23. Hukuk Dairesi

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I

4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 599. maddesi "Mirasçılar, miras bırakanın ölümü ile mirası bir bütün olarak, kanun gereğince kazanırlar. Kanunda öngörülen ayrık durumlar saklı kalmak üzere mirasçılar, mirasbırakanın ayni haklarını, alacaklarını, diğer malvarlığı haklarını, taşınır ve taşınmazlar üzerindeki zilyetliklerini doğrudan doğruya kazanırlar ve mirasbırakanın borçlarından kişisel olarak sorumlu olurlar. Atanmış mirasçılar da mirası, mirasbırakanın ölümü ile kazanırlar. Yasal mirasçılar, atanmış mirasçılara düşen mirası onlara zilyetlik hükümleri uyarınca teslim etmekle yükümlüdürler." hükmünü içermektedir. Aynı Yasa'nın 640. maddesinde "Birden çok mirasçı bulunması halinde, mirasın geçmesiyle birlikte paylaşmaya kadar, mirasçılar arasında terekedeki bütün hak ve borçları kapsayan bir ortaklık meydana gelir. Mirasçılar terekeye elbirliğiyle sahip olurlar ve sözleşme veya kanundan doğan temsil ya da yönetim yetkisi saklı kalmak üzere, terekeye ait bütün haklar üzerinde birlikte tasarruf ederler. Mirasçılardan birinin istemi üzerine sulh mahkemesi, miras ortaklığına paylaşmaya kadar bir temsilci atayabilir. Mirasçılardan her biri, terekedeki hakların korunmasını isteyebilir. Sağlanan korumadan mirasçıların hepsi yararlanır.

Bir mirasçı ödemeden aciz halinde ise, mirasın açılması üzerine diğer mirasçılar, haklarının korunması için gerekli önlemlerin gecikmeksizin alınmasını sulh mahkemesinden isteyebilirler." hükmüne, 701. maddesinde "Kanun veya kanunda öngörülen sözleşmeler uyarınca oluşan topluluk dolayısıyla mallara birlikte malik olanların mülkiyeti, elbirliği mülkiyetidir. Elbirliği mülkiyetinde ortakların belirlenmiş payları olmayıp her birinin hakkı, ortaklığa giren malların tamamına yaygındır." hükmü, 702. maddesinde "Ortakların hakları ve yükümlülükleri, topluluğu doğuran kanun veya sözleşme hükümleri ile belirlenir. Kanunda veya sözleşmede aksine bir hüküm bulunmadıkça, gerek yönetim, gerek tasarruf işlemleri için ortakların oybirliğiyle karar vermeleri gerekir. Sözleşmeden doğan topluluk devam ettiği sürece, paylaşma yapılamaz ve bir pay üzerinde tasarrufta bulunulamaz. Ortaklardan her biri, topluluğa giren hakların korunmasını sağlayabilir. Bu korumadan bütün ortaklar yararlanır." hükmüne yer verilmiştir.

Bu düzenlemeler göstermektedir ki, miras ortaklığı mirasın tümü üzerinde söz konusu olduğundan, tereke payları ayrılmaksızın ortaklığa dahil olan mirasçılara aittir. Tereke üzerinde ortaklık devam ettiği sürece, mirasçıların somut ve bağımsız payları mevcut değildir. Miras ortaklığını oluşturan mirasçılar, terekedeki malvarlığı değerleri üzerinde elbirliği halinde mülkiyet hükümleri gereğince malik oldukları için, kural olarak tek başlarına veya birkaçı birlikte hareketle terekeye dahil hakkın biri üzerinde tasarrufta bulunamazlar. Hal böyle olunca, tüm mirasçıların terekeye dahil olan bir hak veya malın terekeye iadesi için birlikte dava açmaları veya hazır olmayanların usulüne uygun şekilde vekaletname ibraz etmeleri veya TMK’nun 640. maddesi gereğince miras ortaklığına temsilci atanması gerekir.

Yukarıda belirtilen tüm bu düzenlemeler karşısında somut olaya dönüldüğünde, davalı kooperatifin çalışanları ile ilgili soruşturma sırasında davacıların murisi ...'in ifadesinin alındığı, murisin kendisine gösterilen borç senetlerine itiraz etmesi üzerine kendisine mahkemeye başvurması gerektiğinin belirtildiği, murisin 07.06.2015 tarihinde vefat ettiği, davanın mirasçılardan ..., ... ve ... tarafından açıldığı, murisin davacılar dışında ..., ... ve ... isimli üç mirasçısının daha bulunduğu anlaşılmıştır, Davanın muris tarafından itiraz edilen borç senetlerine dayalı olarak açılmış olması karşısında TMK'nın 640. maddesi uyarınca mirasçıların tamamı tarafından açılması gerekmektedir. Zira, miras bırakanın ölümü ile mirasçılar terekeye külli halef olmuşlar, terekeye dahil tüm mallar üzerinde iştirak halinde hak sahipliği doğmuştur.Buna göre mahkemece, davacılardan başka mirasçıların da bulunduğu gözetilerek diğer mirasçıların davaya onaylarının alınması, bunun mümkün olmaması halinde terekeye temsilci atanması için süre verilmesi ve tayin edilecek temsilci marifetiyle davanın yürütülmesinin sağlanması gerekirken yazılı şekilde uyuşmazlığın esası incelenerek hüküm kurulması doğru olmamıştır. Bu durumda Dairemizce,

HMK'nın 355. maddesi uyarınca re'sen, 353/(1)-a.4. maddesi uyarınca,

İlk derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren Mahkemeye gönderilmesine karar verilmesi gerekmiştir.

2.Kararın kaldırılması nedenine göre; taraf vekillerinin istinaf itirazlarının incelenmesine gerek görülmemiştir.

I-HMK'nın 353/(1)-a.4 ve 355. maddeleri uyarınca Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 07.01.2019 tarih ve 2015/1380 E., 2019/6 K. sayılı kararının ESASI İNCELEMEDEN KALDIRILMASINA, dosyanın yeniden karar verilmek üzere kararı veren mahkemeye GÖNDERİLMESİNE,

II-Taraflarca yatırılan istinaf karar harcının istek halinde iadesine, III-Taraflarca istinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin İlk derece Mahkemesince esas hükümle birlikte değerlendirilmesine, V-Karar tebliği, harç tahsil müzekkeresi düzenlenmesi, harç ve avans iadesi işlemlerinin İlk derece Mahkemesince yerine getirilmesine,

11.05.2022 tarihinde, HMK'nın 353/(1)-a ve 362/(1)-g maddeleri uyarınca KESİN olmak üzere, oybirliği ile karar verildi. GEREKÇELİ KARAR YAZIM TARİHİ : 12/05/2022 Başkan ... Üye ... Üye ... Katip ...