45. Hukuk Dairesi

11.11.2020 KALDIRILMASINA ISTINAFHUKUK HUKUK Ticaret Hukuku 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu 6545 sayılı Kanun 6100 sayılı HMK'nun 355. maddesindeki düzenleme gereğince, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine ilişkin aykırılık bulunup bulunmadığı yönü gözetilerek yapılmıştır.Dava, 2004 sayılı İİK 177.maddesi gereğince açılan ilama dayalı alacağın icra emriyle istenilmesine rağmen ödenmemesi sebebiyle açılan iflas davasıdır.İİK 177.maddesinde; ilama müstenit alacak icra emriyle istenildiği halde ödenmemişse, alacaklı tarafından iflasa tabi borçlunun iflasının istenebileceği düzenlenmiştir.Davacının, davalı şirket işçisi olarak çalıştığı sırada geçirmiş olduğu iş kazası neticesinde % 4,1 oranında malul kaldığı, maddi ve manevi tazminat istemiyle açmış olduğu dava neticesinde Sakarya 1. İş Mahkemesi'nin 2009/1074 E. 2016/290 K. sayılı kararı 15.794,00 TL maddi ve 8.000,00 TL manevi tazminata hükmedildiği, kararın Yargıtay 21. Hukuk Dairesinin 2016/15933 E. 2018/2885 K. sayılı 27/03/2018 tarihli kararı ile onanarak kesinleştiği anlaşılmıştır.Ankara .... İcra Dairesinin ... E sayılı takip dosyasının yapılan incelemesinde; davacı tarafından 14/07/2016 tarihinde Sakarya 1. İş Mahkemesi'nin 2009/1074 E. 2016/290 K. sayılı ilamına dayalı olarak 23.794,00 TL asıl alacak (maddi ve manevi taazminat), 84.070,15 TL işlemiş faiz, 1.558,18 TL yargılama gideri ve peşin harç, 3.600,00 TL vekalet ücreti, 55.45 TL vekalet ücreti ve giderin işlemiş faizi olmak üzere toplam 113.077,78 TL üzerinden takip başlatılmış, ödeme emri davalı şirkete 18/07/2016 tarihinde tebliğ edilmiş, itiraz edilmediğinden 26/07/2016 tarihinde takip kesinleşmiştir. Sakarya 1. İş Mahkemesi'nin 2009/1074 E. 2016/290 K. sayılı kararının Yargıtay denetiminden geçerek kesinleşmesi akabinde, davacı vekili 10/05/2018 tarihli dilekçesi ile güncel borç hesabının yapılarak, davalıya muhtıra çıkartılmasını talep etmiş, 09/05/2018 tarihli kapak hesabı gereği 134.799,90 TL'nin ödenmesi için davalı şirkete çıkartılan muhtıra adresten taşındığı gerekçesiyle iade edilmiş, davacı vekili 16/07/2018 tarihli dilekçesi ile davalı şirketin menkul mallarının haczi ve muhafazası için Sakarya İcra Müdürlüğüne talimat yazılmasını, 19/07/2018 tarihli dilekçesi ile davalı şirketin tüm menkul ve gayrimenkulleri ile 3.kişilerdeki hak ve alacakları üzerine haciz konulmasını, gayimenkul ve araçları üzerine haciz şerhi işlenmesini, bankalardaki hesaplarına dosya borcu kadar haciz konulmasını talep etmiş, 16/10/2018 tarihli dilekçesi ile davalı şirketin menkul mallarının haczi ve muhafazası için İstanbul İcra Müdürlüğüne talimat yazılmasını, 19/02/2019 ve 22/03/2019 tarihli dilekçeleri ile ...'a İİK 89.maddesi gereğince haciz ihbarnamesi gönderilmesini talep etmiştir.Dava, iflas istemine ilişkin olup, davacı asil 20/09/2019 tarihli dilekçesi ile davalının Sakarya ilinde bulunan iş yerinde geçirmiş olduğu iş kazası nedeniyle sol gözünü tamamen kaybettiğini, Sakarya İş Mahkemesince tazminata hükmedilmesine rağmen davalı tarafça ödenmediğini, engelli olduğunu ve herhangi bir geliri bulunmadığını, yargılama giderlerini karşılayacak durumda olmadığını belirterek ve dilekçesine fakirlik belgesi, engelli raporu ve engelli kimlik belgesinin örneğini ekleyerek adli yardım talebinde bulunmuştur. İlk derece Mahkemesince 17/10/2019 tarihli ön inceleme duruşmasında;"2-Davacının ilama dayalı takip yapmış olması karşısında icra dosyası içeriğinin bir bütün olarak incelenmesi sonrası adli yardım talebinin takdirine,Bu aşamada ve mevcut dosya kapsamına göre davacının mali durumuna ilişkin sunulan belge bulunmaması da dikkate alınarak bu aşamada ve bu gerekçe ile davacının adli yardım talebinin reddine,3-a)Adli yardım talebinin reddine dair ara karara yönelik olarak bir hafta içinde İstanbul 3.ATM nezdinde itiraz etme hakkının bulunduğunun davacı vekiline bildirilmesine,b)Adli yardım talebinin reddine dair ara kararın şeklen kesinleşmesi sonrası tensip tutanağının 10 nolu ara kararı uyarınca takdir olunan 25.000,00TL iflas avansını depo etmek üzere davacı vekiline kesin süre verilebileceğinin davacı vekiline bildirilmesine,Bu noktada iflas avansının takdiri ile davacı vekiline tebliğ hususunda taraf vekillerinden birinin talebi durumunda celse arası karar oluşturulmasına," karar verilmiş, Bu ara karara karşı davacı vekili 24/10/2019 tarihli dilekçesiyle; İlk Derece Mahkemesinin 17/10/2019 tarihli ön inceleme duruşmasında 2 nolu ara kararı ile adli yardım talebi "Bu aşamada mevcut dosya kapsamına göre davacının mali durumuna ilişkin sunulan belge bulunmaması da dikkate alınarak bu aşamada ve bu gerekçe ile davacının adli yardım talebinin reddine" denilmek suretiyle reddolunmuş ise de davacı müvekkili tarafından mahkemeye sunulan 20/09/2019 tarihli dilekçe ile mali durumuna ilişkin Sakarya İli, Adapazarı İlçesi, Mithatpaşa Mahallesi Muhtarlığı'ndan almış olduğu Fakirlik Belgesini eklediğini, bu belgede davacının menkul ve gayrimenkul malı olmadığının ve maaşı bulunmadığının, yardım suretiyle geçindiğinin, fakir ve yardıma muhtaç bulunduğunun belirtildiğini, bu belge değerlendirilmeksizin karar verildiğini beyan ederek adli yardım talebinin kabul edilmesi istemiyle İstanbul 3. Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmek üzere itiraz dilekçesi sunmuş,Mahkemece 04/11/2019 tarihinde itirazın değerlendirilmesi için dosya İstanbul 3. Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmiş ve İstanbul 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2019/1461 D.İş 2019/1457 K. sayılı 21/04/2019 tarihli kararı ile; "Mahkememizce, UYAP sisteminden alınan davacının araç, taşınmaz ve SGK sorgu raporları, itiraz dilekçesi ekindeki Sakarya İli Adapazarı İlçesi Mithatpaşa Mahallesi Muhtarlığı Fakirlik Belgesinin incelenmesinden; davacı adına kayıtlı mal varlığı bulunmadığı anlaşılmıştır. Somut olayda davacının dava başında alınması gerekli başvuru ve peşin harcı ve gider avansını yatırmış olduğu, talebin iflâs avansına ilişkin olduğu anlaşılmıştır. Davanın niteliği gereği İİK 181 maddesi yollaması ile İİK 160 maddesi uyarınca iflas avansı dava şartı olup, bu nedenle davacının iflâs avansını ödeyecek maddî gücü olmadığından bahisle adlî yardım talebinde bulunmasının mümkün olmadığı kabul edilerek Yüksek Yargıtay 23. Hukuk Dairesi'nin bu yöndeki 27/04/2015 tarih 2014/7945 E. 2015/2915 K. sayılı emsal ilamı da nazara alınmak sureti ile... İstanbul 2. Asliye Ticaret Mahkememesi'nin 2019/489 esas sayılı dosyasında davacının adli yardım talebinin reddine dair 17/10/2019 tarihli duruşma tutanağının 2 nolu ara kararına ilişkin itirazın reddine" karar verilmiştir. Yine İlk Derece Mahkemesinin 04/11/2019 tarihli ara kararında, davacı vekili tarafından verilen adli yardım talepli dava dilekçesi ve eki belgelerin incelendiği belirtilerek "Davacının adli yardımdan faydalanmasını gerektirir dosyaya yeterli belge sunulmadığından ve mahkememizde bu yolda kanaat oluşmadığından davacının adli yardım talebinin reddine" karar verilmiş olup, bu karara ilişkin itiraz incelemesi ise yapılmamış ve karar 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanunu 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu 492 sayılı Harçlar Kanunu 6100 sayılı HMK 334/1 maddesinde "Kendisi ve ailesinin geçimini önemli ölçüde zor duruma düşürmeksizin, gereken yargılama veya takip giderlerini kısmen veya tamamen ödeme gücünden yoksun olan kimseler, iddia ve savunmalarında, geçici hukuki korunma taleplerinde ve icra takibinde, taleplerinin açıkça dayanaktan yoksun olmaması kaydıyla adli yardımdan yararlanabilirler" ve HMK 336/2 maddesinde "Talepte bulunan kişi, iddiasının özeti ile birlikte, iddiasını dayandıracağı delilleri ve yargılama giderlerini karşılayabilecek durumda olmadığını gösteren mali durumuna ilişkin belgeleri mahkemeye sunmak zorundadır" hükmü yer almakta olup yukarıda anlatılan dosya safahatı gereğince öncelikle davacı asil 20/09/2019 tarihli dilekçesine fakirlik belgesi eklemesine rağmen, ilk derece mahkemesinin 17/10/2019 tarihli ön inceleme duruşmasında "davacının mali durumuna ilişkin sunulan belge bulunmaması" gerekçesi yerinde değildir. Zira davacı asilin 20/09/2019 tarihli dilekçesi ekinde yer alan kayıtlar mahkemece incelenmemiştir. HMK 337/1 maddesinde; "Mahkeme, adli yardım talebi hakkında duruşma yapmaksızın karar verebilir. Ancak, talep hâlinde inceleme duruşmalı olarak yapılır. Adli yardım taleplerinin reddine ilişkin mahkeme kararlarında sunulan bilgi ve belgelerin kabul edilmeme sebebi açıkça belirtilir." düzenlemesi yer almakta olup, davacı asil tarafından belge sunulmasına rağmen bu belgeler değerlendirilmeksizin 17/10/2019 tarihli ön inceleme duruşmasında davacının belge sunmadığı belirtilmesi, yasal düzenleme uyarınca sunulan bilgi ve belgelerin kabul edilmeme sebebinin açıkça belirtilmesi gerekmesine rağmen bu yönde gerekçe oluşturulmaması yasal düzenlemeye aykırı olduğu gibi bu şekilde verilen ara kararın ise itiraz merci olan İstanbul 3. Asliye Ticaret Mahkemesince değerlendirilmesi de yerinde değildir. Zira öncelikle esas mahkemesince sunulan belgelerin değerlendirilmesi gerekmektedir. Ayrıca İlk Derece Mahkemesince 04/11/2019 tarihli ara karar oluşturulmuş ise de bu ara karara yönelik de itiraz prosedürü işletilmemiştir ve yukarıda açıklandığı gibi ara kararın tek hakim tarafından verilmiş olması da yasaya aykırıdır. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu HMK md.353/1 K2004 md.177 HMK md.334/1 İİK md.160 İİK md.177 K5235 md.45 HMK md.337/1 HMK md.355 K6100 md.27 HMK md.337 K6100 md.334/1 İİK md.89 İİK md.181 HMK md.362/1 K6100 md.355 HMK md.336/2