44. Hukuk Dairesi

19.01.2023 KALDIRILMASINA ISTINAFHUKUK HUKUK İcra İflas Hukuku 2004 sayılı İİK'nın menfi tespit ve istirdat davaları başlıklı 72.maddesinde; "Borçlu, icra takibinden önce veya takip sırasında borçlu bulunmadığını ispat için menfi tespit davası açabilir.İcra takibinden önce açılan menfi tespit davasına bakan mahkeme, talep üzerine alacağın yüzde onbeşinden aşağı olmamak üzere gösterilecek teminat mukabilinde, icra takibinin durdurulması hakkında ihtiyati tedbir kararı verebilir.İcra takibinden sonra açılan menfi tespit davasında ihtiyati tedbir yolu ile takibin durdurulmasına karar verilemez. Ancak, borçlu gecikmeden doğan zararları karşılamak ve alacağın yüzde onbeşinden aşağı olmamak üzere göstereceği teminat karşılığında, mahkemeden ihtiyati tedbir yoluyla icra veznesindeki paranın alacaklıya verilmemesini isteyebilir." hükmüne yer verilmiştir.2004 Sayılı İİK'nın 72. madde menfi tespit davalarında ihtiyati tedbir ile ilgili özel düzenleme olup davanın takipten önce veya sonra açılması, verilecek tedbirin şekli yönünden değişikliğe yol açmaktadır.2004 Sayılı İİK'nın 72. maddenin 3. fıkrasında "....İcra takibinden sonra açılan menfi tespit davasında ihtiyati tedbir yolu ile takibin durdurulmasına karar verilemez. Ancak, borçlu gecikmeden doğan zararları karşılamak ve alacağın yüzde onbeşinden aşağı olmamak üzere göstereceği teminat karşılığında, mahkemeden ihtiyati tedbir yoluyla icra veznesindeki paranın alacaklıya verilmemesini isteyebilir." düzenlemesi yer almaktadır. Maddenin düzenleniş biçimi nazara alındığında, düzenlemeyle borçluya alacaklının gecikmeden doğan zararlarını karşılamak üzere teminat yatırarak, icra veznesindeki paranın alacaklıya ödememesini isteme hakkı tanınmıştır. Dolayısıyla bu durumda mahkemenin tedbir hususunda takdir hakkı bulunmamakta, sadece teminat tutarını asgari oranda belirlemede takdir hakkı bulunmaktadır. Bu maddede yer alan düzenleme 6100 Sayılı HMK'nın 389 vd. maddelerinde düzenlenen ihtiyati tedbir ile ilgili düzenlemeye benzeyen ancak kendine özgü özellikleri de olan ve borçluya tanınan bir hak olduğu, borçlunun gecikmeden doğan zararları karşılamak ve alacağın yüzde onbeşinden aşağı olmamak üzere göstereceği teminat karşılığında, mahkemeden ihtiyati tedbir yoluyla icra veznesindeki paranın alacaklıya verilmemesini isteyebileceği anlaşılmıştır. İstanbul Anadolu ... icra Müdürlüğünün ... Esas sayılı ve İstanbul Anadolu ... icra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasında alacaklı tarafından borçlular (içinde davacılarında bulunduğu) aleyhine kambiyo senedine istinaden icra takibi başlatılmıştır. Somut olayda, icra takibinden sonra açılan menfi tespit davası söz konusu olduğundan, icra takibinin ihtiyati tedbir yolu ile durdurulmasına karar verilemez ise de, İİK 72/3 maddesi kapsamında, borçlu gecikmeden doğan zararları karşılamak ve alacağın % 15'inden aşağı olmamak üzere göstereceği teminat karşılığında mahkemeden ihtiyati tedbir yolu ile icra veznesindeki paranın alacaklıya ödenmemesini isteyebilir. İhtiyati tedbir yoluyla icra takibinin durdurulması istemi icra takibine başlandıktan sonra talep ve dava edildiği gözetildiğinde davacının tedbir talebinin mahiyetinin İİK 72/2. maddesinde yer alan takibin durdurulmasına ilişkin olduğu anlaşılmakla takibin durdurulması ve hacizlerin kaldırılmasına ilişkin tedbir talebinin reddine karar verilmesinde hukuka aykırılık bulunmamıştır ancak davacının icra veznesindeki paranın alacaklıya ödenmesine ilişkin talebi yönünden dava değeri üzerinden hesaplanacak %15 teminat mukabilinde İİK 72/3. maddesi gereğince icra veznesine yatacak paranın alacaklıya ödenmemesine karar vermek gerekmiştir.Yukarıda açıklanan hususlar gereğince, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüyle ilk derece mahkemesi kararının 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b/2. maddesi gereğince KALDIRILMASINA, ancak belirtilen hususlar yeniden yargılamayı gerektirmediğinden yeniden esas hakkında hüküm kurulmasına,3-Davacıların İHTİYATİ TEDBİR TALEBİNİN KABULÜ ile; 2004 Sayılı İİK'nın 72/3. maddesi gereğince borçlu tarafından gecikmeden doğan zararları karşılamak ve toplam alacağın %15'i oranında nakdi veya süresiz kesin banka teminat mektubu teminat karşılığında ihtiyati tedbir yoluyla icra veznesindeki paranın alacaklıya ödenmemesine,4-İhtiyati tedbire ilişkin karar uygulamasının ilk derece mahkemesince yerine getirilmesine,5-6100 Sayılı HMK'nın 393/1. maddesi gereğince iş bu kararın tebliğinden itibaren 1 hafta içinde tedbirin uygulanması için başvurulması aksi halde tedbirin kendiliğinden kalkmış sayılacağının ihtarına,6-Davacılar tarafından peşin alınan 161,40 TL maktu istinaf karar harcının talebi halinde, kendisine iadesine,7-İstinaf yargılaması için davacılar tarafından yapılan 441, 40 TL istinaf yoluna başvurma harcı, 9,00 TL tebligat gideri olmak üzere toplam 450,40 TL yargılama giderinin ileride haksız çıkan taraftan tahsiline, 8-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından taraflar lehine vekalet ücreti tayinine yer olmadığına, 9- 6100 Sayılı HMK'nın 302/5. maddesi gereğince kararın tebliği ve harç tahsil işlemleri ile tedbir kararının infazının ilk derece mahkemesi tarafından yapılmasına,10- 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu 103 sayılı dosyasında çek iptali davasının açıldığını, davalının çekleri iptal davası görüldüğü mahkemeye ibraz etmeden doğrudan kambiyo senedine dayalı takip başlatıldığını, esasen hiç bir zaman çekleri teslim almayan ...'ın kendisine keşide edildiğinin haberi dahi olmadan sahte kaşe ve imzayla ciro edildiğini, çek suretlerinde farkettiğini icra mahkemesinde imzaya itiraz davası açtığını, çekin üzerindeki ...n şirketi yetkililerine aitmiş gibi gözüken ciro zincirindeki imzanın müvekkil şirket yetkilisine ait olmadığını belirterek müvekkil şirketleri 18/06/2022 keşide tarihli ... seri nolu 242.021,26 TL bedelli ve 27/06/2022 keşide tarihli ... seri nolu ve 530.614,64 TL bedelli çek bakımından borçlu olmadığının tespitine icra takibinin tedbiren durdurulmasına Ünye 3. AHM'nin 2022/103 Esas sayılı dosyası ile birleştirilmesini talep ve dava etmiştir. İlk derece mahkemesince yapılan inceleme sonucu; "Sonuç olarak menfi tespite ilişkin davanın niteliği, tedbir talebinin ''icra takibinin durdurulmasına'' münhasır olarak ileri sürülmüş olması, İİK Madde 72 düzenlemesi, tedbir talebinin söz konusu maddenin 2. fıkrası çerçevesinde olup, davanın icra takiplerinden sonra açılmış olması nedeni ile gözetilmesi gereken taleple bağlılık ilkesi ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde icra takibinin durdurulmasına yönelik ihtiyati tedbir kararı verilebilmesi için gerekli yasal ve maddi şartların somut olayda gerçekleşmediği sonucuna varıldığından mevcut kapsam ve aşamaya bağlı olarak söz konusu tedbir talebinin oy çokluğu ile reddine" karar verilmiştir.Davacılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; Yerel mahkeme tarafından güncel olmayan içtihatlara dayanılarak verilen kararın hukuken yerinde olmadığını, taraflarınca menfi tespit davasına dayanak olarak imzaya itiraz ileri sürülmüş olmakla birlikte tedbire esas hukuki dayanak olarak 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu HMK md.353/1 İİK md.72/3 HMK md.389 K103 md.355 İİK md.72 K6100 md.393/1 K6100 md.302/5 K6100 md.2 İİK md.72/2 HMK md.302/5 HMK md.393/1 K6100 md.72/3 K2004 md.72/3 K6100 md.359/3 K2004 md.72 HMK md.362/1