Danıştay 13. Daire Başkanlığı

Danıştay 13. Daire Başkanlığı         2023/500 E.  ,  2023/1073 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y

İSTEMİN KONUSU: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ: Dava konusu istem: Fon alacağının tahsili amacıyla Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu II. Tahsilat Daire Başkanlığı’nca düzenlenen … tarih ve … sayılı ödeme emrinin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesi'nce verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; davacının Fon'a devredilen … A.Ş.'nin yönetim kurulu üyesi ve … Ltd. Şti.'nin ise hissedarı olarak görev yaptığı,

… A.Ş.'nin yönetim ve denetiminin Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu'na devredildiği,

… A.Ş.'den, parasını geri alamayan mudiler tarafından açılan davalar sonucunda verilen yargı kararları uyarınca davalı Fon tarafından, 01/01/2019-30/06/2019 tarihleri arasında … Ltd. mudilerine 23 adet toplam 6.851.936,96-TL ödeme yapıldığı, davalı Fon Kurulu'nun … tarih ve … sayılı kararıyla; 5411 sayılı Bankacılık Kanunu'nun Geçici 11. maddesinin atfı ile yürürlüğü devam eden mülga 4389 sayılı Bankalar Kanunu'nun 15. maddesinin 7. fıkrasının (b) bendi ve 15/a maddeleri ile 5411 sayılı Bankacılık Kanunu'nun 132. maddesi uyarınca; … A.Ş. adını kullanmak ve banka çalışanlarına yönelik muhtelif baskı veya cazip kılıcı yöntemler uygulanmak suretiyle … A.Ş. mudilerinin mevduatlarının banka hakim ortağının Kıbrıs'ta kurmuş olduğu … Ltd.'ye aktarılmasını temin eden, daha sonra bu mevduatın hakim ortak ile doğrudan ve/veya dolaylı bağlantısı bulunan firmalara aktarılmasına ve bu suretle banka hakim ortağına haksız çıkar sağlanmasına aracılık eden … A.Ş. yöneticilerinden ..., …, …, …, …, …, … ve …'ın sorumlu tutulmalarına" karar verilmesi üzerine anılan 19/06/2014 tarih ve 2014/150 sayılı Fon Kurulu kararı uyarınca, davalı Fon tarafından, 01/01/2020-30/06/2020 tarihleri arasında … Ltd. mudilerine 6 adette toplam 1.186.707,09-TL anapara, 52.245,82-TL gecikme zammı (30/06/2020 tarihi itibarıyla) olmak üzere toplam 1.238.952,91-TL'ye baliğ olan amme borcunun davacıdan tahsili amacıyla TMSF II. Tahsilat Daire Başkanlığı tarafından … tarih ve … sayılı ödemeye çağrı mektubunun düzenlendiği, ancak davacı tarafından ödeme yapılmaması üzerine fon alacağının tahsili amacıyla Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu II. Tahsilat Daire Başkanlığı’nca … tarih ve … sayılı ödeme emrinin düzenlendiği ve anılan işlemin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı; Fon tarafından düzenlenen … tarih ve … sayılı ödemeye çağrı mektubunun iptali istemiyle davacı tarafından açılan ... İdare Mahkemesi'nin E:… sayılı dava dosyası kapsamında yapılan yargılama nihayetinde, ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararı ile davanın reddine karar verildiği, davacı tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine, … Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararı ile istinaf başvurusunun reddedildiği; bu durumda, dava konusu ödeme emrinin dayanağını oluşturan ödemeye çağrı mektubunun iptali istemiyle açılan davanın reddine karar verildiği hususu dikkate alındığında, söz konusu borcun zamanında ödenmemesi üzerine dava konusu ödeme emrinin tanzim edildiği ve sözü edilen borcun süresi içinde ödenmeyerek kesinleştiği anlaşıldığından, tahsil edilebilir aşamaya geldiği, bunun dışında davacının borcun ödendiği iddiasının bulunmadığı, borcun zamanaşımına uğradığı iddiasının ise gerçeği yansıtmadığı, dolayısıyla usulüne uygun şekilde kesinleştirilen amme alacağının 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'a göre takip ve tahsili amacıyla düzenlenen dava konusu ödeme emrinde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nce; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI:

Davacı tarafından, ...'a Fon tarafından 22/12/1999 tarihinde el konulduğu ve yönetim kurulu üyeliğinin sona erdiği, dava konusu ödeme emrinin tarihi dikkate alındığında 20 yıllık zamanaşımı süresinin dolduğu, kararın esasına etkisi olan iddia ve açıklamalarının Mahkemece dikkate alınmadığı, 4389 sayılı Bankalar Kanunu'nun 15. maddesinin 7/b bendi ve 15/a maddesinin ... yöneticisi olarak kendisine uygulanmasının mümkün olmadığı, ... işlemlerine müdahil olduğuna dair imza, yazılı veya sözlü talimat gibi bir kanıtın bulunmadığı, K.K.T.C.’ye gönderilerek …‘un kuruluşunu kolaylaştırdığı iddia edilen 09/03/1999 tarihli yazının hiçbir zaman K.K.T.C.'ye gönderilmediği, söz konusu yazının içeriğinde ... Ltd.'nin ... A.Ş.'nin dolaylı iştiraki olduğunun bildirildiği, ... Ltd.’nin kurulduğu 13/08/1999 tarihinde yıllık izin kullandığı, izin süresinde ciddi bir hastalığının ortaya çıktığı, kendisinin ... A.Ş.’de hâkim ortak olmadığı, maaşla çalışan profesyonel bir yönetici olduğu, çıkar amaçlı organize suç örgütü kurmaktan yargılandığı ve beraat ettiği, ... şirketinin kurulması, para toplanması, paraların gruba ait firmalara aktarılmasının süreklilik arz etmesinden dolayı, suç işlemek için teşekkül oluşturmak, oluşturulan teşekküle katılmak ve yardımda bulunmak suçundan açılan davada ise sanık olmadığı, Fon‘un ... mudilerine yaptığı ödemelerin kanunen Fon/Hazine alacağı olmadığı, ING Bank ile yapılan bir protokolden kaynaklanan özel hukuk alacağı olduğu, kanunların geriye yürümeyeceği, 5411 sayılı Kanun'un Geçici 11 ve Geçici 16. maddelerinin Anayasa'ya aykırı olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Davalı idare tarafından, Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce içtihat değişikliğine gidilerek davacı hakkında verilen 24/04/2017 tarih ve E:2015/4005, K:2017/1156 sayılı kararın bakılan davaya emsal teşkil ettiği, davacının 01/04/1998 tarihinden 22/12/1999 tarihine kadar olan dönemde ... A.Ş.'de yönetim kurulu üyesi olarak, ... Ltd. Şti.'de şirketin kuruluş tarihi olan 13/08/1999 tarihinden itibaren %1 oranında kurucu hissedar/imza yetkilisi olarak görev yaptığı, kuruluş amacı ... faaliyeti olmadığı açıkça belli olan bir şirketin kuruluşunu kolaylaştıran bir yazıyı ... A.Ş.'nin iştirakiymiş izlenimi yaratacak şekilde Bankanın bir diğer üst düzey yöneticisi ile birlikte imzaladığı, ... Ağır Ceza Mahkemesi'nin … esas sayılı dosyasında görülen ceza davasında verilen karara göre, nitelikli dolandırıcılık suçunu oluşturan bir dizi organize işlem ve eylemlerin içerisinde yer aldığı, Fon tarafından ... mudilerine ödenmek zorunda kalınan tutarlar ile ilgili olarak Fon'un,

... A.Ş.'nin hâkim ortaklarına, bu organize işlerin içinde yer aldığı tespit edilen ... A.Ş. yöneticilerine ve ... Ltd. Şti. yöneticilerine/hissedarlarına 4389 sayılı mülga Bankalar Kanunu ile 5411 sayılı Bankacılık Kanunu hükümlerine göre rücu etmesinin hukukun gereği olduğu, ... A.Ş. tarafından yürütülen ... uygulamaları ve tesis edilen işlemlerin Banka müfettişleriyle Bankalar Yeminli Murakıpları tarafından incelendiği ve bu konudaki tüm detay bilgilerin düzenlenen raporda yer aldığı, 5411 sayılı Kanun'un Geçici 11. maddesi ile Fon'a 4389 sayılı Kanun'un bazı maddelerini uygulamaya devam etme yetkisinin verildiği belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'İN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Bölge idare mahkemesi kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle;

1.Davacının temyiz isteminin reddine,

2.Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun reddi yolundaki … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı temyize konu kararında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, anılan Bölge İdare Mahkemesi kararının ONANMASINA,

3.Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,

4.Posta giderleri avansından artan tutarın davacıya iadesine,

5.Kullanılmayan … TL yürütmeyi durdurma harcının istemi hâlinde davacıya iadesine,

6.2577 sayılı Kanun'un 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'ne gönderilmesini teminen dosyanın ... İdare Mahkemesi'ne gönderilmesine, 09/03/2023 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.