8. Hukuk Dairesi

11.05.2023 REDDİNE ISTINAFHUKUK HUKUK Ticaret Hukuku 6098 sayılı TBK.nun 162 ve 163. maddelerine göre borcun tamamından sorumludur. Nitekim, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu 6098 sayılı TBK.nun 167.maddesi uyarınca, sorumluların iç ilişkide kusur oranına göre, birbirlerine rücu hakları da mevcuttur. Trafik kazasından kaynaklanan cismani tazminat ve manevi tazminat istemli davada, sürücü, işleten ve sigorta şirketi arasında, müştereken ve müteselsilen sorumluluk bulunduğundan, davacı taraf zararını davalılardan müştereken ve müteselsilen talep edebilir. Zarar görenin sigortadan müştereken ve müteselsil talep edebileceği tazminat miktarı sigorta teminat limiti ile sınırlıdır. Müşterek ve müteselsil borçlulardan birisi tarafından yapılan ödemenin sonuçları ise TBK'nın 166. maddesinde düzenlenmiş ilgili madde de, "(1)Borçlulardan biri, ifa veya takasla borcun tamamını veya bir kısmını sona erdirmişse, bu oranda diğer borçluları da borçtan kurtarmış olur. (2)Borçlulardan biri, alacaklıya ifada bulunmaksızın borçtan kurtulmuşsa, diğer borçlular bundan, ancak durumun veya borcun niteliğinin elverdiği ölçüde yararlanabilirler. (3)Alacaklının borçlulardan biriyle yaptığı ibra sözleşmesi, diğer borçluları da ibra edilen borçlunun iç ilişkideki borca katılma payı oranında borçtan kurtarır." düzenlemesine yer verilmiştir. Bu çerçevede, davacının zararlarından sürücü, işleten ve sigorta şirketi müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğundan yapılan ödeme kadar, diğer borçlularında borcundan kurtulması TBK'nın 166/1. maddesinin gereği olup, bu madde kapsamında diğer müteselsil borçluların ancak tazminat alacağına karşılık yapılan ödeme kadar borcundan kurtulacağı muhakkaktır. Yine TBK'nun 168. maddesinin 2.bendinde "alacaklı diğerlerinin zararına olarak borçlulardan birinin durumunu iyileştirirse, bunun sonuçlarına katlanır" hükmü düzenlenmiştir. Sürücü açısından; işleten ile sürücü arasında müteselsil sorumluluk olmakla beraber, sürücü haksız fiil faili olup, zarar en son sürücü üzerinde kalacağından, işletenin haksız fiil faili sürücüye rücu hakkı bulunmakta ise de, kaza araçtaki teknik arızadan dolayı meydana gelmediği sürece sürücünün araç işletenine zararı rücu hakkı bulunmamaktadır. Bu nedenle haksız fiil ve zararın asıl sorumlusu olan sürücü hakkındaki feragat, aracın işletenine sirayet edeceğinden, araç işletenini sorumluluktan kurtarır. Feragat, (6100 sayılı HMK 307. maddesinde belirtildiği üzere iki taraftan birinin (davacının) talep sonucundan vazgeçmesidir. Davasından feragat eden davacı, bununla, dava dilekçesinin talep sonucu bölümünde istemiş olduğu haktan kısmen veya tamamen vazgeçmektedir. Davadan feragat, hüküm kesinleşinceye kadar her zaman yapılabilir (HMK 310/1mad.), davacının mahkemeye karşı yaptığı tek taraflı bir irade beyanı ile olur ve tamamlanır. Feragatin geçerliliği için, bunun davalı tarafından kabul edilmesine veya feragate muvafakat etmesine gerek yoktur. Feragat sözlü yapılabileceği gibi yazılı olarak da yapılabilir. HMK.'nın 311. maddesi gereğince davadan feragat kesin hüküm gibi hukuki sonuç doğurur. Davadan feragat maddi hukuk bakımından haktan da feragat anlamına gelir. Feragat edilen dava yeniden açılamaz. Somut olayda, davalılar ... ve ...'ın araçların sürücüleri, diğer davalı şirket ... Ltd Şti.'nin davalı ...'ın araç maliki olup, tazminatın müştereken ve müteselsilen tahsili talep edilmiştir. Davacı vekili 30/12/2019 tarihli beyan dilekçesi ile ihbar olunan ... Sigorta A.Ş ile tüm davalılar yönünden maddi tazminat talebi yönünden sulh olunduğunu, davalılar yönünden ise maddi tazminat dışındaki manevi tazminat ile yargılama gideri ve vekalet ücretine ilişkin taleplerinin aynen devam ettiğini bildirmiştir. Mahkememizin 22/04/2021 tarihli duruşmasında davacı vekili davalılar ... Sigorta ve ... Sigorta ile maddi ve manevi tazminat taleplerinin tamamına ilişkin sulh olduklarını beyan etmiştir. Hukuka aykırı bir eylem yüzünden çekilen elem ve üzüntüler, o tarihte duyulan ve duyulması gereken bir haldir. Başka bir anlatımla, üzüntü ve acıyı zamana yaymak suretiyle manevi tazminatın bölünmesi, yeniden dava konusu yapılarak miktarının artırılması olanağı yoktur. Niteliği itibariyle manevi tazminatın bölünemeyeceğine dair ilke nazara alındığında davacı vekilinin manevi tazminata ilişkin talebinin ... Sigorta A.Ş ve ... Sigorta A.Ş tarafından karşılandığı anlaşılmakla diğer davalılar yönünden manevi tazminat talebinin reddine karar vermek gerekmiştir." gerekçesi ile; davanın REDDİNE karar verilmiş, verilen karar davacı vekili tarafından istinaf edilmiştir. Davacı vekilinin istinaf sebepleri; mahkemece yazılan gerekçeli kararın, inceleme ve gerekçe yan başlığının 10. maddesinde feragate ilişkin değerlendirme yapıldığı, 11. maddesinde ise tarafların sulh olunduğuna ilişkin açıklamalara yer verilerek davanın reddedildiği, dava dosyasında HMK bağlamında usulüne uygun bir sulh anlaşması mevcut olmadığı, taraflarla sulh olunduğuna ilişkin beyanlarının HMK kapsamında sulh olarak kabul edilemeyeceği, dava dosyasında davadan feragat edildiğine dair herhangi bir beyan olmadığı, dava dosyasındaki 11.12.2020 tarihli ve 29.12.2020 tarihli beyan dilekçelerinde de görüleceği üzere %75 kusurlu ..., ... Ticaret Limited Şirketi ve sigorta şirketi olan ... Sigorta açısından maddi tazminat talebi yönünden kısmen feragat edildiği, dolayısıyla %25 tali kusurlu ... yönünden maddi ve manevi tazminat taleplerinin devam ettiği, mahkemece alınan 08.02.2022 tarihli Adli Tıp Raporu gözetilerek dosyanın hesap bilirkişisine gönderilmesi ve davalı ... yönünden talepleri hakkında karar verilmesi gerekirken verilmemesinin hatalı olduğu, aynı şekilde dava dosyasındaki 29.12.2020 tarihli beyan dilekçelerinde de, davalı ... ve ... Sigorta A.Ş. yönünden %75 kusurları oranında manevi tazminat talepleri yönünden kısmen feragat edildiği, dolayısıyla manevi tazminat talepleri yönünden davanın reddine karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğu, Adli Tıp Kurumu'ndan en son alınan 08.02.2022 tarihli bilirkişi raporuna itirazları değerlendirilerek yeniden rapor alınması, mahkemenin aksi kanaatte olduğu ihtimalde ise ATK'dan gelen rapor doğrultusunda dosyanın yeniden hesap bilirkişisine gönderilmesi gerektiği, eksik ve hatalı şekilde hüküm kurulmasının usul ve yasaya aykırı olduğu, davanın reddi kararıyla birlikte aleyhe hükmedilen vekalet ücretinin de usul ve yasaya aykırı olduğu, feragate sebep olay davalıların ödeme yapması olup davalıların kendilerine dava açılmasını gerektiren sebebi halen korudukları hususlarına ilişkindir. Dava, trafik kazasından kaynaklanan cismani zarar nedeniyle maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu HMK md.353/1 HMK md.307 K2918 md.88/1 HMK md.310/1 TBK md.168 TBK md.61 K6098 md.163 K2918 md.2 HMK md.362/1 K6098 md.167 K6098 md.56/1 TBK md.166/1 K6100 md.307 TBK md.166 K6100 md.355