43. Hukuk Dairesi

24.09.2020 KALDIRILMASINA ISTINAFHUKUK HUKUK Ticaret Hukuku 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu 5362 sayılı yasanın 3. Maddesinde esnaf tanımına esas olan, esnaf ve tacir ve sanayiciyi belirleme koordinasyon kurulunca tespit edilen esnaf ve sanatkarlar meslek kollarına dahil olma kriterinin TTK anlamında esnaf-tacir ayrımında dikkate alınamayacağı sonucu ortaya çıkmaktadır. Dosyada mevcut belgelere göre davacının esnaf ve sanatkarlar siciline kayıtlı olduğu anlaşılmaktadır. Sicil kaydı esnaf olmaya bir karine ise de aksinin her zaman kanıtlanmasının mümkün olduğu kabul edilmelidir, nitekim sicile kayıt kurucu usul olmayıp ,esnaf olmanın bir sonucudur. Kaldı ki, 5362 sayılı yasanın 68/4. Maddesinde, esnaf ve sanatlarlar siciline kayıtlıyken daha sonraki yıllarda yıllık alış veya satış tutarları ya da gayrisafi iş hasılatı, esnaf ve sanatkar sayılma hadlerini aşanlar kendileri istemedikçe ticaret siciline ve dolayısıyla Türkiye Odalar ve Borsalar bünyesindeki odalara kayda zorlanamayacakları ancak bu tutarların, esnaf sayılma hadlerinin 6 katını aşması halinde esnaf sicilindeki kayıtların ticaret siciline aktarılacağı belirtilmiştir. Benzer düzenleme TTK 11/2. Maddesinde ifadesini bulan kararnamede de yer almaktadır. 6102 sayılı TTK'nın yürürlüğe girmesinden sonra 11/2. Maddesinde belirtilen esnaf tacir ayrımına ilişkin cumhurbaşkanı kararı çıkarılmış değildir. Bu nedenle Bakanlar Kurulunun 18.06.2007 tarihli 21.07.2007 tarih ve 26589 Sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan, 2007/12362 Sayılı Kararının esas alınması gerekmektedir. Nitekim 6103 Sayılı Türk Ticaret Kanunu 6102 sayılı TTK'nın 12. maddesinde tanımlanmıştır. Anılan maddede, "Bir ticari işletmeyi, kısmen de olsa, kendi adına işleten kişiye tacir denir. ...." denilmiştir. Esnafın tanımı ise, TTK'nin 15. maddesinde yapılmış ve maddede "İster gezici olsun ister bir dükkânda veya bir sokağın belirli yerlerinde sabit bulunsun, ekonomik faaliyeti sermayesinden fazla bedenî çalışmasına dayanan ve geliri 11. maddenin ikinci fıkrası uyarınca çıkarılacak kararnamede gösterilen sınırı aşmayan ve sanat veya ticaretle uğraşan kişi esnaftır." şeklinde açıklanmıştır. TTK 11. maddesinde de "Ticari işletme, esnaf işletmesi için öngörülen sınırı aşan düzeyde gelir sağlamayı hedef tutan faaliyetlerin devamlı ve bağımsız şekilde yürütüldüğü işletmedir. Ticari işletme ile esnaf işletmesi arasındaki sınır, Cumhurbaşkanınca çıkarılacak kararnamede gösterilir.” şeklinde düzenleme yapılmıştır. 5362 sayılı Esnaf ve Sanatkarlar Meslek Kuruluşları Kanunu K5362 md.68/4 TTK md.12 HMK md.115/1 HMK md.355 TTK md.15 K6102 md.12 TTK md.4 TTK md.11/2 K26589 md.10 HMK md.114/1 K6102 md.4 K5362 md.3 TBK md.520 TTK md.11 K6102 md.11/2