45. Hukuk Dairesi

10.12.2019 KABULÜNE ISTINAFHUKUK HUKUK Ticaret Hukuku 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu 492 sayılı Harçlar Yasası'nın 2. maddesinde "Yargı işlemlerinden bu kanuna bağlı (1) sayılı tarifede yazılı olanların yargı harçlarına tabi olduğu" belirtilmiştir. Harçlar Kanunu 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu 6100 sayılı HMK'nın 353/1.b.l bendi uyarınca ESASTAN REDDİNE,2-Davalı vekilinin birleşen dava yönünden istinaf talebinin HMK'nın 353/1.b.2 bendi uyarınca KABULÜ ile İstanbul 8. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 10/12/2019 tarihli 2016/986 E. 2019/949 K. sayılı kararının birleşen dava yönünden KALDIRILMASINA ve DAİREMİZCE YENİDEN HÜKÜM TESİS EDİLMESİNE, a-Birleşen (İstanbul 4. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2016/1092 E.) davanın REDDİNE, b-Davalı tarafın kötüniyet tazminatı talebinin koşulları oluşmadığından REDDİNE, 3-İlk Derece Mahkemesi yönünden; a-Harçlar Kanunu 6100 sayılı HMK'nın 355.maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılmış, kamu düzenine aykırılık olup olmadığı ise re'sen gözetilmiş ayrıca HMK'nın 357. maddesindeki "İlk derece mahkemesinde ileri sürülmeyen iddia ve savunma istinafta dinlenemez ve istinafta yeni delillere dayanılamaz" kuralı nazara alınmıştır.Asıl ve birleşen dava, taraflar arasındaki hizmet sözleşmesi nedeniyle oluşan alacağın tahsili için başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir. Asıl davaya konu İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı dosyasında; davacı tarafından 81.271,32 TL asıl alacak, 1.309,26 TL faiz olmak üzere toplam 82.580,58 TL üzerinden 06/09/2016 tarihinde takip başlatıldığı, takibe konu alacakların 28/06/2016 tarihli ... fatura no.lu 27.090,44 TL bedelli, 28/06/2016 tarihli ... fatura no.lu 27.090,44 TL bedelli, 28/06/2016 tarihli ... fatura no.lu 27.090,44 TL bedelli 3 adet e-faturadan kaynaklandığı, ödeme emrinin 08/09/2016 tarihinde tebliği üzerine davalı tarafından 09/09/2016 tarihinde itiraz edilmesi nedeniyle icra takibinin durduğu, davanın İİK'nın 67.maddesi uyarınca yasal süre içerisinde açıldığı dava değerinin 81.271,32 TL olarak bildirildiği anlaşılmıştır. Birleşen davaya konu İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı dosyasında; 50,499,96 TL asıl alacak, 406,77 TL faiz olmak üzere toplam 50.906,73 TL üzerinden 29/09/2016 tarihinde takip başlatıldığı, takibe konu alacakların 18/08/2016 tarihli ... fatura no.lu 11.956,94 TL bedelli, 18/08/2016 tarihli ... fatura no.lu 11.956,94 TL bedelli, 18/08/2016 tarihli ... fatura no.lu 16.586,08 TL bedelli 3 adet e-faturadan kaynaklandığı, ödeme emrinin tebliği üzerine davalı tarafından 03/10/2016 tarihinde itiraz edilmesi nedeniyle icra takibinin durduğu, davanın İİK'nın 67.maddesi uyarınca yasal süre içerisinde açıldığı dava değerinin 40.499,96 TL olarak bildirildiği anlaşılmıştır. Yargılama aşamasında ise her iki dava yönünden icra takibinde talep edilen (asıl davada 1.309,26 TL işlemiş faiz + birleşen davada 406,77 TL işlemiş faiz) 1.716,03 TL üzerinden eksik harç tamamlanmıştır. Bu durumda asıl dava 81.271,32 TL asıl alacak + 1.309,26 TL işlemiş faiz = 82.580,58 TL üzerinden, birleşen dava 40.499,96 TL asıl alacak + 406,77 TL işlemiş faiz = 40.906,73 TL üzerinden açılmıştır. Sözleşme; Taraflar arasında imzalanan 08/06/2016 tarihli İşe Alım Hizmet Sözleşmesinin 1.maddesine göre davacı "...", davalı "MÜŞTERİ" olarak anılmaktadır. Sözleşmede; "2. Hizmetler ..., MÜŞTERİ'ye işbu Sözleşme şart ve koşulları tahtında MÜŞTERİ nezdindeki pozisyon(lar) için adayların aranması ve seçilmesi hizmetini (bundan böyle "Hizmetler") sunacaktır. MÜŞTERİ, profile ilişkin bütün ilgili detayları ...'a sağlayacak ve gerekli olan özel becerileri, yeterlikleri ve nitelikleri belirtecektir. ... fonksiyon profilini gözlemleyecek ve MÜŞTERİ'nin kurumsal kültürü ve organizasyonunu kapsamlı bir şekilde kavrayacaktır. MÜŞTERİ'ye işbu Sözleşme süresince yukarıda belirtilen pozisyon(lar) için sunulan arama ve seçme hizmetlerinin yegane sağlayıcısı ... olacaktır. MÜŞTERİ Hizmetlerin sağlanmasına ilişkin bütün siparişleri ...'a verecektir...3. Hizmet Bedeli ... tarafından sunulan hizmetlerin bedeli KDV hariç adayın yıllık brüt gelirinin %14'üdür. (TL cinsinden ). Bedel, MÜŞTERİ tarafından doğrudan veya dolaylı olarak işe alınan veya istihdam edilen aday başına ödenecektir...5. Faturalama ve Ödeme Şartları ..., MÜŞTERİ'ye: Madde 3'te belirtilen toplam hizmet bedelinin %35'ini (yüzde otuz beş) en fazla üç aday içeren kısa liste sunumunu takiben herhangi bir ön bildirime gerek olmaksızın fatura edecektir. Kısa liste sunumunun ifasına ilişkin bedel iade edilemez ve bu bedele ilişkin olarak fiili seçme veya işe alma dikkate alınmaz. Madde 3'te belirtilen toplam hizmet bedelinin %65'ini (yüzde altmış beş) MÜŞTERİ'nin (i) adayın seçimini teyit ettiği ya da aday ile istihdam koşullarında anlaştığı veya (ii) adayı istihdam ettiği veya adayın doğrudan ya da dolaylı olarak MÜŞTERİ için çalışmaya başladığı veya (iii) faturayı onayladığı tarihte (hangisi daha önce gerçekleşir ise o tarihte) fatura edecektir. Yukarıdaki (i), (ii) veya (iii) kapsamında ödenecek tutar iade edilemez. MÜŞTERİ kendisine faturalanan tutarları, fatura tarihinden itibaren en geç 2 (iki) hafta içinde ...'a ödeyecektir. Gecikme halinde, Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası banka mevduat faiz oranı uygulanacaktır. Tüm ödemeler ... tarafından tayin edilecek bir banka hesabına yapılmalıdır. ...'ın faturasının alınması üzerine, MÜŞTERİ faturayı alım tarihinden itibaren sekiz (8) gün içinde bunu incelemekle yükümlü olacaktır. MÜŞTERİ'nin yukarıda belirtilen süre içinde faturaya yazılı olarak itiraz etmemesi halinde, fatura kabul edilmiş sayılacaktır. MÜŞTERİ'ye faturalanan tüm tutarlar herhangi bir indirim veya kesinti yapılmaksızın ödenmelidir. MÜŞTERİ herhangi bir tutarı mahsup etme hakkına sahip olmayacaktır. 6. İptal Bedeli MÜŞTERİ'nin; işe alma sürecini iptal etmesi veya geçici olarak askıya alması, boş pozisyonları kendi kaynaklarından veya kendi referanslarından doldurması veya 3 ay içinde projede herhangi bir ilerleme olmaması halinde, ... MÜŞTERİ'ye ilgili pozisyon için belirlenen veya beklenen ortalama yıllık brüt gelirin %3'ü (yüzde üç) tutarında bir iptal bedeli fatura edecek ve MÜŞTERİ bu tutarı ...'a ödeyecektir. 7. Hizmet Süresi ve Fesih İşbu Sözleşme imza tarihinden itibaren 1 (bir) yıl boyunca geçerli olacaktır. Taraflardan hiçbirinin işbu maddede belirtilen şekilde bir fesih bildiriminde bulunmaması halinde, Sözleşme aynı koşullarla 1 (bir) yıl daha uzatılmış sayılacaktır. Aynı hüküm sonraki yıllara da uygulanacaktır... 8. Tarafların Yükümlülükleri MÜŞTERİ adayların nihai seçiminden sorumludur, bu nedenle ...'ın adayın seçimi ve/veya hareketleri/performansı ile ilgili herhangi bir yükümlülüğü bulunmayacaktır. Her halükarda ...'ın herhangi bir yükümlülüğü, MÜŞTERİ'ye işe alım için tahakkuk ettirilen veya ettirilecek olan bedeli geçmeyecektir. ...'ın dolaylı ve sonuçsal zararlardan sorumluluğu bulunmamaktadır." hükümleri yer almaktadır. İhtarnameler; Davacı vekili tarafından Beşiktaş ...Noterliği'nden keşide edilen 22/08/2016 tarih ve ... yevmiye no.lu ihtarname ile; sunulan hizmete ilişkin olarak 28/06/2016 tarihli .. fatura no.lu 27.090,44 TL bedelli, 28/06/2016 tarihli ... fatura no.lu 27.090,44 TL bedelli, 28/06/2016 tarihli ... fatura no.lu 27.090,44 TL bedelli 3 adet e-fatura düzenlenip davalı şirkete gönderildiği, ödeme yapılmadığı belirtilerek, muaccel hale gelmiş bulunan 81.271,32 TL tutarındaki toplam fatura bedelinin ihtarnamenin tebliğinden itibaren üç gün içerisinde ödenmesini ihtar edilmiş, Davacı vekili tarafından Beşiktaş ...Noterliği'nden keşide edilen 31/08/2016 tarih ve ... yevmiye no.lu ihtarname ile; Beşiktaş ... Noterliği'nin 22/08/2016 tarih ve ... yevmiye no.lu ihtarnamesi keşide edilerek üç adet faturanın davalı şirkete gönderildiği ancak davalı tarafça 20/08/2016 tarih ve .. no.lu ia.aturası düzenlendiği, davalı şirket tarafından düzenlenen iade faturasının tarihi 20/08/2016 tarihi olmasına rağmen davalı tarafça söz konusu e-faturanın 26/08/2016 tarihi itibarı ile e-fatura sisteminden düzenlediği ve müvekkili tarafından bu tarih itibariyle fatura hakkında bilgi sahibi olunduğu, iade faturasının kabul edilmediği, bu nedenle davalının iade faturasına karşı müvekkili tarafından 26/08/2016 tarihli ve ... numaralı iade faturasının e-fatura sistemi üzerinde düzenlendiğini ve yine e-fatura sistemi üzerinden davalı şirkete gönderildiğini belirterek, düzenlenen 3 adet e-fatura bedelinin muhatap tarafından ihtarnamenin tebliğinden itibaren bir gün içinde ödenmesi ihtar edilmiştir.Bilirkişi raporu; Mahkemece mali müşavir ve insan kaynakları yönetimi ve işletme uzmanı bilirkişi heyetinden alınan raporda; Tarafların defterlerinin usulüne uygun tutulduğu, davacının icra takip tarihi itibari ile davalıdan 121.771,28 TL (asıl ve birleşen dosyaya konu faturalar toplamı) alacaklı olduğu, davalının ise asıl davaya konu 28/06/2016 tarih ve 27.090,44 TL bedelli üç adet faturayı defterlerine kaydetmesine rağmen 20/08/2016 tarihinde 81.271,32 TL bedelli iade faturası düzenlediği, birleşen davaya konu faturaların ise davalı defterlerinde kayıtlı olmadığı, davalının defterlerine göre 0,00 TL borçlu/alacaklı olduğu, dava konusu alacak miktarlarının hesaplanmasında taraflar arasında yapılan ve itiraz edilmeyen 16/08/2016 tarihli e-mail yazışmasında yer alan rakamsal ölçütlerin esas alındığı, Asıl dava yönünden; sözleşme kapsamı genel müdür adaylarının 2 tanesinin aylık net gelirinin 18.000,00 TL, 1 tanesinin ise 25.000,00 TL olduğu hususunda davalının e-mail yazışmalarında herhangi bir itirazının bulunmaması nedeniyle hesaplamada bu miktarların kabul edildiği, aylık net geliri 18.000,00 TL olan genel müdür pozisyonu için kısa liste nedeniyle yıllık brüt ücretin 337.782,96 TL olduğu, davacının çalışma yüzdesi %14 olup 337.782,96 TL X % 14 = 47.289,61 TL, kısa liste yüzdesi ise % 35 olduğundan 47.289,61 TL X % 35 = 16.551,37 TL olduğu, 2 aday için hesaplanarak KDV eklendiğinde 33.102,74 TL (16.551,37 TL X 2) + 5.958,49 KDV = 39.061,23 TL hesaplandığı, Aylık net geliri 25.000,00 TL olan genel müdür pozisyonu için kısa liste nedeniyle yıllık brüt ücretin 468.541,00 TL, davacının çalışma yüzdesi %14 olup 468.541,00 TL X % 14 = 65.595,00 TL, kısa liste yüzdesi ise % 35 olduğundan 65.595,00 TL X % 35 = 22.958,00 TL olduğu ve KDV eklendiğinde 22.958,00 TL + 4.132,44 KDV = 27.090,44 TL olduğu, Asıl davada takibe konu asıl alacak miktarının 39.061,23 TL + 27.090,44 TL = 66.151,67 TL ve işlemiş faiz 1.273,42 TL hesap edildiği, Birleşen dava yönünden; yıllık gelirin % 3'ü üzerinden hesaplama yapıldığında, aylık geliri 18.000,00 TL olan 2 aday için ve aylık 25.000,00 TL olan 1 aday için ayrı ayrı hesaplama yapıldığında (2 adet 10.133,00 TL + KDV ve 1 adet 14.056,00 TL + KDV) 40.499,96 TL hesaplandığı, işlemiş faizin ise 321,07 TL olduğu, Davacının asıl dava yönünden hesap edilen bedele hak kazanacağı ancak sözleşmenin 6.maddesinde ifade edilen iptal bedeline hak kazanamayacağının düşünüldüğü yönünde görüş ve kanaat bildirilmiştir. Asıl dava; Asıl davaya konu alacak, taraflar arasında imzalanan sözleşmenin 3. ve 5.maddelerinden kaynaklanmaktadır. Sözleşmenin 3.maddesinde davacı tarafından sunulan hizmetlerin bedeli KDV hariç adayın yıllık brüt gelirinin %14'ü olarak belirlenmiş, 5.maddede ise davacının bu hizmet bedelinin %35'ini (yüzde otuz beş) en fazla üç aday içeren kısa liste sunumunu takiben herhangi bir ön bildirime gerek olmaksızın fatura edeceği ayrıca kısa liste sunumunun ifasına ilişkin bedel iade edilemeyeceği gibi bu bedele ilişkin fiili seçme veya işe almanın dikkate alınmayacağı düzenlenmiştir. Davacı tarafından bu kapsamda her biri "danışmanlık hizmeti" açıklamalı 28/06/2016 tarihli ... fatura no.lu 27.090,44 TL bedelli, 28/06/2016 tarihli ... fatura no.lu 27.090,44 TL bedelli, 28/06/2016 tarihli ... fatura no.lu 27.090,44 TL bedelli 3 adet e-fatura düzenlenmiştir. Bu faturalar davalı tarafından 28/06/2016 yevmiye tarihi ve ..., ..., ... fiş no. ile defterlerine kaydedilmiştir. Davalı defterlerine göre 28/06/2016 tarihi itibariyle fatura bedelleri toplamı olan 81.271,32 TL borçlu iken 20/08/2016 yevmiye tarih ... fiş no. ile kendi düzenlemiş olduğu ".. no.lu iade.32 TL bedelli iade faturası" ile borç bakiyesini sıfırlamıştır. İade faturası üzerine davacı tarafından ise 26/08/2016 tarihli ... fatura no.lu 81.271,32 TL bedelli "... no.lu faturaya istinaden iade" açıklamalı fatura düzenlenmiş, bu fatura ise davalı tarafından defterlerine kaydedilmemiştir. 6102 sayılı TTK'nın 21/2 maddesinde "Bir fatura alan kişi aldığı tarihten itibaren sekiz gün içinde, faturanın içeriği hakkında bir itirazda bulunmamışsa bu içeriği kabul etmiş sayılır." hükmü yer almaktadır. Yargıtay 23. Hukuk Dairesinin 08/02/2016 tarihli 2015/4521 E. 2016/549 K. sayılı ilamı; "...Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulu'nun 27/062003 tarih ve 2001/1 E., 2003/1 K. sayılı ilamında da açıklandığı üzere; Bir faturayı alan kişi aldığı tarihten itibaren sekiz gün içinde faturanın içerdiği bilgilere itiraz etme hakkına sahiptir. Aksi taktirde faturanın içeriğini kabul etmiş sayılır. (Faturalar ve dava tarihinde yürürlükte olan 6102 sayılı TTK'nın m. 21/2.) Bu hüküm, fatura içeriğinden kabul edilen hususlara ilişkin olarak, faturayı düzenleyenin lehine; adına fatura düzenlenenin aleyhine bir karine getirmektedir. Bu karine, faturanın ispat gücüne yönelik bir düzenlemeyi ortaya koymaktadır... Faturaların tebliğ edildiğinin alacaklı tarafça kanıtlanamaması ya da kanıtlanıp da süresinde iade edildiğinin borçlu tarafça kanıtlanması halinde, borçlu taraf alacaklının hizmet vermediğini savunmakta ise, faturaya konu hizmetin verildiğinin alacaklı tarafça kanıtlanması; borçlunun faturaları tebliğ alıp süresinden sonra iade etmesi halinde de faturanın alacaklı tarafça gönderilmesi şeklindeki icabı, borçlunun (faturayı defterine kaydetmemek ve hizmet almadığını savunmak suretiyle), kabul etmemesi ya da borçlunun faturayı kendi defterine kaydetmekle birlikte süresinde itiraz ve iade etmesi halinde hizmetin verildiğini yine alacaklının kanıtlaması gerekeceğinden, bu doğrultuda alacaklının delillerinin toplanıp değerlendirilmesi, şayet borçlunun faturaları kendi defterlerine kaydetmesi (faturaları deftere kayıt öncesinde ya da sonrasında süresi geçtikten sonra itiraz ve iade etmiş olması) halinde alacaklının (hizmet vermiş olsun ya da olmasın) HMK'nın 222. (6762 sayılı TTK'nın 84. ve 85.) maddesi uyarınca alacağını ispatladığının kabul edilmesi gerektiği gözetilmelidir.." şeklindedir. Yargıtay 23. Hukuk Dairesinin 10/02/2016 tarihli 2015/4576 E. 2016/621 K. sayılı, Yargıtay 23. Hukuk Dairesinin 08/02/2016 tarihli 2015/5485 E. 2016/550 K. sayılı, Yargıtay 23. Hukuk Dairesinin 09/12/2015 tarihli 2015/2467 E. 2015/7975 K. sayılı, Yargıtay 23. Hukuk Dairesinin 11/01/2016 tarihli 2015/4473 E. 2016/19 K. sayılı ilamları da aynı mahiyettedir.Dava konusu faturaların, davalı tarafından 8 günlük süre içerisinde iade edilmediği gibi ticari defterlerine kaydedildiği, buna rağmen yaklaşık 2 ay kadar sonra iade fatura düzenlendiği, taraflar arasındaki yazışmalar da dikkate alındığında kısa liste sunumuna ilişkin hizmetin verilmediğinin davalı tarafça ispatlanamadığı aksine hizmetin verildiğinin davacı taraça kanıtlandığı dikkate alındığında, mahkemece asıl dava yönünden verilen kararda bir isabetsizlik bulunmamaktadır. Birleşen dava; Birleşen davaya konu talep ise sözleşmenin 6.maddesine dayanmaktadır. Davacı taraf asıl dava konusu pozisyonların sonuçlanmaması nedeniyle iptal hükmü gereğince fatura düzenlemiştir. Sözleşmenin 6.maddesi; davacı tarafından çalışmalara başlanmasına rağmen çalışmaların iptal edilmesi, geçici olarak askıya alınması, boş pozisyonların kendisi tarafından doldurulması veya projede 3 ay içinde bir ilerleme olmaması halinde tartışılabilecektir. Somut dosyada ise kısa liste sunumu yapmasıyla sözleşme konusu hizmetin verilmesi konusunda belli bir aşama katedildiği ve sözleşmenin 3. ve 5. maddeleri uyarınca davacının bedele hak kazandığı anlaşılmaktadır. Ayrıca sözleşmenin 3. ve 5. maddeleri uyarınca hesaplanan bedelin, iptal halinde hak kazanılacak bedelden fazla olduğu da dikkate alındığında artık iptal hükmü nedeniyle davacının ayrıca bir bedele hak kazandığından söz edilemeyeceği için davacının hem hizmet bedeli hem de iptal bedeli talebi yerinde görülmemiştir. Bu durumda birleşen davanın reddine karar verilmesi gerekirken, hem asıl davada hizmet bedeline, hem de birleşen davada iptali bedeline hükmedilmesi hatalıdır. Kötüniyet tazminatı talebi; İİK 67/2 maddesinde "...borçlunun itirazının haksızlığına karar verilirse borçlu; takibinde haksız ve kötü niyetli görülürse alacaklı; diğer tarafın talebi üzerine iki tarafın durumuna, davanın ve hükmolunan şeyin tahammülüne göre, red veya hükmolunan meblağın yüzde yirmisinden aşağı olmamak üzere, uygun bir tazminatla mahkum edilir." düzenlemesi yer almaktadır. Davalı tarafça kötüniyet tazminatı talep edilmiş ise, davacının takibinde haksız ve kötüniyetli olduğuna dair bir belge, delil bulunmadığından asıl davada reddedilen kısım yönünden kötüniyet tazminatına hükmedilmemesinde isabetsizlik bulunmamaktadır. Yine birleşen dava yönünden Dairemizce yapılan inceleme neticesinde kısmen kabul kararı kaldırılarak, davanın reddine karar verilmesi neticesinde de kötüniyet tazminatına ilişkin koşullar oluşmadığından davalı tarafın kötüniyet tazminatı isteminin reddine karar verilmesi gerekmektedir. Açıklanan nedenlerle davalı vekilinin asıl dava yönünden istinaf talebinin 6100 sayılı HMK'nın 353/1.b.1 maddesi uyarınca esastan reddine, birleşen dava yönünden istinaf talebinin HMK'nın 353/1.b.2 maddesi uyarınca kabulü ile kararın kaldırılmasına ve birleşen davanın reddine, kötüniyet tazminatı koşulları oluşmadığından davalı vekilinin bu yöndeki talebinin reddine karar verilmiştir. Yargıtay 6. Hukuk Dairesi'nin 14/09/2021 tarihli 2021/10 E. 2021/61 K. sayılı ilamında; 492 sayılı Harçlar Kanunu HMK md.353/1 HMK md.222 HMK md.366/1 HMK md.357 K6100 md.1 K6100 md.353 İİK md.67 İİK md.67/2 HMK md.355 TTK md.21/2 K6102 md.21/2 TTK md.84 HMK md.344 K6102 md.6 HMK md.369/1 K492 md.2 K6100 md.355