Danıştay 13. Daire Başkanlığı

Danıştay 13. Daire Başkanlığı         2022/107 E.  ,  2023/1368 K. "İçtihat Metni"T.C. D A N I Ş T A Y

Kontrollük Danışmanlık A.Ş.

Hayvancılık Dış Ticaret Sanayi ve Ticaret A.Ş.

2.… Yapı Grup Elektrik İnşaat Taahhüt A.Ş.

İSTEMİN KONUSU : … İdare Mahkemesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ :

Dava konusu istem: Türkiye Elektrik İletim A.Ş. Genel Müdürlüğü'nce 17/07/2020 tarihinde açık ihale usulüyle gerçekleştirilen "154-400 Kv Toplam 668 Adet Trafo Merkezinin 3. Etap Olarak 38 Kısım Hâlinde İşletilmesi İşi" ihalesine ilişkin olarak yapılan itirazen şikâyet başvurusu üzerine tesis edilen Kamu İhale Kurulu'nun (Kurul) 16/06/2021 tarih ve 2021/UH.I-1203 sayılı kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesi'nce verilen kararda; uyuşmazlığa konu ihalede, ihale komisyonunun … tarih ve … sayılı kararı ile davacı şirketin ihalenin 22'nci kısmında ekonomik açıdan en avantajlı birinci teklif sahibi olarak, 10, 11, 18, 21, 23, 24, 32 ve 37'nci kısımlarında ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği, ihalenin 11 ve 18'inci kısımlarında müdahillerin ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlendikleri, ihalenin 37'nci kısmında müdahillerden … Mühendislik Elektrik Makine İnşaat Tarım Hayvancılık Dış Ticaret Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi'nin ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlendiği, ihalenin 10, 21, 23, 24 ve 32'nci kısımlarında … Enerji Sanayi ve Ticaret A.Ş.'nin (…) ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlendiği, itirazen şikâyet başvurusu üzerine davalı idarece, ihalenin 10, 21, 23, 24 ve 32'nci kısımlarında ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlenen …'ın teklifinin geçerli sayılması, müdahillerin ihalenin 18 ve 37'nci kısımlarına ilişkin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması ve davacının ise ihalenin 21 ve 23'üncü kısımlarına ilişkin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasına ilişkin düzeltici işlem niteliğindeki dava konusu kararın tesis edilmesi üzerine bakılan davanın açıldığı;

Dava konusu işlemin, ihalenin 10, 21, 23, 24 ve 32'nci kısımlarında ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlenen …'ın teklifinin geçerli sayılmasına ilişkin kısmı bakımından; 12/05/2021 ve 18/05/2021 tarihli yazılar ile anılan isteklinin aldığı fiyat tekliflerine ilişkin tutanakların meslek mensuplarından temin edildiği, açıklama istenen giderler için öngörülen fiyatların tevsiki amacıyla fiyat tekliflerinin sunulduğu, sunulan fiyat tekliflerinin üzerinde meslek mensubu kaşe ve imzalarının bulunduğu, meslek mensuplarına ait beyanların Kamu İhale Genel Tebliği'ne uygun olduğu, fiyat tekliflerinin üzerlerinde ihale konusu işin adının belirtildiği, dolayısıyla tekliflerin ihale konusu işe yönelik verildiğinin açık olduğu, İSG uzmanı, İSG hekim gideri, ot temizliği ve ilaçlama bedeli kalemlerinin idare bünyesinde tam zamanlı çalışacak personele yönelik olmadığı, hizmet kalemi olan söz konusu giderlerin de fiyat teklifi ile açıklanmasında kamu ihale mevzuatına aykırılık bulunmadığı, kesin teminat ile işçilik maliyetleri dışında kalan ot ve yabancı cisim çevre temizliği, servis hizmeti bedelleri, genel malzeme ve genel giderler için öngörülen bedeller üzerinden karar ve damga vergisi ile KİK payının hesaplanmasına ilişkin maliyetlerin açıklanması gerektiğine yönelik kamu ihale mevzuatında bir zorunluluğun bulunmadığı ve açıklama isteme yazısında da bu giderin açıklanmasının talep edilmediği, ot temizliği gideri için alınan fiyat teklifinin sunulduğu, teklif alınan şirketin fiyat teklifine konu alanda faaliyet gösterdiği, ayrıca diğer fiyat tekliflerini düzenleyen şirketlerin de fiyat tekliflerine konu alanda faaliyet gösterdikleri, ısı ve aleve dayanıklı kaban, ısı ve aleve dayanıklı takım ve izole ayakkabı giderleri için fiyat teklifi sunulduğu, fiyat teklifinde teknik şartnamede öngörülen referans numaralarına atıf yapıldığı ve teknik şartname ile eklerinde belirtilen standartlara uygun olarak verileceğinin beyan edildiği, mühendis araç kira bedeli kalemi için öngörülen fiyatın tevsik edilmesi amacıyla fiyat teklifi sunulduğu, fiyat teklifinin kamu ihale mevzuatına uygun olduğu, fiyat teklifinde iş süresince yakıt hariç, MTV, kasko, zorunlu trafik sigortası ve benzeri tüm giderler dâhil işin yapılacağının taahhüt edildiği, akaryakıt gideri için öngörülen fiyatların tevsiki amacıyla Petrol Piyasası Bayi Satış Fiyatı Bültenlerinin sunulduğu, şikâyete konu edilen kısımlar itibarıyla söz konusu bültende yer verilen motorin bedellerinin ihale ilan tarihi ile ihale tarihi arasında EPDK tarafından il bazında yayımlanan akaryakıt fiyatlarının altında olmadığı, aracın yakıt tüketimine ilişkin belgelerin sunulduğu ve araç yakıt giderinin araca ait teknik veriler ile uyumlu hesaplandığı, kamu ihale mevzuatında 12 aylık ortalamalara göre değişim oranının yakıt maliyetine her yıl eklenmesi gerektiğine dair bir zorunluluğun bulunmadığı anlaşıldığından davacının iddialarının yerinde olmadığı;

Dava konusu işlemin, ihalenin 18'inci kısmında ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlenen müdahillerin tekliflerinin ve ihalenin 37'nci kısmında ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlenen müdahillerden … Şirketi'nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasına ilişkin kısmı bakımından, her ne kadar dava konusu işlemde, ihalenin 18 ve 37'nci kısımlarında ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlenen isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verilmiş olduğu görülse de, davacının, bu tekliflerin değerlendirme dışı bırakılmasına ilişkin gerekçenin eksik olduğu ve anılan teklif sahiplerinin aşırı düşük teklif açıklamalarının dava konusu kararda belirtilenlerin dışında farklı gerekçelerle de kamu ihale mevzuatına aykırılık içerdiği iddiaları çerçevesinde güncel, kişisel ve meşru bir menfaati bulunduğu, dava konusu işlemin, ihalenin 18'inci kısmında ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlenen müdahillerin teklifinin ve ihalenin 37'nci kısmında ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlenen müdahillerden … Şirketi'nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasına ilişkin kısmının gerekçesinin yerinde olduğu görüldüğünden işlemin bu kısmı bakımından da hukuka aykırılık bulunmadığı;

Dava konusu işlemin, ihalenin 21 ve 23'üncü kısımlarında davacının tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasına ilişkin kısmı bakımından, cep telefonu, faks cihazı, telefon ses kayıt cihazı, adsl modem, masaüstü bilgisayar, çok fonksiyonlu yazıcı, monitör, el tipi kamera, elektrik süpürgesi giderleri için alınan 05/03/2021 tarihli fiyat teklifinin sunulduğu, fiyat teklifi üzerinde meslek mensubuna ait kaşe ve imza ile beyanın bulunduğu, ancak söz konusu fiyat teklifi için ilgili meslek mensubunun 24/05/2021 tarihinde davalı idare kayıtlarına alınan yazısında fiyat teklifinde bulunanın mükellefi olduğunu, fakat …. ihale kayıt numaralı ihale ile herhangi bir alakasının olmadığını, dolayısıyla elinde herhangi bir bilgi ve belgenin bulunmadığını, mükellefinin davacıya malzeme tedarikinde bulunduğunu beyan ettiği, vizörlü baret, ısı ve aleve dayanıklı kaban ve takım, izole ayakkabı-çizme, yağmurluk, dolap, KKD ve İSG çantası, koruyucu güneş gözlüğü, lastik çizme giderleri için alınan 05/03/2021 tarihli fiyat teklifinin sunulduğu, fiyat teklifi üzerinde meslek mensubuna ait kaşe ve imza ile beyanın bulunduğu, ancak söz konusu fiyat teklifi için ilgili meslek mensubu tarafından 24/05/2021 tarihinde davalı idare kayıtlarına alınan yazısı ekinde fiyat teklifine dayanak olarak faturaların gönderildiği, fiyat teklifinde belirtilen maliyet tespit tutanaklarının ise gönderilmediği, ayrıca davalı idarece istenmiş olmasına karşın diğer meslek mensupları tarafından herhangi bir bilgi ve belge sunulmadığı; davalı idarece, davacı tarafından sunulan fiyat tekliflerinin dayanağı olan tutanaklar istenmiş olmasına karşın, ilgili tutanakların yukarıda belirtilen meslek mensupları tarafından gönderilmediği, bu durumda, söz konusu fiyat tekliflerinin dayanağının bulunmadığının kabul edilmesi gerektiği, bu giderlere yönelik açıklamanın kamu ihale mevzuatına uygun olmadığı anlaşıldığından davacının ihalenin 21 ve 23'üncü kısımlarına ilişkin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasına ilişkin kararda hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI :

Davacı tarafından, ihalenin 10, 18, 21, 23, 24, 32 ve 37’nci kısımlarında ekonomik açıdan en avantajlı birinci teklif sahipleri tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının kamu ihale mevzuatına uygun olmadığı, 10, 21, 23, 24 ve 32'nci kısımlarda ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlenen isteklice sunulan fiyat tekliflerinin dayanağı olarak sunulan tutanakların mevzuata uygun olup olmadığına ilişkin hiçbir değerlendirme yapılmadığı, diğer giderler içinde yer alan ot temizliği kalemi için sunulan bedellerin asgari işçilik maliyetlerini karşılamadığı ve asgari işçilik maliyetinin çok altında bir bedel olduğu, yine diğer giderler bölümünde yer alan İSG Uzmanı ve İSG Hekim giderleri kalemi için belirtilen bedellerin asgari işçilik maliyetlerinin çok altında olduğu ve bu hâli ile gerçekçi bir bedel olmadığı, diğer giderlerin 1 ve 2'nci kalem olarak araç yakıt gideri ile araç kiralama gideri olarak ayrı ayrı açıklama yapılması istenmesine rağmen teklifi geçerli sayılan istekli tarafından alınan fiyat teklifinin yakıt dâhil araç kira bedeli öngörülerek alındığı, bu hâli ile mevzuata uygun olmadığı, yine anılan isteklilerin diğer giderler başlığı altında 4 ve 5'inci sırada yer verilen kumanda binası badana, boya işleri ile konutların (lojman) iç kısımlarının badana, boya işleri bakımından başvuruya konu kısımlar için vermiş olduğu fiyat tekliflerinde bu hizmetler için işçilik ve malzeme maliyeti olarak ayrıştırma yapılmadan tek bir bedel öngörülmüş ise de, bu fiyat tekliflerinin öngörülen bedellerin sadece bu işte kullanılacak malzeme bedellerini ihtiva ettiği, bu işler için öngörülen saatlik asgari ücretin üstünde hesaplanan asgari işçilik maliyetlerini karşılamadığı için gerçek piyasa fiyatlarını yansıtmadığı ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, temyize konu Mahkeme kararında hukuka aykırılık bulunmadığı belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur. Müdahiller tarafından savunma verilmemiştir. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ….'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME : İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle;

1.Davacının temyiz isteminin reddine,

2.Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddi yolundaki … İdare Mahkemesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı temyize konu kararında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından anılan Mahkeme kararının ONANMASINA,

3.Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,

4.Posta giderleri avansından artan tutarın davacıya iadesine,

5.Dosyanın anılan Mahkeme'ye gönderilmesine,

6.2577 sayılı Kanun'un 20/A maddesinin ikinci fıkrasının (i) bendi uyarınca kesin olarak (karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere), 23/03/2023 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.