(Kapatılan) 13. Hukuk Dairesi
(Kapatılan) 13. Hukuk Dairesi 2007/15819 E. , 2008/6185 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
Taraflar arasındaki kira sözleşmesinin uyarlanması davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne kısmen reddine yönelik olarak verilen hükmün davalılar avukatınca duruşmalı davacı avukatınca duruşmasız olarak temyiz edilmesi üzerine ilgililere çağrı kağıdı gönderilmişti. Belli günde davalılar vekili avukat .... ile davacı vekili avukat ....'in gelmiş olmalarıya duruşmaya başlanılmış ve hazır bulunan avukatların sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra karar için başka güne bırakılmıştı. Bu kez temyiz dilekçesinin süresinde olduğu saptanarak dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.
KARAR
Davacı, davalılara ait taşınmazı hastane olarak işletmek amacıyla 30.4.1995 tarihli sözleşme ile 20 yıllığına kiraladığını, sözleşmede kiranın her yıl %50 oranında artırılacağının kararlaştırıldığını, sözleşmenin yapıldığı ilk yıllarda enflasyonun yüksek seyrettiğini, ancak son yıllarda hızla düştüğünü,2004 yılında ödenen kiranın aylık net 13.500 YTL olmasına rağmen 2006 yılı için ihtirazi kayıtla 20.250 YTL kira ödemek durumunda kaldığını,ödenen kiranın raiçlerin çok üzerinde bulunduğunu ileri sürerek aylık net kiranın 6.500 YTL olarak uyarlanmasına,ek sözleşmenin 6 maddesinde öngörülen %50 artış şartının da Yargıtay endeksi oranında artış yapılabileceği şeklinde değiştirilmesine karar verilmesini istemiştir. Davalılar, 1999 yılında kendilerinin davacıya karşı uyarlama davası açtıklarını, bundan sonra bir araya gelip,17.4.2000 tarihinde ek protokol düzenlediklerini,bu protokol ile 2000,2001,2002 yılları için ödenecek kiraları artırarak yeniden belirlediklerini , bu sözleşmede de önceden olduğu gibi yıllık %50 artış şartının geçerli olduğunu kararlaştırdıklarını,anılan sözleşmenin dava tarihine kadar sorunsuz uygulandığını, enflasyondaki düşüşün kira bedellerinde ve bina değerlerinde artışa neden olduğunu savunarak davanın reddine karar verilmesini dilemişlerdir. Mahkemece, bilirkişi raporu esas alınarak 1.1.2006 tarihinden itibaren brüt aylık kiranın 8.333 YTL na uyarlanmasına karar verilmiş;hüküm, davacı ve davalılar tarafından temyiz edilmiştir.
1.Dosyadaki yazılara kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin taktirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davacının tüm, davalıların diğer temyiz itirazlarının reddi gerekir.
2.Hükme esas alınan 27.9.2006 tarihli bilirkişi raporunda uyarlama ve uyarlamanın şartlarının oluşup oluşmadığı açısından değerlendirme yapılırken taraflar arasında düzenlenmiş bulunan 30.4.1995 tarihli sözleşme ve bu sözleşmeye ek olarak düzenlenen tarihsiz sözleşme hükümleri esas alınmak suretiyle inceleme,değerlendirme ve hesaplama yapılmıştır.Oysaki davalının cevap dilekçesinde savunma olarak ileri sürüp,daha sonradan mahkemeye ibraz ettiği 17.04.2000 tarihli sözleşme ile taraflar aralarında önceden düzenledikleri yukarıda bahsedilen sözleşmeyi yenilemişler; önceki sözleşmede öngörülen yıllık %50 kira artış şartı önceki sözleşmede olduğu gibi aynen geçerliliğini korumuş olsada kira başlangıç tarihi ve kira miktarı artırılmak suretiyle yeniden belirlenmiştir. Hal böyle olunca davada uyarlamanın şartlarının oluşup oluşmadığı,oluşması halinde uyarlanacak kiranın tespiti açısından inceleme yapılırken 30.4.1995 tarihli sözleşme ve tarihsiz ek sözleşme hükümleri değil, sonradan düzenlenen 17.4.2000 tarihli sözleşme hükümleri esas alınarak inceleme ve araştırma yapılıp,sonucuna göre bir karar verilmelidir.Bu yönler gözetilmeksizin eksik inceleme sonucu yazılı şekilde hüküm tesis edilmiş olması,usul ve yasaya aykırı olup,bozmayı gerektirir.