6. Hukuk Dairesi
6. Hukuk Dairesi 2022/1799 E. , 2023/1673 K.
"İçtihat Metni"
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi
DAVALILAR : 1-... İnş. San. Ve Tic. A.Ş. vekili Avukat ... 2-... Gayrimenkul İnşaat San. Tic. Ltd. Şti. 3-... Gayrimenkul Yatırım San. Ve Tic. A.Ş. vekili Avukat ...
İLK DERECE MAHKEMESİ : Bakırköy 2. Tüketici Mahkemesi
Taraflar arasındaki alacak davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.
Kararın davacı ve bir kısım davalılar tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın bir kısım davalılar yönünden reddine, diğer davalı yönünden kabulüne karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili ile davalı ... Gayrimenkul İnşaat San. Tic. Ltd. Şti. arasında düzenlenen Gayrimenkul Pay Ortaklığı Sözleşmesi gereğince, davalı şirketlerin Esenyurt İlçesi, 1140 ada 15 parselde kain arsa üzerinde müvekkili lehine brüt 135 metrekare civarında daire yapım ve teslimini taahhüt ettiğini, satış bedelinin 90.000,00 TL olarak belirlendiğini, davalılar arasındaki ... Adi Ortaklık Sözleşmesi'nde "söz konusu dairenin satış protokollerini her ortak kendi tüzel kişiliği yetkileri dahilinde ayrıca tanzim edebilecektir" denildiğini, davalı ... Ltd. ile müvekkili arasında gerçekleşen sözleşmeye adi ortaklığın diğer ortakları olan ... A.Ş. ve ... A.Ş. şirketleri tarafından onay verilmiş olmakla davalı ... Ltd. gibi adı geçen şirketlerin de müvekkiline karşı sorumlu olduklarını, müvekkilinin sözleşmede belirtilen tüm sorumlulukları yerine getirdiğini, satış bedelini ödediğini, davalıların sözleşmeden kaynaklanan edimlerini yerine getirmediğini, beyanla davalılar tarafından teslimi gereken bağımsız bölümün teslim tarihinde tamamlanmış haldeki rayiç bedelinin tespiti ile fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla, şimdilik 90.000,00 TL'nin davalılardan tahsilini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı ... İnşaat San ve Tic. A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı ile davalı ... Şti. arasında imzalanan Gayrimenkul Pay Ortaklığı Sözleşmesi'nde müvekkili ...'ın ünvan ve imzasının bulunmadığını, davacının da ... Ltd. şirketi ile sözleşme yaptığını kabul ve beyan ettiğini, ayrıca 90.000,00 TL satış bedelinin ... Ltd. Şti. nin Halk Bankası... Şubesindeki hesabına yatırdığını, davalılar arasındaki adi ortaklığın ise sözleşme tarihinden sonra 30/05/2012 tarihinde kurulduğunu, dava konusu satış işlemi nedeniyle müvekkilinin sorumluluğuna gidilemeyeceğini beyanla davanın reddini istemiştir.
Davalı ... Gayrimenkul Yatırım San ve Tic. A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin de aralarında bulunduğu davalılar arasında ortak bir amaç gerçekleştirmek için bir adi ortaklık sözleşmesi yapıldığını, ancak bu ortaklığın dava konusu 18/05/2012 tarihli sözleşmeden 12 gün sonra yani 30/05/2012 tarihinde kurulduğunu, ... Ltd. Şti. tarafından davacıya verilen taahhüdün adi ortaklık ile hiç bir ilgisinin bulunmadığını, müvekkilinin bu satış nedeniyle sorumlu olmadığını beyanla davanın reddini istemiştir. Davalı ... ... Gayrimenkul İnşaat Ltd. Şti. cevap vermemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dosya kapsamındaki 15/05/2012 tarihli adi ortaklık sözleşmesinin gayrimenkul satış vaadi sözleşmesinin önce düzenlenmiş olduğu, 30/05/2012 tarihli adi ortaklık sözlemesinin yeni bir sözleşme olmadığı noterce tasdik edilen sözleşmenin ayrıntılarının düzenlenmiş olduğu tarafların yapmış oldukları bu sözleşmeler ile ... ...'a bağımsız olarak gayrimenkul satış vaadi sözleşmesi yetkisi de verdikleri, adi ortaklık sözleşmesi ile tarafların Esenyurt İlçesindeki 1400 ada 15 parsel sayılı arsa üzerine yapılacak bağımsız bölümlerin yapımını üstlendikleri, davacı ile davalılardan ... ... Ltd. Şti. arasındaki sözleşmenin adi ortaklık sözleşmesi kurulduktan sonra düzenlenmiş olması bu sözleşme çerçevesinde 90.000 TL 'nin ... ... Ltd. Şti. nin hesabına gönderilmiş olması davalıların yapmış oldukları adi ortaklık sözleşmesi ile davacıya vaad edilen bağımsız bölümün bulunduğu taşınmazdaki inşaat yapım işinin üstlenmiş olmaları nedeniyle davacıya karşı Borçlar Kanunun 638. Son madde gereğince müteselsilen sorumlu oldukları, ortaklardan bir tanesinin eylemlerinden kaynaklanan zarardan sorumluluk, ortaklığı oluşturan tüzel kişilerin sözleşme yükümleri çerçevesinde birbirlerine karşı iç ilişkide ileri sürebileceği hususlar olup üçüncü kişileri bağlamadığı gerekçesiyle davanın kabulüne, 90.000,00 TL nin dava tarihinden itibaren işleyecek gecikme faizi ile beraber davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine dair karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ve davalılardan ...
İnş. San ve Tic. AŞ. ve ... Gayrimenkul Yatırım Sanayi ve Tic. A.Ş. vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
Davacı vekili istinaf dilekçesinde; davada fazlaya ilişkin haklar saklı tutularak rayiç bedel talep edilmiş iken, rayiç bedel tespiti yoluna gidilmeden sadece ödenen 90.000,00 TL nin iadesi ile yetinilmesinin hukuka aykırı olduğunu beyanla ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını, bilirkişi raporu ile belirlenen 250.000,00 TL rayiç bedel üzerinden hüküm kurulmasını talep etmiştir.
Davalı ... Gayrimenkul Yatırım San ve Tic. A.Ş. vekili istinaf dilekçesinde; müvekkili şirket ile davalılar arasında önce 15/05/2012 tarihli adi ortaklık sözleşmesi akdedildiğini, daha sonra imzalanan 30/05/2012 tarihli sözleşme ile ilk sözleşmedeki bazı hususlar ile sermaye maddesinin değiştirildiğini, iş bu davaya dayanak yapılan 18/05/2012 tarihli sözleşmenin davacı ile davalı ... Ltd. Şti. arasında imzalandığını, banka dekontlarına göre satış bedelinin ... Limited şirketinin banka hesabına yatırıldığını, sözleşmede ... A.Ş. ve ... A.Ş. nin ve adi ortaklığın isim ve imzası bulunmadığından dava konusu satış sözleşmesinin müvekkili şirket yönünden bağlayıcı olmadığını beyanla ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.
Davalı ... İnşaat San ve Tic. A.Ş. vekili istinaf dilekçesinde; davacının davalı ... ile yaptığı 18/05/2012 tarihli sözleşmeye dayanarak alacak talebinde bulunduğunu, ancak sözleşmede müvekkili şirketin veya adi ortaklığın taraf olmadığını, ayrıca satış bedelini ...'nin banka hesabına ödendiğini, BK 637 md gereğince müvekkilinin hukuki sorumluluğunun doğmadığını beyanla kararın kaldırılmasını talep etmiştir.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalılar arasındaki 30/05/2012 tarihli adi ortaklık sözleşmesin ile her bir ortağa ödemeyi taahhüt ettiği sermaye karşılığı 100'er daire yönünden satış yetkisi verildiği anlaşılmış ise de, ortaklığa ait diğer daireler yönünden ortaklığın tamamını temsil yetkisi verilmemesi sebebiyle, sözleşmenin tarafı olmayan davalılar ... ve ... şirketi aleyhine davanın kabulü yönünde hüküm kurulması hatalı bulunmuş, iadenin kapsamı yönünden de dava konusu taşınmazın tapuya kayıtlı olup sözleşme resmi şekilde yapılmadığından başından beri hukuken geçersiz olduğu, sözleşme konusu taşınmazın tapusunun davacıya verilmemesi sebebiyle bu sözleşmeye hukuki geçerlilik atfederek rayiç bedel talep edilmesinin yasal olarak mümkün olmadığı gerekçesiyle davacının istinaf başvurusunun HMK 353/1-b-1 maddesi gereğince reddine, davalılar ... ... Gayrimenkul İnşaat San. Tic. Ltd. Şti. Ve ... İnş. SAN. ve Tic. A.Ş.'ın istinaf başvurusunun kabulü ile, karar HMK 353/1-b-2 maddesi gereği düzeltilerek, yeniden esas hakkında; davalı ... ... Gayrimenkul İnşaat San. Tic. Ltd. Şti. alehinde açılan davanın kabulüne 90.000,00 TL dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte bu davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, davalılar ... İnş. SAN. ve Tic. A.Ş. ve ... Gayrimenkul Yatırım San. ve Tic. A.Ş. aleyhine açılan davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili temyiz dilekçesinde; davalıların müştereken ve müteselsilen sorumlu oldukları, adi ortaklık sözleşmesinin her birine münhasıran satış protokolleri tanzim edebilme yetkisi tanıdığı, davacısı farklı davalıları ve dava konusu aynı dosyalarda Yargıtay 15. ve 3. Hukuk Dairelerinin müşterek ve müteselsil sorumluluğa dair kesinleşmiş kararları bulunduğunu, mahkemece rapora itirazlarının değerlendirilmediğini, rayiç bedelin de tespitinin istenildiğini, yeni bir bilirkişi incelemesi yaptırılmadan eksik nitelikteki rapor ile hüküm kurulduğunu, rayiç bedelin 450.000TL olarak tespiti ile davalılardan müşterek ve müteselsilen tahsili yönünde hüküm kurulmasını için kararın bozulmasını istemiştir.
C. Gerekçe
1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, teslim edilmeyen konut nedeniyle ödenen miktarın iadesi istemine ilişkindir.
2.İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 369 ncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 nci maddeleri, 6098 Sayılı TBK'nın 638.maddesi
3.Değerlendirme
1.Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davacı vekilinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir
2.Davacı ile davalı ... Şirketi arasında 04/06/2012 tarihinde İstanbul İli, Esenyurt İlçesi, 1440 ada, 15 parselde kain arsa üzerine yapılacak inşaattan bir adet brüt 135m² yüz ölçümünde daire satışı konusunda Gayrimenkul Pay Ortaklığı Sözleşmesi adı altında sözleşme imzalandığı, davacı tarafından davalı ... Şirketinin Halk Bankası hesabına üç ayrı havale ile 90.000TL ödendiği, bu suretle davacının sözleşme gereğince edimini yerine getirdiği, ancak davalı ... Ltd. Şti. tarafından sözleşmeden doğan edimin ve borcun yerine getirilmediği, davalı şirketler arasında 30/05/2012 tarihli Adi Ortaklık Sözleşmesi imzalandığı, sözleşmenin 1.maddesinde işbu adi ortaklık sözleşmesinin taraflarının ... İnşaat Sanayi ve Ticaret A.Ş., ... Gayrimenkul Yatırım San. ve Tic. A.Ş, ve S.C.S. ... Gayrimenkul İnşaat San. Tic Ltd. Şti olduğu, sözleşmenin 2.1.maddesi gereğince işbu sözleşmeye istinaden kurulan ortaklığa Arena Grup Ortaklığı isminin verildiği, sözleşmenin 3.maddesi gereğince ortaklığın amaç ve konusunun ... 15 parselde kayıtlı bulunan 34.508,04m² miktarlı arsa vasfındaki taşınmaz üzerinde gerçekleştirilmesi planlanan proje olup iş bu sözleşmenin İstanbul 17. Noterliğinin 16826 yevmiye no.su ile imza altına alınmış olan Kat Karşılığı İnşaat Sözleşmesinin gerekliliklerinin ortaklar tarafından yerine getirilmesi amacıyla akdedildiği anlaşılmaktadır. Yine dosya içerisinde mevcut 15/05/2012 tarihli davalılar arasındaki adi ortaklık sözleşmesinin "Ortaklığın Yönetimi ve Temsili" başlıklı 7.1.3. maddesinde; davalı ... ... Ltd. Şti. nin ortaklığı temsile yetkili kılındığı, davalı ... ... Ltd. Şti. nin Şirketinin ortaklığı temsil yetkisi kapsamına giren işlemin ise noterde yapılan adi ortaklık sözleşmesinin "Ortaklığın İşleyişi" başlıklı 6.2.maddesinde ifade edildiği, adi ortaklık sözleşmesinin bu hükmü gereğince işbu adi ortaklıkta ortak sıfatında olan davalı ... ... Ltd. Şti. nin münhasıran bağımsız bölüm satma yetkisinin mevcut olduğu anlaşılmıştır. 6098 Sayılı TBK'nın 638.maddesinin 3.fıkrasında "Ortaklar birlikte veya bir temsilci aracılığı ile bir üçüncü kişiye karşı ortaklık ilişkisi çerçevesinde üstlendikleri borçtan aksi kararlaştırılmamış ise müteselsilen sorumlu olurlar" hükmünü amirdir. Burada aksi kararlaştırılmamış ise, ifadesi ile kast edilen üçüncü kişi ile adi ortaklık arasında yapılan sözleşmede aksinin kararlaştırılmış olmasıdır. Ortaklar arasında yapılan sözleşmede 3.kişilere karşı sorumluluğun sınırlandırılmış olması ortaklar bakımından yalnızca iç ilişkide geçerli olacak üçüncü kişilere karşı herhangi bir şekilde ileri sürülemeyecektir.
Bu itibarla somut olayda; davacı ile davalılardan ... ... Ltd. Şti. arasındaki sözleşmenin adi ortaklık sözleşmesi kurulduktan sonra düzenlenmiş olması bu sözleşme çerçevesinde 90.000 TL 'nin ... ... Ltd. Şti. nin hesabına gönderilmiş olması davalıların yapmış oldukları adi ortaklık sözleşmesi ile davacıya vaad edilen bağımsız bölümün bulunduğu taşınmazdaki inşaat yapım işinin üstlenmiş olmaları nedeniyle davacıya karşı Türk Borçlar Kanunun 638. Son maddesi gereğince müteselsilen sorumlu oldukları anlaşıldığından, Bölge Adliye mahkemesince davalılar ... İnş. San. ve Tic. A.Ş. ve ... Gayrimenkul Yatırım San. ve Tic. A.Ş. aleyhine açılan davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmesi hatalı olmuş, kararın bozulması gerekmiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA,
Dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 04/05/2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.