6. Hukuk Dairesi

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

İ S T İ N A F K A R A R I

Davacı tarafından davalı aleyhine Konya .. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin.. Esas sayılı dosyası ile açılan ipotek davasında 23/12/2021 tarihinde tesis edilen davanın kabulüne ilişkin karara karşı davalının istinaf kanun yoluna başvurması üzerine üye hakimin görüşleri alındıktan sonra dosya incelendiğinde;

DAVA:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin, dava konusu ... Mh. .. ada,. parsel zemin kat, .. Blok, 2 nolu bağımsız bölüm sayılı taşınmazı ...'dan 08/08/2018 tarihinde satın aldığını, üzerinde ipotek olduğunun satıcı tarafından söylendiği için öncelikle Akbank Mevlana Şubesine gidilerek ipotek borcunun müvekkilince ödenmek istendiğinin bildirildiğini, banka yetkililerince tapuyu aldıktan sonra borcu ödemesi gerektiğinin söylendiğini, bunun üzerine müvekkilinin tapuyu 08/08/2018 tarihinde devraldığını ve ipotek borcunu ödemek istediğini söylediğini, ancak müvekkiline paranın borçlu tarafından ödenebileceğinin söylendiğini, bunun üzerine müvekkilinin parayı borçlu yani tapuyu satan kişiye verdiğini ve bu kişi tarafından bankaya olan bütün borcun o anda ödendiğini, müvekkilinin müşteri temsilcisi ile yaptığı görüşmede borcun bittiği ve bir hafta sonra gelip ipotek fek yazısını alabileceğinin söylendiğini, müvekkilinin yurt dışında yaşaması sebebiyle bir hafta sonra bankaya uğrayamadığını, aradan uzun bir zaman geçtikten sonra Konya .. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası ile müvekkilinin satın almış olduğu taşınmaz hakkında ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla takip yapılarak taşınmazın satışının talep edildiğini, davalı banka tarafından hukuka aykırı olarak müvekkilinin taşınmazı üzerindeki ipoteğin fek edilmediğini, ipotek resmi senedinde görüldüğü üzere bankanın tesis etmiş olduğu ipoteğin ana para ipoteği olduğunu, resmi senette hangi rakam için ipotek verildiğinin yazıldığını, bu miktarın ödenmiş olması ile ipoteğin fekkinin gerektiğini, açıklanan nedenlerle dava konusu taşınmazın tapu kaydı üzerine konulmuş olan 26/01/2017 tarih ve .. yevmiye nolu ipoteğin fekkine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; ipoteğin fekki davalarının ipotek miktarı üzerinden alınacak nisbi harca tabi olduğunu, davanın mutlak ticari dava olduğunu, bu sebeple görevsizlik kararı verilmesi gerektiğini, taşınmaz üzerindeki ipotek devam ederken ödemelerin normal seyrini kaybetmesi üzerine kredi hesapları kapatılarak, 11.04.2019 tarihi itibariyle alacağın ödenmesi gerektiğinin Gebze .. Noterliğinin 11.04.2019 tarih ve ... yevmiye nolu ihtarnamesi ile borçluya bildirildiğini, ödenmemesi durumunda kredinin teminatını teşkil etmek üzere tesis edilen ipotekli taşınmazların paraya çevrileceğinin ihtar edildiğini, ancak söz konusu ihtara karşın borcun ödenmediğini, bunun üzerine söz konusu alacakların tahsilini teminen Konya..İcra Müdürlüğünün .. Esas sayılı dosyasından ipoteğin paraya çevrilmesi yolu ile takiple icra takibi başlatıldığını, icra takibi devam ederken ipotek borçlusu haline gelen davacı...'ın haksız ve hukuki dayanaktan yoksun olan bu davayı açtığını, davacının aleni tapu kayıtlarındaki ipotekli taşınmaz üzerinde ipotek olduğunu görerek satın almış olması sebebiyle bahsi geçen tüm bu borçlardan sorumlu olacağını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ:

İlk derece mahkemesince; "...davacı yanca Konya İli, Selçuklu İlçesi,... mah. .. ada,.parsel sayılı zemin kat L-1 Blok 2 nolu bağımsız bölüm nolu taşınmazın tapu kaydı üzerine konulmuş olan 26/01/2017 tarih ve .. yevmiye nolu ipoteğin fekkinin talep edildiği, hem görevsizlik kararı öncesinde alınan rapor, hem de görevsizlik sonrası mahkememizce alınan heyet raporu ve tüm belgeler birlikte değerlendirildiğinde, davacının ipotekli taşınmazı devraldıktan sonra Banka tarafından ipotek maliki ....'ın bankaya 09.08.2018 tarihi itibariyle herhangi bir borcu bulunmaması nedeniyle borcun sonlandığı tarih itibariyle taşınmaz üzerindeki ipoteği fek etmesinin gerektiği, kaldı ki fek ile alakalı masrafların dahi davalı yanca alınmış olduğu, buna rağmen fekki sağlamadığı, dava dışı ...'a 14.12.2018 tarihinde kullandırılan 2. kredinin taksitlerinin ödenmemesinden sonra hesapların kat edilerek hem ipotek maliki ...' a hem de taşınmazı devralan davacı...' a hesap kat ihtarları gönderilmiş ise de, gönderilen ihtarnamelerin ilk krediye yönelik değil, 14.12.2018 tarihinde kullandırılan krediye yönelik olduğu, bu hali ile 09.08.2018 tarihi itibariyle bankaya borcu bulunmayan ipotek maliki ...' ın ve dahi taşınmazı satın alan davacının ipoteğin kaldırılması yönündeki talebinde haklı olduğu, ancak banka tarafından iş bu talebin yerine getirilmediği anlaşıldığından..." gerekçesiyle davacının davasının kabulüne, Konya İli, Selçuklu İlçesi, ... mah. .. ada,.parsel sayılı zemin kat L-1 Blok 2 nolu bağımsız bölüm nolu taşınmazın tapu kaydı üzerine konulmuş olan 26/01/2017 tarih ve ... yevmiye nolu ipoteğin fekkine, şeklinde karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ:

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; ipoteğin fekki davalarının ipotek miktarı üzerinden alınacak nispi harca tabi olduğunu, ancak mahkeme dosyası incelendiğinde görüleceği üzere ipotek bedeli üzerinden yatırılmış herhangi bir harcın bulunmadığını, yerel mahkemece bu beyanları dikkate almamış olup, davacıya harcın tamamlatılmadığını, ayrıca mahkemenin esasa girerek yaptığı incelemenin eksik ve hukuka aykırı olduğunu, dosyaya sunulacak olan tapu müdürlüğünce düzenlenmiş olan ... yev. nolu 26.01.2017 tarihli ipotek resmi senedinin birinci maddesinde ipoteğin limit ipoteği olduğunu ve dava dışı ...'ın doğmuş ve doğacak bütün alacaklarını kapsadığının açıkça belirtildiğini, burada da görüleceği üzere dava dışı kredi müşterisinin borcunun bitmediğini, bunların ipoteğin kapsamında olan borçlar olduğunu, davacının aleni tapu kayıtlarındaki ipotekli taşınmazı üzerinde ipotek olduğunu görerek satın almış olması sebebiyle bahsi geçen tüm bu borçlardan sorumlu olacağını, mahkemece bilirkişi raporunu hükme esas alarak karar vermesinin kabul edilemeyeceğini, dava dışı ...'nın kullandığı kredinin erken kapatılmış olması ipoteğin sona erdiği anlama gelmediğini, ipotekli taşınmaz devredildiğinde yeni malikin, taşınmazın mülkiyetini üzerindeki rehin hakkı ile birlikte kazanacağını belirterek; ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına ve davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Dava, ipoteğin fekki (kaldırılması) talebine ilişkindir. İstinaf incelemesi HMK 355. madde gereğince istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle ve resen kamu düzenine aykırılık yönünden sınırlı olarak yapılmıştır. 492 sayılı Harçlar Kanunu'nun “Nispi harçlarda ödeme zamanı” başlıklı 28.maddesinin 1. fıkrasında aynen “(1) sayılı tarifede yazılı nispi harçlar aşağıdaki zamanlarda ödenir” denildikten sonra 23/07/2010 gün ve 6009 S.K/18. maddesi ile değişik (a) bendinde “Karar ve ilam harcı” alt başlığı ile “Karar ve ilam harçlarının dörtte biri peşin, geri kalanı kararın verilmesinden itibaren iki ay içinde ödenir. Bakiye karar ve ilam harcının ödenmemiş olması, hükmün tebliğe çıkarılmasına, takibe konulmasına ve kanun yollarına başvurulmasına engel teşkil etmez.” düzenlemesine yer verilmiştir.

Aynı Kanunun 16/3. maddesinde ise; "Değer tayini mümkün olan hallerde dava dilekçelerinde değer gösterilmesi mecburidir. Gösterilmemişse davacıya tesbit ettirilir. Tesbitten kaçınma halinde, dava dilekçesi muameleye konmaz" denilmiştir. “Harcı Ödenmeyen İşlemler” başlığını taşıyan 32. maddede ise, “Yargı işlemlerinden alınacak harçlar ödenmedikçe müteakip işlemler yapılmaz. Ancak ilgilisi tarafından ödenmeyen harçları diğer taraf öderse işleme devam olunmakla beraber bu para muhakeme neticesinde ayrıca bir isteğe hacet kalmaksızın hükümde nazara alınır.” hükmü getirilmiştir. Yukarıda belirtilen madde hükümlerinden de anlaşılacağı üzere, karar ve ilam harcının peşin olarak yatırılması gereken miktarı ile maktu başvuru harcı ödenmedikçe, davaya devam edilmesi olanağı bulunmamaktadır.

Nitekim, 492 Sayılı Kanun'un 29. maddesinde, yargılama sırasında tespit olunan dava değerinin, dava dilekçesinde bildirilen değerden fazla olduğu anlaşılırsa, yalnız o celse için yargılamaya devam olunacağı, takip eden celseye kadar noksan değer üzerinden peşin karar ve ilam harcı tamamlanmadıkça davaya devam olunamayacağı; Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 150.ci maddesinde de gösterilen süre içinde dosyanın işleme konulmasının noksan olan harcın ödenmesine bağlı olduğu belirtildiğine göre, dava açıldığında yatırılması gereken başvurma harcı ile peşin karar ve ilam harcının hiç yatırılmaması halinde de, aynı şekilde anılan harçlar ilgilisince ödenmedikçe davaya devam edilmesi olanağından söz edilemez.

Yargılama sırasında, dava konusunun değerinin dava dilekçesinde bildirilenden daha fazla olduğu anlaşılır veya mahkemece tespit edilirse, yalnız o oturum için davaya devam edilerek ondan sonraki oturuma kadar noksan değer üzerinden harç tamamlanmadan davaya devam olunamaz. Peşin harç ve ilamın tamamlanmamasının müeyyidesi ise dosyanın işlemden kaldırılmasıdır. Harç hususu kamu düzenine ilişkin olup, mahkemece resen dikkate alınması gerektiği gibi istinaf incelenmesinde de resen dikkate alınır.

Davanın konusunun ipoteğin kaldırılması talebine ilişkin olduğu, davanın Tüketici Mahkemesine açıldığı ve görevsizlik kararı üzerine Asliye Ticaret Mahkemesince yargılamaya devam edildiği, her ne kadar Tüketici Mahkemelerinde açılan davalarda tüketici harçtan muaf ise de Asliye Ticaret Mahkemesinde görülen eldeki davanın nisbi harca tabi olduğu, davacının dava dilekçesinde dava değerini bildirmediği gibi peşin ve başvuru harçlarını yatırmadığı anlaşılmakla mahkemece davacıya dava değerini bildirmek, başvuru harcı ile ipotek bedeli üzerinden peşin nisbi harcı yatırmak üzere kesin süre verilerek eksik harçların yatırılması halinde davanın esasına girilmesi gerekirken, eksik harçlar yatırılmadan yargılamaya devamla karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olmuştur. Açıklanan nedenlerle davalının istinaf başvuru talebinin kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, eksiklikler giderilerek karar verilmek üzere dosyasın ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar verilmesi gerektiği sonuç ve kanaatiyle aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

1.Davalının istinaf başvuru talebinin KABULÜ ile; Konya .. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 23/12/2021 Tarih .. Esas .. Karar sayılı KARARININ KALDIRILMASINA,

2.Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-a maddesi gereğince dosyanın ilk derece mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,

3.İstinaf başvurusunda bulunan davalı tarafından yatırılan 550,94‬ TL istinaf karar harcının talep halinde davalıya iadesine,

4.İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından ücret-i vekalet ile ilgili hüküm kurulmasına yer olmadığına,

5.İstinaf başvurusunda bulunan davalı tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesince yeniden verilecek kararda dikkate alınmasına,

6.Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 359/4. maddesi gereğince; kararın tebliğ işlemlerinin ilk derece mahkemesi tarafından yapılmasına, Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda 03/01/2024 tarihinde oybirliği ile HMK'nın 353/1-a maddesi gereğince kesin olarak karar verildi. Başkan . Üye . Üye . Katip .