15. Hukuk Dairesi

19.04.2022 KALDIRILMASINA ISTINAFHUKUK HUKUK Borçlar Hukuku 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu 45553 sayılı yazı ile, sözleşmede daha önce alınan %20 keşif bedeli sebebi ile mevzuat gereği ödemeyeceklerini bildirdiğini, bu gerekçenin hukuken kabul edilebilir olmadığını, yapılan işin tamamının sözleşmeye uygun biçimde davalının talepleri doğrultusunda yapıldığını, davalının hizmeti almış olmasına rağmen mevzuatı gerekçe gösterip sebepsiz zenginleştiğini ve aynı oranda müvekkilinin zarara uğradığını, davalının daha önceki ihalelerle ilgili fazla imalatları, yönetim kurulu kararı ile ödediğini, dava konusu imalat, ihale bedelinin %2’den daha az olması ve yönetim kurulunun bedeli ödeme yetkisine istinaden ödememesinin haksız ve kötü niyetli olduğunu, davalının bu bedeli ödemesine engel bir yasal mevzuat olmadığını ve sebepsiz zenginleşme nedeniyle ödemesinin yasal zorunluluk olduğu belirtilerek, 10.06.2005 tarihli sözleşme ve ekleri olan yapım işleri genel sözleşmesi ve davalı talimatları sonucunda yapılan 51.808,00-TL’nin kesin hesap tarihi olan 23.04.2014 itibaren ticari temerrüt faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; idarenin Makine İkmal ve Tesisler Dairesi Başkanlığı’nın idare kayıtları arasında mevcut 07.03.2016 tarihli yazısındaki bilgi ve değerlendirmeler çerçevesinde yüklenici firma ... Ltd. Şti.’ne ihale edilen ISKİ’ye art muhtelif tesis ve arazilerin etrafının çevrilmesi işi ile ilgili sözleşme bedelinin 2.597.044,77- TL olduğunu, 17.08.2006 tarih ve T MM -14 sayılı Yönetim Kurulu Kararı İle %20 keşif artışı verildiğini ve toplam sözleşme bedelinin 3.116.453,72-TL olduğunu, iş bittikten ve geçici kabul yapıldıktan sonra hazırlanan 16 no.lu kesin hesap dosyasının Planlama ve Yatırım Dairesi Başkanlığı Kesin Hesap Müdürlüğü tarafından incelendiğini, hak ediş raporu düzenlendiğini ve onaylandığını, 16. (kesin) hak ediş dosyası içinde bulunan sözleşme fiyatları ile yapılan işlerin toplam tutarının 3.168.261,95TL bulunduğunu, yüklenici firmanın 16 (kesin) no.lu hak edişi itiraz hakkımız saklı kalmak kaydıyla' şerhini düşerek imzaladığını, 03.02.2014 tarih ve ... sayıda kayıtlı dilekçe ile idareye başvuruda bulunarak 51.808,53-TL’lik kesin hesap kesintisinin iadesini istediğini, 20.03.2014 tarih ve 145553 sayılı yazı ile firmaya cevap verilerek adı geçen iş için mevzuat gereği 2. keşif artışı verilmediğinden ödeme yapılamayacağının bildirildiğini, hak kaybı oluşmaması bakımından dava dilekçesinde ileri sürülen taleplerle ilgili zamanaşımı itirazında bulunulduğunu, idare tarafından yapılan işlemlerin yürürlükteki mevzuat hükümlerine uygun olduğu belirtilerek belirtilen nedenlerle usul ve esas bakımından davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Mahkemece, tüm dosya ve deliller birlikte değerlendirildiğinde taraflar arasında İSKİ tesisleri ve arazilerinin ihata duvarı yapılarak koruma altına alınması inşaat işi için 10/06/2005 tarihinde sözleşme imzalandığı, 17/08/2006 tarihinde ilave işlerin yaptırılması için % 20 keşif artışı verilerek sözleşme bedelinin 3.116.453,72-TL olarak revize edildiği, sözleşmelerin varlığı, yapılan iş ve miktarı konusunda niza olmadığı, toplam imalat tutarı farkının talep edildiği fakat 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu 4735 sayılı yasa gereğince somut davada vekaletsiz iş görme hükümlerinin uygulanmasının mümkün olmadığı gerekçesi ile; DAVANIN REDDİNE, karar verilmiş, karara karşı davacı vekili istinafa başvurmuştur. Davacı vekili istinaf dilekçesi ile; davalı idare ile yapılan sözleşmede belirtilen imalat miktarının tahmini olduğunu, işin sözleşme ile belirlenen birim fiyatlarla idarenin tahmini olarak hesapladığı iş miktarlarının yapılması olduğunu, bu sebeple yapılan iş miktarının, anlaşılan birim fiyat üzerinden hakedişe bağlandığını, sözleşmenin anahtar teslimi iş olmadığını, bu sebeple davalı idare ile yapılan sözleşme gereği imalatlara başlandığını ancak imalat sırasında idarenin tahmini olarak sözleşmede fiyatlandırdığı imalatların eksik olduğunun görüldüğünü ve %20 keşif artışı (imalat miktarı ile ilgili) verildiğini, yapılan sözleşme eki gereği Yapım İşleri Genel Şartnamesine uygun ve idarenin talimatlarına göre işin yapılıp, ataşmanlara bağlanıp imzalandığını, idare ne kadar imalat istemişse müvekkilinin o kadar imalat yaptığını, ve işi tamamlayarak davalı idareye teslim etiğini, işin bitimi ile son hak ediş olan 16 nolu hak ediş (Kesin) le imalat miktarlarının davalıca tespit edildiğini ve anlaşılan birim fiyatlarından hesaplama yapılarak toplam imalat bedelinin 3.168.261,95 TL olduğunun imza altına alındığını, ancak bunun sözleşme bedelini aşan 51.808.53 TL imalat farkının ödenmediğini, 818 sy. BK. “Madde 415 – İş sahibi yapılan işe icazet verirse, vekalet hükümleri cari olur.” 6098 sy. Kanun 531.maddesi “İş sahibi yapılan işi uygun bulmuşsa, vekalet hükümleri uygulanır”, 818.sy. Kanun Madde 413 – İş sahibinin menfaati için yapılmış olan bir işte, yapan kimsenin hal icabına göre zaruri veya faideli bulunan bilümum masraflarını faizi ile edaya ve bu kabil taahhütlerini ifaya ve hakimin takdir edeceği zararı tazmine, iş sahibi mecburdur. denildiğini, aynı hükmün 6098 sy.529.maddesinde de yer bulduğunu, davalının kendi iç mevzuatı gereği ihale bedelinin %20 artışından fazlasını ödemesi konusunda mevzuatın izin vermediğinin belirtildiğini, işin davalının talimatları doğrultusunda yapılması sebebi ile vekaletsiz/vekaletli iş yaptıran idarenin bu bedeli ödemesinin yasal dayanağı olan ilgi mevzuat ve içtihatlar gereği davanın kabulü gerekirken reddi kararının hatalı olduğunu belirterek istinaf başvurusunda bulunmuştur. Dava eser sözleşmesi kapsamında fazla yapılan imalat nedeniyle eksik ödendiği belirtilen bedelin tahsili istemine ilişkindir. Davacı yüklenici, davalı iş sahibidir. Davacı, taraflar arasında sözleşme imzalandığını, sözleşmede yapılacak imalatın tahmini miktar üzerinden, birim fiyatla yapılmasının kararlaştırıldığını, müvekkili yüklenicinin üstlendiği edimi yerine getirdiğini, kesin hak ediş ile müvekkili yüklenicinin yaptığı imalat miktarının ve buna göre bedelinin tespit edildiğini, ancak bedelin bir kısmının ödenmediğini belirterek ödenmeyen bedelin tahsiline karar verilmesini istemiş mahkemece davanın reddine karar verilmiştir. Taraflar arasında 10/06/2005 tarihli İSKİ'ye ait muhtelif tesis ve arazilerin etrafının çevrilmesi işine ilişkin eser sözleşmesi yapılmış olup, işin 09/06/2007 tarihinde bitirildiği, geçici kabul tarihinin 09/06/2007 kesin kabul tarihinin 12/09/2008 olduğu. sözleşme bedelinin 2.597.044,77 TL olup, 17/08/2006 tarihinde %20 keşif artışı verildiği ve toplam sözleşme bedelinin 3.116.453,72 TL olduğu, 09/06/2007 tarihli kesin hak ediş raporuna göre davacı yüklenicinin yaptığı imalat bedelinin 3.168.261,95 TL olarak tespit edildiği, yükleniciye 3.116.453,72 TL ödendiği davacı yüklenicinin kesin hak edişi ihtirazi kayıtla imzaladığı uyuşmazlık konusu değildir. Sözleşme dışı iş, sözleşme kapsamındaki işin yapımı sırasında veya bitiminden sonra işin gereği olarak yüklenici tarafından kendiliğinden ya da iş sahibinin talebi ile yapılan iştir. Sözleşme dışı işin, yapıldığının ve bunun iş sahibinin yararına olduğunun kanıtlanması halinde, 818 sayılı BK'nın 410. vd. (TBK 526. vd) maddelerindeki vekaletsiz iş görme hükümleri gereğince, yapıldığı yıl mahalli piyasa rayiçlerine göre bedelinin talep edilmesi mümkündür. Yargıtay yerleşik içtihat ve uygulamalarında, usule uygun prosedür sürdürülerek sözleşme yapılmaksızın iş ve imalât yapılması ve bunun iş sahibi yararına olması halinde bedelinin 818 sayılı Borçlar Kanunu 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu HMK md.353/1 K818 md.6 K45553 md.24 K6100 md.6 K4735 md.531 TBK md.526