Hukuk Genel Kurulu

Hukuk Genel Kurulu 2010/21-425 E. , 2010/495 K.KURUM İŞLEMİNİN İPTALİTESPİT DAVASI ZORUNLU SİGORTALILIK FİİLİ OLARAK ASKERLİK HİZMETİNİ YAPMA ESNAF VE SANATKARLAR VE DİĞER BAĞIMSIZ ÇALIŞANLAR SOSYAL SİGORTALAR KURUMU KANUNU (BAĞ-KUR)(MÜLGA) (1479) Madde 24ESNAF VE SANATKARLAR VE DİĞER BAĞIMSIZ ÇALIŞANLAR SOSYAL SİGORTALAR KURUMU KANUNU (BAĞ-KUR)(MÜLGA) (1479) Madde 25ESNAF VE SANATKARLAR VE DİĞER BAĞIMSIZ ÇALIŞANLAR SOSYAL SİGORTALAR KURUMU KANUNU (BAĞ-KUR)(MÜLGA) (1479) Madde 79ESNAF VE SANATKARLAR VE DİĞER BAĞIMSIZ ÇALIŞANLAR SOSYAL SİGORTALAR KURUMU KANUNU (BAĞ-KUR)(MÜLGA) (1479) Geçici Madde 13"İçtihat Metni"Taraflar arasındaki “Kurum işleminin iptali-tespit” davasından dolayı yapılan yargılama sonunda; Manisa 2.İş Mahkemesince davanın kabulüne dair verilen 26.05.2008 gün ve 2007/1188 E. - 2008/619 K. sayılı kararın incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmesi üzerine, Yargıtay 21.Hukuk Dairesinin 01.10.2009 gün ve 2008/12510 E.- 2009/11706 K. sayılı ilamı ile; (...1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlere göre davalı Kurumun aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki diğer temyiz itirazlarının reddine,2-Dosyaya ekli askerlik şube kayıtları ile davacının 30.11.1984-30.05.1986 tarihleri arasında askerde olduğu ve askerlik süresi içerisinde kendi adına ve hesabına bağımsız çalışmasının mümkün olmayacağı gerçeğine rağmen, davacının askerde olduğu sürenin bir kısmını da kapsar şekilde, davacının 30.11.1984-22.03.1985 tarihleri arasında Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tesbitine ve 25 tam yıl prim ödediği gerekçesiyle yaşlılık aylığı bağlanmasına karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.O halde, davalı Kurumun bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır...) gerekçesiyle bozularak dosya yerine geri çevrilmekle, yeniden yapılan yargılama sonunda, mahkemece önceki kararda direnilmiştir. HUKUK GENEL KURULU KARARI Hukuk Genel Kurulunca incelenerek direnme kararının süresinde temyiz edildiği anlaşıldıktan ve dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra gereği görüşüldü:Dava; kurum işleminin iptali ile davacının 15.10.1982 ila 22.03.1985 tarihleri arasında Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespiti ve 01.05.2007 tarihinden itibaren yaşlılık aylığı bağlanmasına karar verilmesi istemine ilişkindir.Davacı vekili; müvekkilinin 15.10.1982 ila 22.03.1985 tarihleri arasında vergi kaydı bulunmadığı gibi prim ödemesi olmadığı gerekçesiyle Kurumca anılan tarihler arası sigortalılığının iptal edildiği, bu iptal nedeniyle 25 tam yıl sigortalılık süresini bulunmadığından aylık talebinin reddedildiğini, müvekkilinin 14 yılı aşkın (1982-1996) süreye ait prim ve gecikme zammı borcunu icra takibi ile ödediğini, 15.10.1982 ila 22.03.1985 tarihleri arasında 1479 Sayılı Yasaya tabi zorunlu olmasa bile isteğe bağlı sigortalı olduğunun kabulüne ve aksine kurum işleminin iptaline, 01.05.2007 tarihinden itibaren yaşlılık aylığı bağlanmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davalı Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı (Devredilen Bağ-Kur Genel Müdürlüğü) vekili; davacının, sigortalı olduğunu iddia ettiği dönemde vergi kaydı ile bu döneme ilişkin prim ödemesinin bulunmadığını, davacının ilk prim ödemesini 03.06.1996 tarihinde yaptığını, yeterli hizmet süresinin bulunmaması nedeniyle talebinin reddedildiğini belirterek, davanın reddine karar verilmesini dilemiştir.Yerel mahkemece; davacının 1479 Sayılı Yasanın 24. maddesine göre 15.10.1982 ila 22.03.1985 tarihleri arası için sigortalılığını gerektirecek kaydının bulunmadığı, ancak, isteğe bağlı sigortalılığın düzenlendiği 1479 Sayılı Yasanın 79. maddesi gereğince davacının istek tarihlerinde sigortalı statüsünde değilse de, Kurumca başlangıçta sigortalı sayılıp bu döneme ilişkin primleri icra yoluyla aldığı ve yaşlılık aylığı bağlanması isteğine kadar bu primleri kullandığı, istek tarihlerinde davacının isteğe bağlı Bağ-Kur'lu sayılması gerektiğini gerekçe göstererek davacının talebinin kabulü ile 15.10.1982-22.03.1985 tarihleri arasında 1479 Sayılı Kanuna tabi sigortalı olduğunun tespitine karar verilmiştir.Davalı vekilinin temyizi üzerine Yüksek Özel Dairece; yukarıda açıklanan gerekçelerle karar bozulmuş; mahkemece, önceki karar gerekçelerine ilaveten; “istek tarihlerinin bir kısmında davacının askerlik yaptığı açıksa da, isteğe bağlı sigortalılığın fiili çalışmayı gerektirmediği, 1479 Sayılı Kanunun 79.maddesinde askerliğini yapmakta olanların isteğe bağlı sigortalı sayılmasını engelleyen bir hükmün bulunmadığı” gerekçesi ile önceki hükümde direnilmiştir.Direnme yoluyla Hukuk Genel Kurulu önüne gelen uyuşmazlık; davacının icraen geriye dönük olarak ödemiş olduğu ve Kurumca uzun yıllar kullanılan primler uyarınca, fiilen askerlik hizmetini yaptığı süreyi kapsayacak şekilde sigortalı olarak kabulünün mümkün olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.Somut olayın özelliklerine girmeden önce, konuya ilişkin genel düzenlemelere değinmekte yarar bulunmaktadır.1.4.1972 tarihinde yürürlüğe giren 1479 Sayılı Yasa’nın