13. Hukuk Dairesi

HMK' nın 355. maddesine göre istinaf incelemesi; istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırılık görüldüğü takdirde ise resen gözetilmek suretiyle yapılmıştır. Dava, faturaya dayalı alacağın tahsili için yapılan takibe itirazın iptaline ilişkindir. Davacı, davalıdan faturalara dayalı olarak alacakları olduğunu, tahsili için yaptıkları takibe davalının haksız olarak itiraz ettiğini, belirterek itirazın iptalini talep etmiş, mahkemece yetkili icra dairesinde usulüne uygun takip yapılmadığından dava şartı yokluğu nedeniyle davanın usulden reddine karar verilmiş karara karşı davacı istinaf başvurusunda bulunmuştur. İncelenen davaya konu takip dosyasında takibin faturaya dayalı olduğu, davalı borçlunun süresinde icra dairesinin yetkisine ve borca itirazı üzerine takibin durduğu görülmüştür. Takipte yetki İİK 50. maddesinde düzenlenmiş olup, madde yetki hususunda HMK' ya atıfta bulunmuştur. HMK' nın 6. maddesine göre genel yetkili mahkeme davanın açıldığı tarihte davalının yerleşim yeri mahkemesidir. 10 maddede sözleşmeden doğan davalarda yetki düzenlenmiş, sözleşmeden doğan davalarda sözleşmenin ifa yeri mahkemesinin de yetkili olduğu belirtilmiştir.HMK' nın 10 maddesinde belirtilen sözleşmenin ifa yeri mahkemesinin yetkili olabilmesi için taraflar arasında sözleşme ilişkisinin bulunduğunun ispatlanması gerekir.İtirazın iptali davasının öncelikle görülme şartı; yetkili icra dairesinde usulüne uygun yapılıp süresinde itiraz ile durmuş bir icra takibinin bulunmasıdır. İcra dairesinin yetkisine itiraz edildikten sonra itirazın iptali davası açılması halinde, mahkemece öncelikle icra dairesinin yetkili olup olmadığı incelenmelidir.İcra dairesinin yetkisine yapılan itirazı mahkeme HMK'nın 164. maddesine göre ön sorun şeklinde inceler. Bu durumda mahkemece tarafların bu konuda varsa delillerinin ibrazının sağlanarak bu deliller değerlendirilerek icra dairesinin yetkisine yapılan itiraz konusunda bir karar vermelidir.Mahkemece davacı tarafça taraflar arasında ticari ilişki bulunduğuna dair delillerinin sunulması için süre verilmeden ve sunulması halinde bunlar değerlendirilmeden karar verilmesi hatalı olmuştur.6100 Sayılı HMK'nun 353/1. fıkra a-6 ıncı bendinde; "Mahkemece, tarafların davanın esasıyla ilgili olarak gösterdikleri delillerin hiçbiri toplanmadan veya gösterilen deliller hiç değerlendirilmeden karar verilmiş” olması halinde kararın esasının incelenmeden kaldırılmasına karar verileceği, hüküm altına alınmıştır.Bu nedenle, davacı istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının HMK'nın 353/1-a-4 ve 353/1-a-6 maddeleri gereğince kaldırılmasına, yukarıda belirtildiği şekilde icra dairesinin yetkisi konusunda taraf delillerinin ibrazına olanak sağlanarak sunulması halinde bu konuda deliller incelenerek oluşacak sonuca göre karar verilmek üzere mahkemesine gönderilmesine karar verilmesi gerektiği kanaatine varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.