(Kapatılan) 13. Hukuk Dairesi

Davacı, davalının kendisi aracılığıyla sözleşmeye konu daireyi görüp beğendiğini,bunun üzerine 03.10.2004 tarihli tellallık sözleşmesi niteliğinde Alıcı/Kiracı Bilgi Formu imzaladıklarını, davalının kendisini saf dışı bırakarak malik ile gayrimenkul satış sözleşmesi yaparak daireyi satın aldığını, sözleşmede kararlaştırılan %6 cezai şart ve KDV’yi ödemesi gerektiğini, yapılan icra takibine haksız olarak itiraz ettiğini ileri sürerek itirazın iptali ile icra inkar tazminatının tahsilini istemiştir. Davalı, satın aldığı taşınmazın Alıcı/Kiracı Bilgi Formuna sonradan eklendiğini, davacının aracılık yapmadığını, taşınmazı doğrudan malikten satın aldığını, cezai şartın fahiş olup BK.161/son maddesi gereğince indirim yapılması gerektiğini savunarak davanın reddini ve icra inkar tazminatına hükmedilmesini dilemiştir. Mahkemece, davanın kabulü ile itirazın iptaline, icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmiş; hüküm, davalı tarafından temyiz edilmiştir.

1.Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddi gerekir

2.Mahkemece, sözleşmede kararlaştırılan %6 oranında 8.700.00 YTL ceza-i şarta hükmedilmişdir. Taraflar sözleşme ile ceza ... miktarını serbestçe tespit ve tayin edebilirler. Ne varki BK'nun 161/lll. maddesi gereği hakim aşırı gördüğü cezaları indirmekle ödevlidir. Ceza koşulunun 2008/6567-1318 taraflar arasındaki ilişkiye uygun düşmeyecek ölçüde yüksek tutulması ve açıkça hakkaniyet ve nesafete aykırı bulunması durumunda aşırılığın varlığı kabul edilmelidir. Böyle bir sonuca varabilmek için alacaklının asıl ediminin yerine getirilmesindeki çıkarı ile ceza ... olarak saptanan miktar arasındaki oranın ve borçlunun borca aykırı davranmasındaki kusur derecesinin ve de borçlunun ekonomik durumunun gözetilmesi gerekir. Öte yandan alacaklının yararlarının hesabında, borçlunun ifa etmeme yüzünden sağlayacağı kazançlarda gözardı edilmemelidir. Alacaklının borcun yerine getirilmemesinin yol açtığı zararların kapsamı üzerinde de durulmalıdır. Aşırılığın belirlenmesinde, ceza koşulunun borcun yerine getirilmesi için borçlu üzerinde manevi bir baskı yaptığı da gözetilmeli böyle bir baskının ortadan kalkmasına yol açacak şekilde indirimden de kaçınmalıdır. Bu ilkeler doğrultusunda ceza-i şarttan indirim yapılması gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. Sonuç: Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle; davalının diğer temyiz itirazlarının reddine, (2) numaralı bent uyarınca temyiz olunan hükmün davalı yararına BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde iadesine, 6.11.2008 gününde oybirliğiyle karar verildi.