KONYA Bölge Adliye Mahkemesi

Davalı vekili, davacı tarafından açılan davanın haksız ve kötüniyetli olduğunu, müvekkili şirketin davacı şirket ile 27.06.2018 tarihli makine imali ve satımını konu alan sözleşme yapıldığını, dava dilekçesinde belirtildiğinin aksine sözleşme konusu ...isimli makinenin teslim edildiğini, davacının söz konusu makinenin de teslim edilmediğine ilişkin iddiasının kötüniyetli olduğunu gösterdiğini, sözleşme şartlarına uygun olarak her ayın 5'inde olmak üzere (8 adet) çek ve 70.000,00 TL banka havale ile gönderilmiş olup, akabinde müvekkili şirket tarafından makinelerin üretimine başlandığını, bundan yaklaşık 1 ay sonra davacı şirket imza yetkilisi olan ...'in müvekkili şirketin yetkilisi ile iletişime geçerek verilen çeklerin iadesinin istenildiğini, ayrıca bu çekleri başka müşteri çekleri ile değiştirmek istediğini belirttiğini, müvekkili şirketin verilen çekleri malzeme alınacak firmalara malzeme karşılığı ciro ettiğini ve sipariş emirlerini tamamlanmış olduğunu karşı tarafa belirttiğini fakat karşı tarafın aynı tutarlarda müşteri çeklerinin verileceğinden bahisle çeklerin iadesinde ısrarcı olması nedeniyle tedarikçi firmalardan çeklerin iadesini talep ettiğini, tedarikçi firmaların çeklerin iadesi durumunda siparişlerin iptal olacağını ve yeni çeklerle birlikte yeni siparişler esnasında fiyatların ve teslim sürelerinin değişeceğini müvekkili şirkete bildirdiğini, davacı şirket yetkilisi ...'in tedarikçi firmalar ile yaşanan durum nedeniyle ortaya çıkacak zarar için fiyat farkı ödeyeceğini belirttiğini ve müvekkili şirket tarafından söz konusu çeklerin güç bir şekilde tedarikçi firmalardan toplanarak iade edildiğini, davacı şirket yetkilisinin bu çeklerin yerine müşteri çekleri vereceklerini belirtmesine rağmen yine kendisinin imza yetkilisi olduğu ...'ne ait, sözleşmedeki taahhütlerine uymayan farklı tarih ve farklı tutarlardaki bu çekleri müvekkili şirketin zor durumundan yararlanarak kabul etmeye zorladığını, bu hususların davacı tarafından müvekkiline gönderilen Ankara... Noterliği'nin ... tarih ve ... yevmiye no'lu ihtarnamesinde de belirtildiğini, bu süreçte müvekkili şirketin zaman ve kazanç kaybettiğini, malzeme tedariki konusunda sıkıntıya girdiğini, döviz artışı nedeniyle de ekonomik sıkıntılar yaşadığını, bu zararların giderilmesi için davacı şirket yetkilisinin 17.09.2018 tarihinde, 112.000,00 TL tutarında bir fiyat farkı çeki düzenlediğini ve taraflarca teslim tarihinin 05.10.2018 olması konusunda anlaşmaya vardığını, ...'ne ait çeklerin karşılıksız çıktığının banka ve sair vasıtalarla öğrenildiğini, davacının çeklerinin karşılıksız çıkması karşısında müvekkilinin alacağına kavuşamayacağının ve çok yüksek tutarlarda zarara uğrayacağının açık olduğunu, davacının müvekkiline gönderdiği ilk ihtarnamede vermiş olduğu cevap süresi içinde teslim edilen çeklerin karşılıksız çıkmış olduğu anlaşıldığından müvekkili tarafından teslim yapılamadığını, davacının sözleşmenin asli unsuru olan ödeme konusunda kötüniyetli davranarak (çeklerin karşılıksız çıkmasına neden olarak) sözleşme şartlarını ihlal etmesine karşın işbu davayı haksız ve kötüniyetli olarak açtığını, müvekkilinin tüm süreç boyunca üzerine düşen tüm yükümlülüklerini özenle yerine getirdiğini, ifaya hazır olacağı konusunda delil tespiti dahi yaptırdığını, davacının basiretli ve dürüst bir tacir gibi davranmayarak verdiği çeklerin karşılıksız olduğunu bilmesine rağmen kasıtlı olarak çekleri müvekkili şirkete verdiğini savunarak, davanın reddi ile kötüniyetli dava nedeniyle uğrayacakları zararlar konusunda hakları saklı kalmak üzere dava değerinin %20'sinden az olmamak üzere davacı aleyhin tazminata hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ: Mahkemece, "...İİK.72.maddesinde; "Borçlu, icra takibinden önce veya takip sırasında borçlu bulunmadığını ispat için menfi tesbit davası açabilir...." şeklinde, 6102 sayılı TTK.778/1-d maddesi yollaması ile TTK. 677. Maddesinde; "Bir poliçe, poliçe ile borçlanmaya ehil olmayan kişilerin imzasını, sahte imzaları, hayali kişilerin imzalarını veya imzalayan ya da adlarına imzalanmış olan kişileri herhangi bir sebeple bağlamayan imzaları içerirse, diğer imzaların geçerliliği bundan etkilenmez." şeklinde, TTK. 778/1-a maddesi yollaması ile TTK'nun 687.maddesinde; "Poliçeden dolayı kendisine başvurulan kişi, düzenleyen veya önceki hamillerden biriyle kendi arasında doğrudan doğruya var olan ilişkilere dayanan def'ileri başvuran hamile karşı ileri süremez; meğerki, hamil, poliçeyi iktisap ederken bile bile borçlunun zararına hareket etmiş olsun. (2) Alacağın temliki yoluyla yapılan devirlere ilişkin hükümler saklıdır." şeklinde, 6102 sayılı TTK'nun 825.maddesinde;"(1) Borçlu, emre yazılı bir senetten doğan alacağa karşı ancak senedin geçersizliğine ilişkin veya senet metninden anlaşılan def'ilerle alacaklı kim ise ona karşı, şahsen haiz bulunduğu def'ileri ileri sürebilir.(2) Borçlu ile önceki hamillerden biri veya senedi düzenleyen kişi arasında doğrudan doğruya varolan ilişkilere dayanan def'ilerin ileri sürülmesi, ancak senedi iktisap ederken hamilin bilerek borçlunun zararına hareket etmiş olması hâlinde caizdir." şeklinde düzenlemelerin yapıldığı, Ankara ...İcra Dairesinin ... Esas sayılı dosyasında; alacaklı ...'ni temsilen kendi adına asaleten ... tarafından borçlular ... ile ... aleyhine 45.411,63 TL çek, 533,74 TL (10.10.2018-01.11.2018)işlemiş faiz, 136,23 TL komisyon, 4.541,16 TL çek tazminatı olmak üzere toplam 50.622,76 TL toplam alacaktan kaynaklı kambiyo senetlerine özgü icra takibi yapıldığı, takip dayanağının ... Bankasının ... seri no'lu 05.10.2018 keşide tarihli 10.10.2018 ibraz tarihli 47.000,00 TL tutarlı çek olduğu, ödeme emirlerinin borçlu şirketlere 12.11.2018 tarihinde tebliğ edildiği, davacı tarafın adresinin bulunduğu Ankara Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesi'ne talimat yazılarak; davacıya ait 2018 ve 2019 yıllarına ait ticari defterlerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmasının talep edildiği, bilirkişi SMMM ... tarafından düzenlenen 26.09.2019 tarihli bilirkişi raporunda; Usulünce tutulmakla sahibi yararına delil olma özelliği taşıyan davacı şirketin ticari defterlerinde yer alan kayıt ve işlemlere göre; 26.11.2018 olan dava tarihi ve 01.11.2018 olan takip tarihi itibariyle davacı şirketin davalı şirketten 853.577,10 TL alacaklı olduğunun bildirildiği, mahkememiz dosyasının re'sen seçilen mali müşavir ... ve sözleşmeler konusunda uzman Av....'a tevdi edilerek; Davalının ticari defterlerinde ve talimat yolu ile aldırılan bilirkişi raporuna yönelik tarafların itirazları da değerlendirilmek suretiyle ayrıca dosya içerisine tarafların sundukları belge, ihtarname ve sipariş formu da dikkate alınarak ayrı ayrı veya birlikte rapor düzenlenmesinin istenildiği; Mali müşavir ... ve sözleşmeler konusunda uzman Av.... tarafından düzenlenen 22.04.2020 havale tarihli bilirkişi heyet raporunda; Taraflar arasındaki 27.06.2018 tarihli sipariş formu ile kurulan sözleşmenin eser sözleşmesi niteliğinde olduğu, bir bedel karşılığı iş sahibi adına yapılan makinelerde imalatçının edim borcu, sözleşmeye konu mahkemelerin sözleşme şartlarına uygun şekilde tamam edilip (tamamlanıp) kararlaştırılan sürede iş sahibine tesliminin gerçekleştirilmesinin taraflarca kabul edildiğini, ancak davada yüklenici(imalatçı)firmanın bir adet makineyi teslim tarihi olan 30.08.2018 tarihinden önce teslim ettiği, iş sahibinin de sözleşme gereği 70.000,00 TL peşinat ve sözleşme bedeli olan 825.000,00 TL kalan kısım için çekler verdiği peşinatın 29.06.2018 tarihinde yapımcı firmanın(davalı) Vakıfbank hesabına ödendiği geri kalan miktar için herbiri 94.000,00 TL tutarlı çeklerin tanzim edilerek davalı şirkete teslim edildiğini, daha sonra tarafların bu çekleri her birinin 47.000,00 TL tutarlı olmak üzere bölerek yeni çeklerin davalı şirkete teslim edildiği ve bu sırada tarihsiz belge ile fiyat değişikliğinden bahisle fiyatların yeniden taraflarca düzenlenerek önceki fiyat üzerinden 112.000,00 TL ilave edilerek 31.10.2018 tarihli ... Bankası çeki ile bedelin ödendiğinin kabul edildiğini, bu şekilde iş sahibi firmanın yükümlülüklerini(edimini) yerine getirdiğini, yapımcı firmanın ise teslim edilecek makinelerin teslim tarihi olan 30.08.2018 tarihinde makinelerden bir tanesi hariç diğerlerini teslim etmediğini, davacı firma tarafından makinelerin süresinde teslim edilmemesi sebebi ile ... tarihinde Ankara ...Noterliği'nin ... yevmiye no'lu ihtarı ile sözleşmenin fesh edildiğine dair ihtarın keşide edildği ve ihtarnamenin 03.10.2018 tarihinde davalı şirkete tebliğ edildiğini, taraflar arasındaki sözleşmede teslim tarihinin 30.08.2018 olmasına rağmen tarihsiz fiyat artış belgesi ve teslim edilen çeklerle beraber makinelerin teslim tarihinin 05.10.2018 tarihi olduğunu, davalı vekilinin cevap lahiyasında ileri sürülmesine rağmen teslim tarihinin değiştirildiğine dair dosya içinde herhangi bir bilgi ve belgenin mevcut olmadığının, davalı vekilinin Konya ...Noterliği'nin ... yevmiye no'lu ve ...8 tarihinde davacı tarafın 01.10.2018 tarih ... yevmiye no'lu ihtarındaki belirtilen hususları kabul etmediklerini verilen çeklerin karşılığının bulunmadığını, sözleşmenin asli unsuru olan ödeme konusunda gerekli edimlerin yerine getirilmediğini, sözleşmenin ifasında kusurun davacı tarafta olduğunu, sözleşme bedelinin ödenmesi veya karşılığı teminat verilmesi halinde makinelerin teslimine hazır olduğu yönünde ihtarın keşide edildiğini, akabinde davacı şirketin ... tarihli ... yevmiye no ile sözleşmeye konu makinelerin 3.bir şirkete devir ve satışına muvafakat etmediklerini, ödenen peşinat ile fiyat farkının 112.000,00 TL'lik çek ve sıralı çeklerin iadesi ile müspet ve menfi zararların tazmini hususunda ihtar keşide edildiği ve 22.10.2018 tarihinde davalı şirkete tebliğ edildiğini, davalı şirketin Konya ...Sulh Hukuk Hakimliği'nin... tarih ve ... D.iş sayılı dosyası ile davaya konu edilen makineler üzerinde teslime hazır olup olmadığının belirlenmesini talep ettiği ve söz konusu 3 adet makinenin teslime hazır olduğu yönünde rapor tanzim edildiğinin görüldüğünü, aynı zamanda Ankara ...İcra Dairesinin ... e.sayılı dosyası ile alacaklı ...vekili tarafından ... ve ....aleyhine 05.10.2018 keşide tarihli 10.10.2018 ibraz tarihli 47.000,00 TL tutarlı çek için kambiyo takibine geçildiği ödeme emirlerinin borçlu şirketlere 12.11.2018 tarihinde tebliğ edildiğinin belirlendiğini, ... Bankasının 27.12.2018 tarih ... yevmiye nolu cevabi yazısında; ... no'lu 47.000,00 TL 10.10.2018, ... no'lu 47.000,00 TL 15.10.2018, ... no'lu 47.000,00 TL 05.12.2018, ... no'lu 47.000,00 TL 17.12.2018 tarihli çeklerin karşılıksız işlem gördüğünü, ... no'lu çeklerin ibraz edilmediğini, ... no'lu 112.000,00 TL çekin 31.10.2018 tarihinde karşılıksız işlem gördüğü yönünde bilgi verildiğini, Konya C.Başsavcılığı'nın ... soruşturma evrakı ile davacı ...'nin ... ve ... aleyhine yapmış bulunduğu, bedelsiz senedi kullanma, dolandırıcılık suçlamasından dolayı ... sayılı karar ile kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verildiğini, taraflar arasındaki sözleşmede imalata ve satışa söz konusu makinelerin satışının peşin olmayıp taksitle yapıldığı ve ödemelerin de ne şekilde olacağının 27.06.2018 tarihli sözleşme ve daha sonra taraflar arasında çek tediye belgeleri ile belirlenmiş ve ilk peşinatın davacı tarafından ödendiğini, davalının da bir adet makinenin faturasını keserek davacı şirkete teslim ettiğini, kural olarak, bir borç için bono(çek) verilmesinin ödeme yerine değil, ödeme amacı ile yapılmış sayılacağının ve ancak tahsil edilen çeklerin borçtan indirilmesinin gerektiğini, ödenmeyen çeklerin tutarının taraflar arasındaki sözleşmeden doğan makinelerin bedelinden doğan borcunu oluşturduğunu, davalı şirketin davacıya ait 05.10.2018 tarihli çekin karşılıksız çıkması üzerine icra takibine geçtiğini ve Konya ....Noterliği'nin ihtarını(tebliğ edilememiş) keşide etmiş ise de; davacı ... temerrüde düşürmediğini, davadan sonra da icra takibinden doğan çeki tahsil edip etmediğinin de dosya içindeki bilgilerden anlaşılamadığını, davacı şirkete 70.000,00 TL haricinde sözleşmeye konu makinelerin bedelinin ödendiği yönünde dosya içinde bir belge olmadığı gibi aksine verilen çeklerin karşılıksız kaldığı ve ödemelerin yapılmadığının belirlendiğini, davalı şirketin sözleşmeye konu edilen 3 adet makineyi süresinde (30.08.2018 tarihinde) teslim etmeyerek(sürenin uzatıldığı ileri sürülmüş ise de bu yönde yazılı bir belge mevcut olmadığından) temerrüde düştüğü ve davacı şirket tarafından sözleşmenin eserin tamamlanarak teslim edileceği tarihin kesin biçimde kararlaştırılmış olduğundan davalı şirkete sözleşmenin yerine getirilmesi için ayrıca bir süre tanınmasına veya uygun bir sürenin belirlenmesi için hakimden istekte bulunmasına gerek bulunmadığını, davacı şirketin işin süresinde teslim edilmediği ve eser sözleşmelerinin niteliği itibarı ile (güven esasına) dayandığı iş sahibinin ve davalı şirketin karşılıklı birbirlerine güven duymadığı bir sözleşmenin taraflara yarar sağlamayacağını ve davacı şirketin davalı şirketin(yapımcı firmanın)temerrüdü nedeni ile fesh edildiğini, TBK.97.(BK.81) karşılıklı(borç yükleyen) edimleri içeren sözleşmelerde ifa isteyen kimsenin kendi edimini yerine getirmesinin gerektiğini, davacının sözleşmede verilen vadelerdeki çeklerin karşılıksız çıkması sebebiyle, teslim edilen makinenin bedeli olan (fatura kesilmiş ve teslim edilmiş) 80.422,90 TL'den 70.000,00 TL'nin mahsubu ile bakiye 10.422,90 TL borçlu olduğunun, davalı şirkete tevdi edilen çekler yönünden (tahsil edilmemiş ve karşılıksız olmaları sebebi ile) bedelsiz kaldığı bu çeklerin davacı şirkete iadesinin gerekeceğinin, Ankara ...İcra Mahkemesi'nin ... E.sayılı dosyası ile takibe konu 05.10.2018 tarihli çek için yapılan icra takibinde davacı şirketin 10.422,90 TL yönünden borçlu olduğu ve takibin bu miktar üzerinden devamının gerekeceğinin, kötü niyet tazminatının takdirinin heyete ait olduğunun bildirildiği, mahkememizce Ankara ...İcra Müdürlüğü'ne müzekkere yazılarak; ... Esas sayılı dosyasından davalı tarafından herhangi bir tahsilat yapılıp yapılmadığı veya dosyaya para yatırılıp yatırılmadığı hususunun araştırılarak mahkememize bilgi verilmesinin istenildiği, Ankara ...İcra Müdürlüğü'ne müzekkere yazılarak; ... Esas sayılı dosyasından verilen yazı cevabı ile mahkememiz dosyasının kök rapor düzenleyen mali müşavir ... ve sözleşmeler konusunda uzman Av....'a tevdi edilerek; Tarafların itirazları doğrultusunda ek rapor düzenlenmesinin istenildiği, mali müşavir ... ve sözleşmeler konusunda uzman Av.... tarafından düzenlenen 04.09.2020 havale tarihli bilirkişi heyet ek raporunda; Mahkemeye sunulan 22.04.2020 tarihli bilirkişi raporundaki tespit görüşlerinde herhangi bir değişiklik olmadığını, raporun 6.sayfa incelemesi ve sonuç kısmının sondan 3.paragrafında "davalı şirkete tevdi edilen çekler yönünden (tahsil edilmemiş ve karşılıksız olmaları sebebi ile)bedelsiz kaldığı, bu çeklerin davalı şirkete iadesi gerekeceği"yönündeki cümlede "davalı şirkete iadesi gerekeceği cümlesinin "davacı şirkete iadesi gerekeceği" yönünde sehven yapılan hatanın düzeltildiğini, davacı ile davalının rapora itirazlarındaki hususların 22.04.2020 tarihli raporda açıklandığı ve görüşlerinin bildirildiği, mahkememiz dosyasının yeniden kök rapor düzenleyen mali müşavir ... ve sözleşmeler konusunda uzman Av....'a tevdi edilerek; Davalının ticari defterleri yerinde incelemek ve dosya içerisinde bulunan davacı tarafın ticari defterlerine ilişkin bilirkişi raporu da değerlendirilmek suretiyle aynı zamanda tarafların raporlara itirazları ayrıntılı şekilde değerlendirilerek davacı tarafından harçlandırılmış dava değeri üzerinden değerlendirme yapılarak taraflar arasında düzenlenen 27/06/2018 tarihli sözleşme nedeniyle davacının davalıya borçlu olup olmadığı borçlu ise miktarı hususunda ayrıntılı ek rapor düzenlenmesinin istenildiği, mali müşavir ... ve sözleşmeler konusunda uzman Av.... tarafından düzenlenen 18.12.2020 havale tarihli bilirkişi heyet ek raporunda;