53. Hukuk Dairesi

15.11.2022 KALDIRILMASINA ISTINAFHUKUK HUKUK Borçlar Hukuku 1425 sayılı sözleşme gereği kesin ve süreli teminat mektupları talep ettiğini, bu talep üzerine müvekkili şirketin davalı ... Bankası ile temasa geçerek ve yapılan müzakere, mutabakat ve anlaşma sonucunda teminatların verilmesi amacıyla ile bir kontrgaranti ilişkisi kurulduğunu ve davalı ... bankasının girişimi üzerine diğer davalı muhabir banka Commercial Bank Of Syria'nın (CBS), diğer davalı ...'a hitaben iki adet kesin ve süreli teminat mektubu verildiğini, teminat mektuplarının daha sonra diğer davalı CBS'nin süresi içinde bildirdiği "uzat veya öde" talepleri doğrultusunda temdit edildiğini, zaman içinde ihaleye konu boru üretim ve teslimat işinin müvekkili şirket tarafından ifa olundukça teminat tutarlarının kademeli olarak düşürüldüğünü ve en son tutarların ... referans nolu teminat mektubunda 10.402,12 EURO,... referans nolu teminat mektubunda 7.014,06 USD olduğunu, müvekkili şirketin daha sonra anılan projeye ait yükümlülüklerini tam ve eksiksiz yerine getirerek projeyi tamamladığını buna rağmen, müvekkili şirketin sözleşme gereği vermiş olduğu teminat mektuplarının iade edilmediğini ve serbest bırakılmadığını, müvekkili şirketin teminatların iadesine yönelik çeşitli girişimleri olduğunu, müvekkil şirket bu uzatım taleplerini yerine getirmediği takdirde teminatlann paraya çevrilmesi riski ile karşı karşıya kaldığını, bu durum karşısında, müvekkili şirketin hükümden düşmüş olan bahse konu teminat mektuplarının uzatılmalarını onaylamak ve davalı ... bankasının kontrgaranti karşılığında talep ettiği komisyon bedellerini ödemek zorunda kaldığını, müvekkili şirketin konu ile ilgili ve fazlaya dair her türlü talep, dava ve yasal haklan saklı kalmak kaydı ile davanın kabulü ile ... sayılı 10.402,12 EURO ve ... sayılı 7.014,06 USD bedelli teminat mektuplarının ve bunlara bağlı olan ... Bankası nezdinde bulunan kontrgarantilerin hükümsüzlüklerinin ve de davacı müvekkil şirketin bu teminat ve kontrgarantilere ilişkin herhangi bir sorumluluğunun kalmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı ... bankası vekili davanın reddini talep etmiştir. Yerleşim yeri Suriye'de bulunan diğer davalı şirketlere Suriye'de devam eden savaş durumu nedeniyle tebligatlar yapılamamış, taraf teşkilinin sağlanamaması nedeniyle bu davalılar yönünden dava tefrik edilerek davaya sadece davalı ... Bankası yönünden devam edilmiştir. Mahkemece; teminat mektuplarının davalı ... Bankası 'nca düzenlenmediği, ... Bankasının asıl borç ilişkisi ve teminat mektubu verilmesi ilişkisinden tamamen bağımsız olarak davacı şirketle kontrgaranti sözleşmesi kapsamında bağımsız bir ilişki kurduğu, davacının iddiasının işin tam ve gereği gibi ifa edilmesi nedeniyle teminat mektuplarının serbest bırakılması gerektiği, yaşanan savaş nedeniyle zaten hükümsüz kaldıkları yönünde olup asıl borç ilişkisinin ifa nedeniyle veya mücbir sebeple sona erip ermediğinin davalı ... Bankası'nın kontrgaranti yükümlülüğünü etkilemediği, kurulan ... sözleşmesi çerçevesinde banka iktisaden ortaya çıkabilecek rizikoları karşılamak görevini yüklenmiş ve müstakil bir borç ilişkisi kurmuş olup mücbir sebeple ifa imkansızlığı asıl borç ilişkisini ilgilendiren bir konu olması nedeniyle kontrgarantinin hükümsüzlüğü söz konusu olamayacağı gerekçesi ile; Davanın reddine karar verilmiş karara karşı, davacı vekili istinafa başvurmuştur. Davacı vekili istinaf dilekçesi ile; teminat mektupları ve kontragantilerin ileride gerçekleşmesi muhtemel bir riski ve riskin gerçekleşmesi halinde de ödeme yapılmasını konu ettiklerinden, riskin artık gerçekleşmesi mümkün olmayan hallerde teminat mektuplarının ve kontrgarantilerin konusuz kaldığının kabul edilmesi gerektiğini, somut olayda dava konusu teminat mektupları ve kontrgarantilerin müvekkil şirketin Suriye makamına karşı olan boru üretim ve Suriyede teslim borcunu kendi kusuru ile ifa etmemesi halinde (risk) Suriye makamının bundan doğacak zararına karşılık olarak verildiğini,. ancak herkesçe bilinen meşhur ve marif bir vaka olan Suriye Arap Cumhuriyetinde 2011 yılından beri devam eden savaşın mücbir sebep olduğunu ve bu mücbir sebebin geçici olmadığını, dolayısıyla hukuki anlamda bir objektif imkansızlık hali mevcut olup Borçlar Kanunu 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu HMK md.353/1 K1425 md.136 K6100 md.6