1. Hukuk Dairesi

Davacılar, ortak mirasbırakanları Ö. S..’ın kayden malik olduğu 3 parça taşınmazının mirastan mal kaçırmak amacıyla davalılara satış yoluyla temlik ettiğini, temlik işlemlerin bedelsiz, muvazaalı olduğunu ileri sürerek tapu kayıtlarının iptali ile mirasçıların payları oranında adlarına tesciline karar verilmesini istemiştir. Davalı M. S.. ve İ.A.., iddiaların yersiz olduğunu belirterek davanın reddini savunmuşlardır. Mahkemece; ölü kişi aleyhine dava açılamayacağından G.S.. hakkındaki davanın reddine, M.S..hakkında açılan davanın feragat nedeniyle reddine, Ü. A.. hakkındaki davanın da kanıtlanamadığından reddine karar verilmiştir.

Karar, davacılar tarafından süresinde temyiz edilmiş olmakla; Tetkik Hâkimi raporu okundu, düşüncesi alındı. Dosya incelendi, gereği görüşülüp düşünüldü. Dava; muris muvazaası hukuksal nedenine dayalı iptal tescil isteğine ilişkindir. Mahkemece; ölü kişi aleyhine dava açılamayacağından davalı G. S.. hakkındaki feragat beyanı nedeniyle de davalı M. S.. hakkındaki ve davalı Ü. A. hakkında açılan davanın da kanıtlanamadığından reddine karar verilmiştir.

Davacıların, dava değeri göstermeksizin iptal tescil davası açtıkları, keşfen belirlenen değer üzerinden de harç tamamlatılmadan yargılamaya devam edildiği görülmektedir.

Hemen belirtilmelidir ki; iddianın içeriği ve ileri sürülüş biçiminden davanın taşınmaz malın aynına ilişkin olduğu ve konusunu oluşturan hakkın para ile değerlendirilmesinin mümkün bulunduğu açıktır. Bu tür davalarda HUMK.’nun 413 ve 492 sayılı Harçlar Kanununun 16. maddesi uyarınca; dava değerinin ve buna göre alınacak harcın davaya konu taşınmaz ile üzerindeki yapının değerinin toplamından ibaret olacağı kuşkusuzdur. (4.3.953 tarih 10/2 S.İ.B.K.)

Bilindiği üzere; 492 sayılı Harçlar Yasası, harcın alınmasını veya tamamlanmasını yanların isteklerine bırakmamış; değinilen yönün mahkemece kendiliğinden (re'sen) gözetilmesini hükme bağlamıştır. Anılan Yasasının 30. ve 32. maddelerinde ise yargı işlemlerinden alınacak harçlar ödenmedikçe müteakip işlemlerin yapılamayacağı vurgulanmıştır.

Hal böyle olunca; dava dilekçesinde sicil kaydının iptal ve tescili istenen yerle ilgili olarak davacı tarafından bir değer belirtilmediği keşfen belirlenen değer üzerinden nispi tarifeye ve davacıların miras paylarına isabet eden harcın tamamlatılması, işin esasının incelenerek hükme bağlanması gerekirken maktu harç alınmakla yetinilmesi ve yargılama sırasında harcı tamamlanmayan, keşfen belirlenen değer gözetilerek davalı yararına avukatlık ücretine karar verilmesi isabetsizdir.

Davacılar temyiz dilekçelerinde sair nedenlerden söz etmek suretiyle bu hususa değinmiştir. Öyleyse davacıların temyiz itirazları bu yönüyle yerindedir. Kabulü ile hükmün öncelikle açıklanan nedenden ötürü HUMK.nun 428. maddesi uyarınca BOZULMASINA, bozma sebebine göre sair temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına, alınan peşin harcın temyiz edene geri verilmesine, 17.12.2009 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.