4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

Davalılara dava dilekçesi usulüne uygun olarak tebliğ edilmiş, davalılar duruşmalara katılmadıkları gibi herhangi bir cevap da vermediklerinden HMK.nın 128.Maddesi uyarınca davayı inkar ettikleri kabul edilerek yargılamaya devam olunmuştur. DELİLLER VE GEREKÇE: Sözleşme : Özel Güvenlik Hizmeti Alımına Ait Sözleşme Tasarısının; idare ... İzmir B.Şehir Bel. ... İşl. Taş. İnş. San. Tic. AŞ ile yükleniciler ... Özel Güvenlik Ltd. Şti. ve ... Özel Güvenlik ... Ltd. Şti. arasında 17/01/2013 tarihinde imzalandığı, sözleşmenin konusunu ... AŞ ye ait 14 adet istasyon ve merkez binasının 730 takvim günü şartname kriterlerine göre özel güvenlik hizmetinin sağlanmasının oluşturduğu, işin süresinin işe başlama tarihi 06/02/2013; işi bitirme tarihi 05/02/2015 olarak düzenlendiği anlaşılmıştır. İcra Dosyası : (...) Ankara 26. İcra Müdürlüğü'nün 2019/15956 Esas sayılı takip dosyasında; alacaklı ... tarafından borçlular ... Anonim Şirketi , ... Özel Güvenlik Ltd. Şti. ve ... Özel Güvenlik ... Ltd. Şti. aleyhine 1.790,49-TL kıdem tazminatı, 84,24-TL. ihbar tazminatı, 1.150,40-TL. ihbar tazminatı, 1.800,00-TL. vekalet ücreti, 676,57-TL. yargılama gideri ve harç, 1.627,37 TL. işlemiş faiz, 35,91-TL. İşlemiş faiz, 416,66-TL. İşlemiş faiz, 616,93-TL İşlemiş faiz, 231,89-TL. İşlemiş faiz olmak üzere toplam 8.437,46-TL. alacak için ilamlı icra yoluyla takip başlatıldığı, ödeme emrinin borçlulara 07/12/2019 tarihinde tebliğ edildiği dosya borcunun, borçlu ... AŞ tarafından 06/12/2019 tarihinde 9.918,99-TL. olarak yatırıldığı anlaşılmıştır. İcra Dosyası : (İşçi ... ) Ankara 26. İcra Müdürlüğü'nün 2019/14338 Esas sayılı takip dosyasında; alacaklı ... tarafından borçlular ... Anonim Şirketi , ... Özel Güvenlik Ltd. Şti. ve ... Özel Güvenlik ... Ltd. Şti. aleyhine 2.206,97-TL kıdem tazminatı, 139,00-TL. yargılama gideri, 46,30- TL. işlemiş faiz, 1.942,89 TL. işlemiş faiz, 84,24-TL. ihbar tazminatı, 35,10-TL. işlemiş faiz, 1.157,40-TL. ihbar tazminatı, 405,33-TL. işlemiş faiz, 1.800,00-TL. ilam vekalet ücreti, 599,62-TL. işlemiş faiz olmak üzere toplam 8.416,85-TL. alacak için ilamlı icra yoluyla takip başlatıldığı, ödeme emrinin borçlulara 30/10/2019 tarihinde tebliğ edildiği dosya borcunun, borçlu ... AŞ tarafından 04/11/2019 tarihinde 9.622,05-TL. olarak ödendiği anlaşılmıştır. İcra Dosyası : (İşçi ... ) İzmir ..... İcra Müdürlüğü'nün 2016/182 Esas sayılı takip dosyasında; alacaklı ... tarafından borçlular ... Anonim Şirketi ve ... Özel Güvenlik ... Ltd. Şti. aleyhine 3.202,60-TL kıdem tazminatı, 296,20 TL. Kıdem tazminatı, 1500,00-TL. Vekalet ücreti, 11,62 TL. Vekalet ücreti, 605,40 TL. yargılama gideri, 4,69 TL yargılama gideri, 1857,84 TL. İhbar tazminatı , 32,98 TL. İhbar tazminatı olmak üzere toplam 7.511,34-TL. alacak için ilamlı icra yoluyla takip başlatıldığı, dosya borcunun, borçlu ... AŞ tarafından 08/10/2019 tarihinde 12.454,45-TL. olarak ödendiği anlaşılmıştır. İcra Dosyası : ( İşçi ... ) İzmir ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takip dosyasında; alacaklı ... tarafından borçlular ... Anonim Şirketi ve ... Özel Güvenlik ... Ltd. Şti. aleyhine 3.148,47 TL. vekalet ücreti, 7,87 TL. vekalet ücreti, 765,62 TL. yargılama gideri, 1,91 TL. yargılama gideri, 19.381,17-TL. kıdem tazminatı, 1.678,82 TL. kıdem tazminatı, 2.517,21-TL. ihbar tazminatı, 185,01- TL. ihbar tazminatı, 690,00-TL. yıllık izin ücreti, 50,72-TL. yıllık izin ücreti, 1.969,35-TL.yıllık izin ücreti, 21,66 TL. yıllık izin ücreti olmak üzere toplam 30.417,81-TL. alacak için ilamlı icra yoluyla takip başlatıldığı, dosya borcunun, borçlu ... AŞ tarafından 20/03/2019 tarihinde 46.080,05-TL. olarak ödendiği anlaşılmıştır. İcra Dosyası : (...) İzmir .... İcra Müdürlüğü'nün ..... Esas sayılı takip dosyasında; alacaklı ... tarafından borçlular ... Anonim Şirketi, ... Özel Güvenlik Hizmetleri Ltd. Şti. ve ... Özel Güvenlik ... Ltd. Şti. aleyhine 3.758,20-TL. kıdem tazminatı, 14,06-TL. genel tatil ücreti, 1.980,00-TL. ilam vekalet ücreti, 648,96-TL. yargılama gideri, 1.006,94-TL. işlemiş faiz olmak üzere toplam 7.408,16-TL. alacak için ilamlı icra yoluyla takip başlatıldığı, dosya borcunun, borçlu ... AŞ tarafından 12/07/2018 tarihinde 9.445,01-TL. olarak ödendiği anlaşılmıştır. İcra Dosyası : (İşçi ...) İzmir .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takip dosyasında; alacaklı ... tarafından borçlular ... Anonim Şirketi, ... Özel Güvenlik Hizmetleri Ltd. Şti. ve ... Özel Güvenlik ... Ltd. Şti. aleyhine 2.115,74-TL. asıl alacak, 2.180,00-TL. ilam vekalet ücreti, 248,10-TL. yargılama gideri, 73,48-TL. işlemiş faiz olmak üzere toplam 4.617,32-TL. alacak için ilamlı icra yoluyla takip başlatıldığı, dosya borcunun, borçlu ... AŞ tarafından 23/01/2019 tarihinde ....302,88-TL. olarak yatırıldığı anlaşılmıştır. İzmir 3. İş Mahkemesinin ......E. sayılı dosyasının incelenmesinde; davacı ... 'ün davalılar ... Anonim Şirketi, ... Özel Güvenlik Hizmetleri Ltd. Şti. ve ... Özel Güvenlik ... Ltd. Şti. aleyhine iş sözleşmesinden kaynaklı tazminat davası açtığı, dava sonucunda davacının toplam 2.673,72-TL. brüt ihbar tazminatı alacağının 100,00-TL. sinin dava tarihi olan 25/08/2017 tarihinden, geri kalanın harç ödeme tarihi olan 18/10/2018 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken müteselsilen alınıp davacıya ödenmesine karar verildiği ve kararın miktar itibariyle kesin olduğu anlaşılmıştır. İzmir 7. İş Mahkemesinin .......... E. sayılı dosyasının incelenmesinde; davacı ...'ın davalılar ... Anonim Şirketi, ... Özel Güvenlik Hizmetleri Ltd. Şti. ve ... Özel Güvenlik ... Ltd. Şti. aleyhine işçi ile işveren ilişkisinden kaynaklanan alacak davası açtığı, dava sonucunda ; 19.529,39-TL brüt kıdem tazminatının akdin fesih tarihi 05/02/2015 tarihinden itibaren bankalarca mevduata uygulanan en yüksek faiziyle birlikte davalılardan müştereken müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, 2.988,10-TL brüt ihbar tazminatının dava tarihi olan 23/02/2015 tarihinden itibaren yasal faiziyle birlikte davalılardan müştereken müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, 1.000,00-TL brüt izin ücreti alacağının dava tarihi olan 23/02/2015 tarihinden itibaren yasal faiziyle birlikte davalılardan müştereken müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, 2.719,84-TL brüt izin ücreti alacağının ıslah tarihi olan 03/11/2015 tarihinden itibaren yasal faiziyle birlikte davalılardan müştereken müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin taleplerin reddine karar verildiği anlaşılmıştır. İzmir .... İş Mahkemesinin ... E. sayılı dosyasının incelenmesinde; davacı ... 'ün davalılar ... Anonim Şirketi, ... Özel Güvenlik Hizmetleri Ltd. Şti. ve ... Özel Güvenlik ... Ltd. Şti. aleyhine işçi ile işveren ilişkisinden kaynaklanan alacak davası açtığı, davanın kısmen kabulü ile 3.788,20-TL. brüt kıdem tazminatının akdin fesih tarihinden itibaren işleyecek mevduata uygulanan en yüksek banka faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsil edilerek davacı tarafa ödenmesine, 25,00-TL brüt genel tatil ücretinin dava tarihinden itibaren işleyecek mevduata uygulanan en yüksek banka faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsil edilerek davacı tarafa ödenmesine, fazlaya ilişkin hakların saklı tutulmasına, davacı tarafın yıllık izin ücreti, hafta tatili ücreti ve fazla mesai ücreti taleplerinin ayrı ayrı reddine karar verildiği anlaşılmıştır. İzmir 8. İş Mahkemesinin ... E. sayılı dosyasının incelenmesinde; davacı ...'ın davalılar ... Anonim Şirketi, ... Özel Güvenlik Hizmetleri Ltd. Şti. ve ... Özel Güvenlik ... Ltd. Şti. aleyhine işçi ile işveren ilişkisinden kaynaklanan alacak davası açtığı, davanın kısmen kabulü ile; sendikal tazminat talebine yönelik davanın reddine, 2.223,85 TL. brüt kıdem tazminatı alacağının akdin fesih tarihi olan 05/02/2015 tarihinden itibaren bankalarca uygulanan en yüksek mevduat faizi ile birlikte, 100 TL. brüt ihbar tazminatı alacağının dava tarihinden, 1.373,92 TL. brüt ihbar tazminatı alacağının ıslah tarihi olan 03/12/2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine karar verilmiş olup, karar Yargıtayca onanarak kesinleşmiştir. İzmir 8. İş Mahkemesinin ....E. sayılı dosyasının incelenmesinde; davacı .........'ın davalılar ... Anonim Şirketi, ... Özel Güvenlik Hizmetleri Ltd. Şti. ve ... Özel Güvenlik ... Ltd. Şti. aleyhine işçi ile işveren ilişkisinden kaynaklanan alacak davası açtığı, davanın kısmen kabulü ile; sendikal tazminat talebine yönelik davanın reddine, 1.804,18-TL. brüt kıdem tazminatı alacağının akdin fesih tarihi olan 05/02/2015 tarihinden itibaren bankalarca uygulanan en yüksek mevduat faizi ile birlikte, 100 TL. brüt ihbar tazminatı alacağının dava tarihinden, 1.373,92 TL. brüt ihbar tazminatı alacağının ıslah tarihi olan 03/12/2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine karar verilmiş olup, Yargıtayca davalı ... ... Ltd. Şti.'nin temyiz isteğinin reddine, davacı ve davalı ... AŞ'nin temyizi yönünden kararın onanmasına karar verildiği anlaşılmıştır. İzmir 11. İş Mahkemesinin .......... E. sayılı dosyasının incelenmesinde; davacı ...'nın davalılar ......... Anonim Şirketi, ... Özel Güvenlik Hizmetleri Ltd. Şti. ve ... Özel Güvenlik ... Ltd. Şti. aleyhine işçi ile işveren ilişkisinden kaynaklanan alacak davası açtığı, davanın kabulü ile; Brüt 3.228,85 TL. kıdem tazminatı alacağının akdin fesih tarihi olan 05/02/2015 tarihinden itibaren işleyecek mevduata uygulanan en yüksek banka faizi ile birlikte, davalılardan müştereken müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, Brüt 2.211,72- TL ihbar tazminatı alacağından brüt 200,00-TL. sinin dava tarihinden, bakiyesinin ıslah tarihi olan 28/10/2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken müteselsilen alınarak davacıya verilmesine karar verildiği, kararın Yargıtayca onanarak kesinleştiği anlaşılmıştır. Bilirkişi raporu : Bilirkişi ...12/10/2021 tarihli raporunda; Taraflar arasında düzenlenen hizmet alımı sözleşmelerinde, tazminat ve işçilik alacaklarından yüklenicilerin sorumlu olacağının hüküm altına alındığı, bu ödemelerden asıl işverenin sorumlu olacağına ilişkin hükme yer verilmediği, dava ve uyuşmazlık konusu davalarda temyizen inceleme görevinin Yargıtay 23. Hukuk Dairesine verildiğinden bu dairenin 2019 ve 2020 yılı kararlarında yer alan ilkeler doğrultusunda; davacının icra takibi nedeniyle dava dışı işçilere ödemek zorunda kaldığı, kıdem tazminatı, UBGT çalışma ücreti ile bu alacakların işlemiş faizi ve ferilerinden dava dışı işçiyi çalıştıran alt işverenlerin dönemleriyle sınırlı sorumlu; ihbar tazminatı, yıllık izin ücreti ile bu alacakların işlemiş faizi ve ferilerinden ise son alt işverenin sorumlu olacağı kabul edilerek gerekli hesaplamalar yapıldığını ve sayın mahkemenin takdirine sunulduğunu, Yargıtay güncel kararlarına göre, dava ve uyuşmazlığın iş hukuku değil, borçlar hukuku hükümlerine göre çözümlenmesi gerektiğinden, "İş hukukunda geçerli olan mevzuat ve içtihatlara göre yapılan değerlendirmelerin" iş bu rücu davasında hükme esas alınamayacağını, davalıların sorumluluklarının müşterek ve müteselsil şekilde olamayacağını, İş Kanununun 2. maddesi gereği işçilik alacaklarından müteselsil borçluluğun dış ilişki yani işçi ile işverenler arası ilişki bakımından geçerli olduğunu, borçluların (alt işverenlerin) kendi aralarındaki ilişki bakımından ise müteselsil borçluluk değil kısmi borçluluk olgusunun söz konusu olacağını; ancak adi ortaklıkların müteselsil sorumlu tutulabileceğini, davacının, yasal zorunluluk nedeniyle icraen ödemek zorunda kaldığı ve talepte bulunduğu toplam 97.650,11 ₺ den, rapordaki tabloda belirtilen miktarlar üzerinden davalı alt işverenlerden rücuen talep edebileceğinin analiz edildiğini, analiz ve hesaplamalarını, Yargıtay 23.H.D. ile İzmir BAM 13.H.D. sinin ilke kararları ile güncel içtihatlarına göre yaptığını, davacının icra takibi sonrasında ödediği ve talep ettiği toplam 97.650,11₺ ‘den, davalıların sorumlu olacakları miktarlar ile bu tutarların ödeme/dava tarihlerinden itibaren işleyecek yasal faiz takdirinin sayın mahkemeye ait olacağını mütalaa etmiştir. Dava; hizmet sözleşmesi kapsamında işveren tarafından ödenen kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, yıllık izin ücreti ve icra masraflarını yüklenicilerden tahsili için açılan rücuen alacak davasıdır. Yargıtay 23. Hukuk Dairesi ... esas, ... karar sayılı, 12/11/2020, 2019/2245 esas, 2020/3609 karar sayılı, 12/11/2020 tarihli, 2019/2109 esas, 2020/3606 karar sayılı 12/11/2020 tarihli, 2017/2795 esas, 2020/3459 karar sayılı, 05/11/2020 tarihli 2019/2118 esas, 2020/3371 karar sayılı, 02/11/2020 tarihli, 2019/2117 esas, 2020/3213 karar sayılı, 22/10/2020 tarihli emsal kararlarında vurgulandığı üzere "Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir. İş aktinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir. SGK kayıtları da bu hususu doğrulamaktadır. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir. İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir. Hizmet alım ihaleleri aynı yüklenici tarafından alındığı gibi, değişik yükleniciler tarafından da alınabilmektedir. Bu halde işyeri devri suretiyle işçiler yeni yükleniciye devredildiği için hizmet akitleri kesintiye uğramadan devam etmekte ve işçilik alacakları da bu doğrultuda hesaplanmaktadır. İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar. Yıllık izinler kullanılmadığı taktirde iş sözleşmesinin feshi ile ücrete dönüşmektedir. Sözleşmeyi feshedenin son yüklenici olduğu ve yıllık izinlerinde bu fesih ile ücrete dönüştüğü gözönüne alındığında yıllık izin ücretinden son yüklenici sorumlu olacaktır. İhbar tazminatından son işveren sorumludur. Bunların dışında hafta tatil ücreti, ücret alacağı, fazla mesai ücreti gibi işçiye ödenen tazminatlardan yükleniciler işverene karşı işçiyi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olarak sorumlu olacaklardır. İşveren tarafından bu ödemelerin feri mahiyetinde yapılan ödemeler de ayrı esasla yüklenicilerden tahsil edilebilecektir. Yükleniciler aleyhine açılan rücu davalarında ayrı sözleşmelerle hizmet ifa eden yükleniciler mecburi dava arkadaşı olmadığı gibi borçtan müteselsilen sorumlu olacaklarına ilişkin kanun hükmü veya sözleşme bulunmamaktadır. Bu nedenle alacak davalarında her davalı aleyhine ayrı tahsil hükmü kurulmalıdır. Davanın itirazın iptali şeklinde açılmış olması durumunda ise takibin hangi davalı açısından hangi miktarla devam edeceği ayrı ayrı belirlenmelidir." Yukarıda belirlenen ilkeler gözetilerek somut olay değerlendirildiğinde; davacı iş sahibi ile davalı yüklenicilerin oluşturduğu iş ortaklığı arasında güvenlik hizmet alım sözleşmeleri akdedildiği, dava dışı işçiler ..., .........’ ün hizmet alım sözleşmeleri kapsamında, davalı şirketler bünyesinde güvenlik işçisi olarak çalıştıkları, dava dışı işçilerin, eldeki davanın taraflarına karşı kıdem tazminatı, ihbar tazminatı ve yıllık ücretli izin alacaklarına ilişkin İş Mahkemelerinde açtıkları davalar neticesinde aldıkları ilamlara dayanarak yaptıkları icra takipleri sonrasında, davacı işverence kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, yıllık ücretli izin ve yargılama giderleri ile icra takip masraflarının ödendiği, davacı işveren tarafından ödenen kıdem tazminatından, davalı yüklenicilerin dava dışı işçileri kendi yanlarında çalıştırdıkları süre ile orantılı olarak, son yüklenici olan davalıların ödenen ihbar tazminatı ve yıllık ücretli izin ücretlerinden ise tamamen sorumlu oldukları, ödenen kıdem tazminatları tutarlarının davalı yüklenicilerin, ilgili işçileri kendi yanlarında çalıştırdıkları süre gözetilerek sorumlu oldukları miktarların tespitine ve yine sorumlu oldukları yıllık izin ücreti, ihbar tazminatının miktarlarının tespitine ilişkin 12.10.2021 tarihli bilirkişi raporunun hüküm kurmaya elverişli ve yeterli olduğu, davacı taraf ödediği tutarların tamamını davalılardan talep etmiş ise de; bilirkişi raporunda da belirlendiği üzere dava dışı işçilerin davalılar dışında başka yüklenici şirketler nezdinde de çalışmalarının bulunduğu, bu nedenle dava dışı yüklenici şirketler nezdindeki çalışma süreleri ile orantılı olarak hesaplanan kıdem tazminatlarından davalıların sorumlu tutulamayacağı anlaşılmakla davacının davasının kısmen kabulüne, davalı şirketlerin dava dışı işçiler tarafından açılan iş davalarında taraf olmaları karşısında dava konusu alacaktan haberdar olduklarından hükmedilen tutarlara ödeme tarihinden itibaren talep gibi reeskont faizi işletilmesine, fazlaya ilişkin isteğin reddine, davalı ... Özel Güvenlik ... Ltd. Şti. adına dosyaya vekaletname sunulmuş ise de davalı adına vekilin hiçbir hukuki yardımda bulunmadığından bu davalı lehine vekalet ücreti takdirine yer olmadığına karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;