8. Hukuk Dairesi

Taraflar arasındaki kadastro tespitine itiraz davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, davanın derdestlik nedeniyle dava şartı yokluğundan reddine karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davacı dernek temsilcisi ve davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA

Davacı ..., Batman, Muş, Van İlleri, İlçeleri, Köyleri, ... ... Derneği Tüzel Kişiliği temsilcisi ... dava dilekçesiyle; Kadastro sırasında ... İlçesinin ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... Köyleri ve mezralarındaki Ermeni kilise ve mezarlarının tespitlerinin yapılmadığını ileri sürerek, bu taşınmazların Ermeni mezarı olarak tespitine karar verilmesi istemiyle dava açtıktan sonra, Kozluk Kadastro Mahkemesinin 2017/8 Esas ... dosyası üzerinden yürütülen yargılamanın 25.03.2019 tarihli yargılama oturumunda dava konusu ... Köyü 101 ada 1, 179 ada 53, 166 ada 2, 183 ada 4, 176 ada 3 ,141 ada 5, 138 ada 11, 134 ada 16, 131 ada 1, 114 ada 3, 216 ada 1, 349 ada 1, 348 ada 1, 211 ada 10, 213 ada 3, 217 ada 1, 311 ada 7, 263 ada 1, 275 ada 3, ... Köyü 129 ada 12, 128 ada 22, 125 ada 9, 115 ada 2, 104 ada 12, 156 ada 5, 166 ada 1, 101 ada 1, ... Köyü 136 ada 11, 134 ada 33, 134 ada 28, 161 ada 5, 142 ada 29, 144 ada 7, 111 ada 8, 101 ada 1, ... Köyü 101 ada 1, 159 ada 3, 115 ada 1, 113 ada 1, ... Köyü 101 ada 1, 169 ada 4, 167 ada 4, 133 ada 4, 130 ada 1, 122 ada 8, ... Köyü 101 ada 1, 114 ada 1, 113 ada 1, ... Köyü 101 ada 1, ... Köyü 101 ada 1, 103 ada 11, Meşeli Köyü 101ada 1, 102 ada 1, 111 ada 1 parsel ... taşınmazlar hakkındaki davanın tefrikine karar verilmiş ve bu parseller hakkındaki dava eldeki dava dosyası üzeriden yürütülmüştür.

Davalılar cevaplarında; davanın reddini savunmuşlardır.

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararı ile, dava konusu taşınmazların mahkemenin 2017/8 Esas ... dosyasında da dava konusu olduğu, bu dava dosyasının davalısının Hazine ve Orman İdaresi olduğu olduğu ve her iki dosyanın da derdest olduğu gerekçesiyle, davanın derdestlik nedeniyle dava şartı yokluğundan reddine karar verilmiştir. IV. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve numarası belirtilen kararı, davacı dernek temsilcisi ve davalı ...

vekili tarafından temyiz edilmiştir.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davacı dernek temsilcisi temyiz dilekçesinde; dava konusu parseller hakkındaki davanın Kozluk Kadastro Mahkemesinin 2017/8 Esas ... dosyasından tefrik edilip eldeki dosya üzerinden dava devam etmekte olduğundan derdestliğin söz konusu olmadığını, ayrıca davaların birleştirilerek yargılama yapılması gerektiğini ileri sürerek, İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir.

2.Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde; vekil edeni olan davalı ... lehine vekalet ücreti takdir edilmesi gerekirken bu yönde hüküm kurulmadığını ileri sürerek, İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir. C. Gerekçe

1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, kadastro tespitine itiraza ilişkindir.

2.İlgili Hukuk

6100... Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 ... Kanun) Geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 ... Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 ... Kanun) 428 inci maddesi, 438 inci maddesinin yedinci fıkrası ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası, 6100 ... Kanun'un 114 üncü maddesi,

3.Değerlendirme

1.Mülga 1086 ... Kanun'da derdestlik dava şartı olarak düzenlenmemiş iken, 6100 ... Kanun'un "Dava Şartları" başlıklı 114 üncü maddesinin 1 inci fıkrasının (ı) bendinde derdestlik, " aynı davanın, daha önceden açılmış ve hâlen görülmekte olmaması" şeklinde tanımlanarak dava şartları arasında sayılmıştır.

Tarafları, konusu ve sebebi aynı olan bir davanın ikinci kez açılması halinde, ikinci davada bu husus re'sen dikkate alınarak, ikinci davanın, dava şartları yokluğundan esasa girilmeksizin reddedilmesi gerekir. Dava şartları, kamu düzeniyle ilgili olduğundan, mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırmakla yükümlüdür. Taraflar da dava şartı noksanlığını her zaman ileri sürebilirler.

2.Somut olayda; davacı dernek tarafından, eldeki davanın dava konusu olan taşınmazlarla birlikte başkaca taşınmazlar hakkında da dava açılmış olup, Kozluk Kadastro Mahkemesinin 2017/8 Esas ... dosyası üzerinden yapılan yargılama sırasında eldeki davanın konusu olan taşınmazlar hakkındaki dava, ana davadan tefrik edilerek aynı mahkemenin (temyize konu) 2019/14 Esas sırasına kaydedilmiş ve dava konusu taşınmazlar hakkındaki dava bu dosya (2019/14 Esas) üzerinden yürütülmüştür.

Tefrik kararından sonra, haklarında tefrik kararı verilen taşınmazların ana dava dosyasında da dava konusu olduklarından ve buna bağlı olarak her iki dava dosyasında dava konusu edilen taşınmazların aynı olduğundan söz edilemeyeceğinden, İlk Derece Mahkemesince davanın derdestlik nedeniyle reddine karar verilmesi doğru görülmemiş ve bu nedenle hükmün bozulmasına karar vermek gerekmiştir.

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararının 6100 ... Kanun'un Geçici 3 üncü maddesi yollaması ile 1086 ... Kanun'un 428 inci maddesi uyarınca BOZULMASINA,

1086... Kanun'un 440/I maddesi gereğince Yargıtay ilamının tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yoluna başvurulabileceğine, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,

31.05.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.