45. Hukuk Dairesi

03.12.2018 KALDIRILMASINA ISTINAFHUKUK HUKUK Gayrimenkul Hukuku 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu 1163 sayılı Kanun ve ana sözleşme hükümlerine uygun olarak noter aracılığı ile ve sözleşme serbestisi ilkesi gereği üyelikten çıkma iradesini davalı kooperatife bildirdiği ve bu ihtarnamenin de davalı kooperatif tarafından 14/02/2017 tarihinde tebellüğ edilmiş olması karşısında bildirim tarihi olan 14/02/2017 tarihinde ortaklıktan çıkmanın gerçekleştiğinin kabul edilmesi, bu nedenle de davacının istifa bildirimi gereğince davalı kooperatifin ortağı olmadığının tespit edilmesi gerekeceği, -Yapı kooperatifi ana sözleşmelerinde belirtildiği 1163 sayılı kanuna göre kurulan kooperatif tüzel kişiliğinin amacının, kooperatif üyelerinin ihtiyacı olan işyeri veya bağımsız bölümü yapıp üyelerine teslim etmek olduğu, diğer bir değişle kooperatif ortağı üyeliği gereği bir bağımsız bölüm elde etmek amacıyla genel kurul kararlarıyla belirlenen aidat, inşaat maliyetlerini ödeyerek, neticesinde bir bağımsız bölüme tekabül eden tüm ödemelerin gerçekleştirilmesi halinde üyenin kendine tahsis edilen bağımsız bölümü tapuda edindiği, -Somut davada ise; davalı kooperatifin ana sözleşmede belirlenen amacını gerçekleştirerek her bir üye adına tahsis ettiği işyerini, önce inşaa ederek daha sonra ferdileşme işlemleri gereği hem davacıya hem de diğer üyeleri adına tapuda tescil ettirmiş olduğu, kooperatif üyesinin akçeli yükümlülüklerini yerine getirdiği halde adına tahsis edilen bağımsız bölümün ferdileşme işlemi gereği hak ettiği halde adına tescil edilmemesi veya ödemeler devam ederken kooperatif üyesinin açık kapı ilkesi gereği üyelikten çıkmak istemesi halinde çıkma tarihine kadar bağımsız bölüm elde etmek için ödediği bedelleri geri alabileceği, diğer bir değişle üyenin ödeme yapmasına rağmen adına henüz bir bağımsız bölüm tescil edilmemesi veya tescil edilmesinin mümkün olmaması gerektiği, bu durum çerçevesinde ise bir üyenin çıkma payı alacağını kooperatiften isteme hakkına sahip olacağı, 1163 sayılı Kanunu 1163 sayılı kanuna göre kurulan kooperatif tüzel kişiliğinin amacının, kooperatif üyelerinin ihtiyacı olan işyeri veya bağımsız bölümü yapıp ve üyelerine teslim etmektir. Diğer bir değişle kooperatif ortağı, üyeliği gereği bir bağımsız bölüm elde etmek amacıyla genel kurul kararlarıyla belirlenen aidat, inşaat maliyetlerini ödeyerek, neticesinde bir bağımsız bölüme tekabül eden tüm ödemelerin gerçekleştirilmesi halinde üyenin kendine tahsis edilen bağımsız bölümü tapuda edinmektir. Kooperatif üyesinin, akçeli yükümlülüklerini yerine getirdiği halde adına tahsis edilen bu bağımsız bölümü ferdileşme işlemi gereği hak ettiği halde adına tescil edilmemesi veya ödemeler devam ederken, kooperatif üyesinin açık kapı ilkesi gereği üyelikten çıkmak istemesi halinde çıkma tarihine kadar bağımsız bölüm elde etmek için ödediği bedelleri geri alabileceğidir. Diğer bir değişle üyenin ödeme yapmasına rağmen adına henüz bir bağımsız bölüm tescil edilmemesi veya tescil edilmesinin mümkün olmaması gerektiğidir. Bu durum çerçevesinde ise bir üyenin çıkma payı alacağını kooperatiften isteme hakkına sahip olacağıdır. Nitekim,1163 sayılı Kanunu 6100 sayılı HMK'nın 353/1.a.6 maddesi uyarınca KALDIRILMASINA, 2-Dosyanın, Dairemiz kararına uygun şekilde yargılama yapılarak yeniden bir karar verilmek üzere mahal mahkemesine İADESİNE, 3-Davacı tarafça yatırılan 121,30 TL istinaf başvuru harcının Hazineye irat kaydına, 4-Davacı tarafından yatırılan 44,40 TL istinaf karar harcının talep halinde ilk derece mahkemesince iadesine, 5-Davacının yapmış olduğu istinaf yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesince yeniden verilecek kararda dikkate alınmasına, 6-İstinaf yargılaması sırasında duruşma açılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına, 7-Kararın ilk derece mahkemesince taraflara tebliğine, Dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu 6100 sayılı HMK'nın 355.maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılmış, kamu düzenine aykırılık olup olmadığı ise re'sen gözetilmiş ayrıca HMK'nın 357. maddesindeki "İlk derece mahkemesinde ileri sürülmeyen iddia ve savunma istinafta dinlenemez ve istinafta yeni delillere dayanılamaz" kuralı nazara alınmıştır. Dava, kooperatif üyeliğinden ayrıldığının tespiti ile ortaklıktan çıkma payının ödenmesi istemine ilişkindir. Davacı, 27/02/2008 tarihli üyelik devir sözleşmesi gereğince, kooperatif üyeliğini tüm hak ve vecibeleri ile kooperatifin eski üyesi olan ...'den devralarak 3779 nolu kooperatif üyeliğine devir yoluyla hak kazanmıştır. Ferdileşme işleminin tamamlanması ile 195 nolu bağımsız bölüm 24/03/2008 tarihinde davacı adına tapuda tescil edilmiştir. Bu bağımsız bölümün 16/10/2015 tarihinde davacı tarafından dava dışı ...'a satışı neticesinde, ... adına tescil edilmiştir. Davalı tarafça ...'ın isim ve imzasının yer aldığı 16/10/2015 tarihli kayıt formu cevap dilekçesi ekinde ibraz edilmiştir. Satan Ortak Adı: ..., Blok No ve Dükkan No: ... Blok No:...95, Alanın Adı Soyadı: ... şeklinde düzenlenen formun altında "Kooperatif ortaklığını, Kooperatifler Kanunu 1163 sayılı kanuna göre kooperatif üyeliğinden çıkan veya çıkarılan ortağın da kooperatife çıkma tarihine kadar ödemiş olduğu aidatın tamamını değil ayrıldığı yıl bilançosuna göre hesaplanacak olan masraf hissesi düşüldükten sonra bakiyesinin iadesini talep hakkını haiz olup bilançonun genel kurulca kabulü suretiyle kesinleşmesinden itibaren bir ay geçtikten sonra bu hakkı talep edilebileceği, diğer bir değişle hakkın talep edilme tarihinin, alacağın istenebilme muacceliyet tarihi olduğu, davalı Kooperatifin ibraz ettiği tapu örneği ve davacının dosyaya sunduğu beyanlarından da anlaşıldığı üzere davacının üyeliği gereği ve akçeli yükümlülükleri karşılığında davalı kooperatif tarafından kendisine bağımsız bölüm tahsis edildiği gibi söz konusu bu bağımsız bölümün tapuda davacı adına ferdileşme işlemi gereği tescil edildiğinin tartışmasız olması karşısında, davalı kooperatifin ana sözleşme çerçevesinde inşa ettirdiği bağımsız bölümleri üyeleri adlarına tescil ettirdiği de dikkate alındığında, kooperatif üyeliği gereği bağımsız bölümü adına tescil edilen davacının artık ayrılma payı alacağı isteminde bulunamayacağı, kooperatif ana sözleşmesine göre davacının kooperatifin sermaye ve yedek akçeleri üzerinde hak iddia etmesinin mümkün olmaması karşısında ve 1163 sayılı kanun ve ana sözleşme çerçevesinde üyeliği gereği tahsis edilen bağımsız bölümü 24/03/2008 tarihinde tapuda adına tescil edildiği de dikkate alındığında davalı kooperatifin davacıya karşı görevini yerine getirdiğinin kabulü ile taşınmazı üstüne aldıktan sonra tebliğ tarihi olan 14/02/2017'de üyelikten çıkışı kesinleşen davacının artık ayrılma payı alacağı iddiasında olamayacağı yönünde kanaat bildirilmiştir. Yargıtay 23. Hukuk Dairesi'nin 08/09/2014 tarihli 2014/7612 E. 2014/5400 K sayılı ilamı ile; "...Davalı kooperatif anasözleşmesinin 17/3. maddesi, “Devir halinde eski ortağın kooperatife karşı tüm hak ve yükümlülükleri yeni ortağa geçer” hükmünü içermektedir. Ortaklığın devir biçimi yasada gösterilmemiştir. Ancak pay devrinin alacağın temliki yolu ile yapılması, temlikin de dava tarihi itibariyle yürürlükte bulunan BK'nın 163. maddesi uyarınca yazılı olması gerekmektedir. Üyeliğe bağlı hak ve alacakların borçlusu kooperatif, alacaklısı ise üyeliği devir alan yeni ortaktır. Eğer devir eden ortak pay yönünden borçlu ise, borcun nakli hükümleri uygulanır (BK 173 vd), borç devir alana geçer. Ancak, pay devri için resmi şekle bile gerek bulunmamaktadır. Her ne kadar yapı kooperatifinde, ortakları mal sahibi yapmak amacı olsa bile, pay devri, bir satış vaadi de değildir. Bu nedenle, adi yazılı devir dahi geçerlidir. Devredenin borçları, devre ve devrin kabulüne engel değildir, devredenin borçları devir alana geçer ve ödemediği takdirde devralanın ihraç edilme olanağı da her zaman vardır. Daire satımında üyelik kendiliğinden alıcıya satım ile birlikte geçmez. Satıcının üye olması ve üyeliğinin alıcı tarafından ayrıca devir alınması gerekmektedir. Üyelik ayrıca devredilmedikçe satıcının üyeliği kooperatif nezdinde devam eder. Satıcının üye olması, alıcının bu üyeliği ayrıca devir alması, devir alanın kooperatif üyelik koşullarını taşıması halinde kooperatifin bu kişiyi 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu HMK md.353/1 K1163 md.17/2 HMK md.357 K1163 md.17/3 K6100 md.6 K6100 md.353 K1163 md.10 HMK md.355 K1163 md.2 K1163 md.13 HMK md.114/1 HMK md.107 K6100 md.355