13. Hukuk Dairesi

HMK' nın 355. maddesine göre istinaf incelemesi; istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırılık görüldüğü takdirde ise resen gözetilmek suretiyle yapılmıştır. Dava TTK'nın 1472 maddesine dayalı rücuen tazminat istemine ilişkindir. Davacı, dava dışı sigortalısı ... şirketince 2011 tarihli finansal kiralama sözleşmesi ile dava dışı ...'ya kiralanan ekskavatörün ... nolu Leasing sigorta poliçesi kapsamında makine kırılması vd. rizikolara karşı sigortalandığını, sigorta konusu iş makinesinin 01/08/2014 tarihli oto kiralama sözleşmesi ile davalının zilyetliğine ve kullanımına teslim edildiğini, iş makinesinin 08/09/2014 tarihinde davalı çalışanı (operatör) ... yönetiminde iken arızalandığını, hasarın operatör kullanımından kaynaklandığının tespit edildiğini, hasar bedelinin sigorta poliçesi kapsamında sigortalısına ödendiğini, müvekkilinin hasar bedelini ödeyerek TTK 1472 maddesi kapsamında yasal olarak sigortalısının haklarına halef olduğunu, aynı zamanda ibraname içeriği ile sabit olduğu üzere TBK'nın temlik hükümleri çerçevesinde temlik alacaklısı olduğunu, davalı ile dava dışı ... arasında düzenlenen kira sözleşmesine göre sözleşme konusu araçta meydana gelecek her türlü arıza, bakım, onarım vd. giderlerden davalının sorumlu olduğunu, bu nedenle sigortalı araçta meydana gelen hasarın giderilmesinden davalı sorumlu olduğundan ödenen hasar bedelinin rucüen davalıdan tahsilini talep etmiş, mahkemece davanın reddine karar verilmiş, davacı istinaf başvurusunda bulunmuştur. Dosyada bulunan belgelerden, davacı tarafından makine kırılması sigortası poliçesi ile sigortalanan ve dava dışı finansal kiralama şirketince dava dışı ...'ya finansal kiralama sözleşmesi ile kiralanan iş makinesinin, yine oto kira sözleşmesi ile dava dışı ... tarafından davalıya kiralandığı, iş makinesinin davalının kullanımı sırasında arızalandığı, iş makinesinin arızalanmasının iş makinesi motorunun yağsız, susuz bırakılması veya uzun süreli aşırı zorlanması neticesinde meydana geldiği, hasar bedelinin davacı tarafından sigortalısı dava dışı finansal kiralama şirketine ödendiği, ibra ve temlik belgesinin alındığı sabittir. Uyuşmazlık, sigortalı iş makinesinde meydana gelen hasarın kullanımdan kaynaklanıp kaynaklanmadığı, davalının hasardan sorumlu olup olmadığı ile hasar bedelini sigortalısına ödemiş olan sigorta şirketinin bunu hasardan sorumlu olanlara rucü edip edemeyeceği noktasında çıkmaktadır. Sigorta poliçesinde teminat dışı tutulan haller sigortacı ile sigortalı arasındaki iç ilişkiyi ilgilendirir. Sigortalının zararını poliçe kapsamında ödeyip ona halef olan sigorta şirketi zarar sorumlularına karşı akdi ya da kanundan doğan talep haklarını, halefiyet kuralı gereğince ileri sürebilir. Nitekim somut olayda davacı, davalıya karşı hem haksız eylem, hem de kira sözleşmesine dayalı olarak rücu talebinde bulunmuştur. Gerek finansal kiralama sözleşmesinde, gerekse davalı ile yapılan kira sözleşmesinde davalının iş makinası zararından sorumlu olmayacağına ilişkin açık bir hüküm bulunmamaktadır. Aksine finansal kiralama sözleşmesinin kiracının sorumluluğu başlıklı 12. maddesinin birinci fıkrasında kiralananın hasarından kiracının (iş makinesini kira sözleşmesi ile davalının kullanımına bırakan dava dışı ...) sorumlu olacağı, dava dışı ... ile davalı arasında imzalanan oto kira sözleşmesinin 4-c maddesinde de davalının sorumlu olduğu belirtilmiştir. Yine aynı oto kira sözleşmesinde iş makinesinin tüm fonksiyonları çalışır şekilde davalıya teslim edildiği yazılıdır. TBK' nın 334. maddesi gereğince kiracı sözleşme süresi sonunda kiralananı ne durumda aldı ise o durumda geri vermekle yükümlüdür. Kira sözleşmesine göre davalı iş makinesini hasarsız ve çalışır şekilde aldığından sözleşme sonunda aynı şekilde teslim etmekle yükümlüdür. Söz konusu iş makinesini, finansal kiralama sözleşmesi ile dava dışı ...'ye kiralayan sigortalıya karşı, dava dışı ... ve ondan alt kira sözleşmesi ile kiralananı teslim alan davalı iş makinesinde meydana gelen hasarlardan dolayı TBK' nın kira sözleşmelerine ilişkin hükümleri ve finansal kiralama sözleşmesine göre sorumludurlar. Sigortalı finansal kiralama şirketi, kiralama sözleşmesi kapsamında ve TBK' nın kira sözleşmelerine ilişkin hükümleri doğrultusunda kiralananda meydana gelen hasarların giderilmesini gerek kendi kiracısından gerekse alt kiracı olan davalıdan talep edebilecektir. Yine kiralananda meydana gelen hasar gerek ekspertiz raporuna gerekse alınan bilirkişi raporuna göre kullanımdan kaynaklandığından (motorun yağsız, susuz bırakılması veya uzun süreli aşırı zorlanması) hasara davalının çalışanının kusurlu davranışı neden olmuştur. Buna göre iş makinesinin asıl kiralayanı olan sigortalı, kusur sorumluluğu nedeniyle söz konusu zararı davalıdan tahsil edebilecektir. Davacı sigortacıda hasar bedelini ödemekle ve sigortalısından aldığı ibraname ile TTK 1472. maddesi gereğince ve TBK'nın alacağın temliki hükümlerine göre sigortalısının bu hakkına sahip olmuştur. Bu nedenle davalıdan ödemiş olduğu hasar bedelini talep edebilecektir. (Yargıtay 11. H.D.'nin 2016/46 E., 2017/1091 K. sayılı kararı da bu yöndedir.) Mahkemece, gerek kira sözleşmesi gerekse kusur sorumluluğu nedeniyle meydana gelen hasardan davalının sorumlu olduğunun kabulü ile hasar bedelini sigortalısına ödemekle ve aldığı temlikname ile sigortalısının haklarına halef olan davacının TTK 1472. maddesi ve TBK'nın alacağın temliki hükümlerine göre gerçek hasar bedelini davalıdan talep edebileceğinden davanın bilirkişice tespit edilen gerçek hasar bedeli ile sınırlı olarak davanın kısmen kabulüne karar vermesi gerekirken, sigortacıya ve dolayısıyla asıl kiralayan olan dava dışı finansal kiralama şirketine karşı ileri sürülemeyecek olan finansal kiralama sözleşmesine aykırı olarak alt kira sözleşmesi yapıldığı, alt kira sözleşmesinin hukuka aykırı olduğu, ayrıca alt kira sözleşmesinde yer alan 4.c maddesinden yararlanamayacağı gerekçesi ile davanın reddine karar verilmesi hatalı olmuştur. Bu nedenle davacının istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının HMK 353/1-b2 maddesi uyarınca kaldırılmasına, davanın bilirkişice hesaplanan hasar miktarı olan 22.456,00 TL üzerinden kabulüne, ödeme tarihinden itibaren avans faizi yürütülmesine karar verilmesi gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.