.

1.Dosyadaki yazılara kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davacının tüm, davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2.Dava, emlak komisyon sözleşmesine dayalı tellallık ücreti alacağına ilişkindir. 07.03.2010 tarihli sözleşmenin 3. maddesinde “komisyon bedeli satış bedelinin %3'dür” hükmüne yer verilmiş olup, 3.000,00 TL olarak kararlaştırılmıştır. Aynı sözleşmenin 9. maddesinde “vazgeçen taraf her iki tarafın komisyon ücreti olan satış bedelinin %6'sını ödemekle yükümlüdür.” hükmüne yer verilmiş, Mahkemece 6.300,00 TL asıl alacak üzerinden davanın kabulüne karar verilmiştir. Sözleşmede yer alan hükümler dikkate alındığında sözleşmeden vazgeçme halinde ödenmesi istenen %6'lük ücretin %3'lük komisyon alacağı dışındaki kısmı cezai şarttır. Borçlar Kanununun 161/son maddesi (6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu 182/son maddesi) hükmünce hakim fahiş gördüğü cezaları tenkis ile mükelleftir. Bu hükmü hakimin resen gözetmesi gerekir. Ceza koşulunun fahiş olup olmadığı tarafların ekonomik durumu, özel olarak borçlunun ödeme kabiliyeti ile beraber borcunu yerine getirmemiş olması nedeniyle sağladığı menfaat, borçlunun kusur derecesi ve borca aykırı davranışının ağırlığı ölçü olarak alınarak tayin edilmeli ve hüküm altına alınacak ceza miktarı hak, ... ve nesafet kurallarına uygun olarak tesbit edilmelidir. Mahkemece bu yönler gözetilmeden yazılı şekilde cezai şartın tamamına hükmedilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirir.