22. Hukuk Dairesi

   Mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır.

  Hüküm süresi içinde davacı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi F. Yücesoy tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:  Davacı İsteminin Özeti:  Davacı, iş sözleşmesinin haksız şekilde işverence feshedildiğini ileri sürerek, bakiye ve ihbar kıdem tazminatı ile ücret, izin, süt parası,  fazla çalışma, hafta ve genel tatil alacaklarını istemiştir.  Davalı Cevabının Özeti:  Davalı, davacının iş sözleşmesinin feshinde tüm tazminat ve alacaklarının ödendiğini savunarak, davanın reddini istemiştir.   Mahkeme Kararının Özeti:  Mahkemece, toplanan deliller ve bilirkişi raporuna dayanılarak,  davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.   Temyiz:  Kararı davacı temyiz etmiştir.   Gerekçe:

1.Taraflar arasında işçiye ödenen aylık ücretin miktarı konusunda uyuşmazlık bulunmaktadır.  4857 sayılı İş Kanun'unda 32. maddenin ilk fıkrasında, genel anlamda ücret, bir kimseye bir iş karşılığında işveren veya üçüncü kişiler tarafından sağlanan ve para ile ödenen tutar olarak tanımlanmıştır.  İş sözleşmesinde ücretin kararlaştırılmadığı hallerde ücretin miktarı, işçinin kişisel özellikleri, işyerindeki ya da meslekteki kıdemi,  meslek unvanı, yapılan işin niteliği, iş sözleşmesinin türü, işyerinin özellikleri, emsal işçiler o işyerinde ya da başka işyerlerinde  ödenen ücretler, örf ve adetler göz önünde tutularak belirlenir.  İşçinin kıdemi, meslek unvanı, fiilen yaptığı iş, işyerinin özellikleri ve emsal işçilere ödenen ücretler gibi hususlar dikkate  alındığında  imzalı bordrolarda yer alan ücretin gerçeği yansıtmadığı  şüphesi ortaya çıktığında, bu konuda tanık beyanları gözetilmeli ve  işçinin  meslekte geçirdiği süre, işyerinde çalıştığı tarihler, meslek unvanı ve fiilen yaptığı iş bildirilerek sendikalarla, ilgili işçi ve işveren kuruluşlarından  emsal ücretin ne olabileceği araştırılmalı, ayrıca davacının çalıştığı işyerinin faaliyet gösterdiği alanda uzman bir bilirkişiden de  görüş alınarak davacının fesih tarihindeki gerçek ücreti saptanmalı ve tüm deliller birlikte değerlendirilerek bir sonuca gidilmelidir.  Somut olayda; davacı işçinin ücreti husunda taraflar arasında uyuşmazlık bulunduğuna göre,  feshin kesinleştiği tarih itibariyle ücretin tespiti  emsal ücret araştırması yapılarak belirlendikten sonra sonucuna göre karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile hüküm kurulması hatalı olmuştur.

2.Davacı işçinin fazla çalışma yapıp yapmadığı   hususu taraflar arasında uyuşmazlık  konusudur.  Fazla çalışma yaptığını iddia eden işçi bu iddiasını ispatla yükümlüdür. İşçinin imzasını taşıyan bordro sahteliği ispat edilinceye kadar kesin delil niteliğindedir. Bir başka anlatımla bordronun sahteliği ileri sürülüp kanıtlanmadıkça, imzalı bordroda görünen fazla çalışma alacağının ödendiği varsayılır.  Fazla çalışmanın ispatı konusunda işyeri kayıtları, özellikle işyerine giriş çıkışı gösteren belgeler, işyeri iç yazışmaları, delil niteliğindedir. Ancak, fazla çalışmanın bu tür yazılı belgelerle kanıtlanamaması durumunda tarafların dinletmiş oldukları tanık beyanları ile sonuca gidilmesi gerekir. Bunun dışında herkesçe bilinen genel bazı vakıalar da bu noktada göz önüne alınabilir. İşçinin fiilen yaptığı işin niteliği ve yoğunluğuna göre de fazla çalışma olup  olmadığı araştırılmalıdır.  İmzalı ücret bordrolarında fazla çalışma ücreti ödendiği anlaşılıyorsa, işçi tarafından gerçekte daha fazla çalışma yaptığının ileri sürülmesi mümkün değildir. Ancak, işçinin fazla çalışma alacağının daha fazla olduğu yönündeki ihtirazi kaydının bulunması halinde, bordroda görünenden daha fazla çalışmanın ispatı her türlü delille söz konusu olabilir. Buna karşın, bordroların imzalı ve ihtirazi kayıtsız olması durumunda dahi, işçinin geçerli bir yazılı belge ile bordroda yazılı olandan daha fazla çalışmayı yazılı delille ispatlanması gerekir. İşçiye bordro imzalatılmadığı halde, fazla çalışma ücreti tahakkuklarını da içeren her ay değişik miktarlarda ücret ödemelerinin banka kanalıyla yapılması durumunda da ihtirazi kayıt ileri sürülmemiş olması, ödenenin üzerinde fazla çalışma yapıldığının yazılı delille ispatlanması gerektiği sonucunu doğurmaktadır.  Fazla çalışmanın yazılı delil ya da şahitle ispatı imkan dahilindedir. İşyerinde çalışma düzenini bilmeyen ve bilmesi mümkün olmayan tanıkların anlatımlarına değer verilemez.  Fazla çalışmanın belirlenmesinde 4857 sayılı İş Kanunu'nun 68. maddesi uyarınca ara dinlenme sürelerinin dikkate alınması gerekir.

Somut olayda; dosyaya sunulan birkaç aylık personel devam çizelgesine dayanılarak davacının fazla çalışma alacağının reddedildiği anlaşılmaktadır. Sunulan çizelgeler tüm çalışma dönemini kapsamadığından mahkemece;  davalıdan  tüm dönem personel çizelgeleri ile  işe giriş çıkış saatlerini gösteren tüm kayıt ve belgeler celp edilmeli, kayıt olan dönem kayda göre,  olmayan dönem ise şahit anlatımları ile yapılan işin niteliğine ve fazla çalışmayı gerektirip gerektirmemesine göre bir değerlendirmeye tabi tutularak  varsa fazla çalışma alacağı  hesaplanarak hüküm altına alınmalıdır. Birkaç aylık çizelgeye dayanılarak tüm dönem fazla çalışma alacağının reddi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

3.Emsal ücret araştırması yapıldıktan sonra, davacının ücretinin şimdikinden farklı olduğunun tespiti halinde, eksik ödenen kıdem ve ihbar tazminatı bulunup bulunmadığı da belirlenerek tüm alacak kalemleri yönünden yeniden bir değerlendirme yapılmalıdır.  Sonuç:   Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı sebepten dolayı BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine  02.12.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.