7. Hukuk Dairesi

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün, Yargıtay'ca incelenmesi davalı tarafından istenilmekle, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşılmakla, dosya incelendi, gereği görüşüldü:

1.Dosyadaki yazılara, hükmün Dairemizce de benimsenmiş bulunan yasal ve hukuksal gerekçeleriyle dayandığı maddi delillere ve özellikle bu delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine.

2.Davacı, davalı şirketce kendisine açık senet imzalattırıldığını, bunun icraya konulacağı tehditiyle şirket tarafından istifa dilekçesi ve ibraname alındığını, asgari ücret ve sefer başına 600 ABD doları prim ile çalıştığını öne sürerek kıdem ve ihbar tazminatı ile yıllık izin ücreti, genel tatil ücreti, fazla çalışma ücreti ve sefer primi ücreti alacaklarının tahsilini talep etmiştir.

Davalı, davacının istifa ederek işten ayrıldığını, boş senet imzalattırılmasının söz konusu olmadığını, ibraname imzaladığını ve herhangi bir alacağının bulunmadığını, asgari ücret aldığını savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece iş sözleşmesinin aylık gelirin azalması nedeniyle davacı tarafından haklı nedenle sonlandığını, sefere çıkarken ödenen harcırahtan ortalama olarak kalan aylık 700 USD ücrete dahil edildiğini, alınan ibranamenen açık olmadığını, meblağların belirtilmediğini, davacının genel tatil çalışmalarının belirlendiği gerekçeleriyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Davacı işçi uluslar arası yük götüren tır şoförü olup, ücreti yönünden taraflar arasında uyuşmazlık bulunmaktadır.

Tır şoförleri yurt içinde veya yurt dışına sefer yapmak olmak üzere iki şekilde çalışabilirler. Ülke içinde taşımacılık işinde çalışan tır şoförlerinin ücretleri taraflar arasında temel ücret olarak kararlaştırılabileceği gibi, sabit ücrete ilave olarak sefer sayısına ya da katedilen kilometre başına ödenen prim şeklinde gerçekleşebilmektedir.

Uluslararası alanda çalışan tır şoförlerinin ücretleri genelde asgari ücret ve sefere bağlı prim esasına göre belirlenmektedir. Bazı işveren uygulamalarında ise garanti ücret olarak adlandırılan asgari ücret ödenmeyip, sadece sefere bağlı prim ödemesi yapılmaktadır. Bu ihtimalde de tır şoförünün ücreti salt sefer primlerinden oluşur.

Sefer primi, uygulamada harcırah olarak adlandırılmakta ve gidilen ülkeye göre değişkenlik gösterebilmektedir. Sözü edilen sefer primi, yol geçiş ücretleri ve diğer masraflar için verilen, Türkiye’ye dönüşte belge karşılığı kapatılan avanstan farklı olup, tamamen işçiye ödenen ücret niteliğindedir. Yerleşik Yargıtay kararlarında da uluslararası alanda faaliyet gösteren tır şoförlerinin yasal asgari ücretle çalışmayacağı kabul edilmektedir.

Uluslararası taşımacılık işinde çalışan tır şoförünün aylık ücretinin tartışmalı olması durumunda, tarafların ikame ettikleri delillerle kesin bir sonuca ulaşılamaması halinde ilgili işçi ve işveren meslek kuruluşları ile gerektiğinde sendikalardan ücret araştırması yapılmalıdır. İşçinin çalıştığı süre içinde taşıma işini gerçekleştirdiği ülkeler belirtilerek sefer başına ne kadar ücret alabileceği belirlenmeli ve dosya kapsamındaki diğer delillerle birlikte değerlendirmeye tabi tutularak sonuca gidilmelidir. Hükme esas alınan bilirkişi raporunda, davacının bir sefer için 350 Dolar olmak üzere ayda 700 Dolar sefer primi+asgari ücret aldığının kabulü ile alacaklar hesaplanmıştır. Davacı ve davacı tanıkları sefer başına 600 USD alındığını belirtmişlerdir. Davalı tanıklarının beyanları ise aylık ücretin tespitinden ziyade sefer sonrası işçinin elinde kalan miktarlara yönelik olduğu sonucuna varılmıştır. Dosyada yurt dışına çıkış kayıtları bulunmamaktadır.

Bu nedenle; bilirkişinin davacının aylık ücretin asgari ücret+600 USD olduğu yönündeki talebini aşarak asgari ücret+700 USD ( ayda 2 sefer) şeklinde belirlemesi yanında davacıya ait yurt dışı çıkış kayıtları celp edilmeden ayda kaç sefer yaptığının tanık beyanlarından yola çıkılarak belirlenmesi hatalıdır. Yine Mersin ilinden Türkmenistan'a yük taşıyan yurt dışı tır şoförünün alacağı ücretin tespitine yönelik emsal ücret de araştırılmamıştır.

Bu kapsamda; davacıya ait yurt dışı çıkış kayıtları getirtilip davacının ayda kaç sefer yaptığı belirlenerek yukarıda belirtilen kıstaslar çerçevesinde davacı ile aynı kıdemde ve aynı çalışma dönemi içinde Mersin ilinden Türkmenistan'a yük götüren bir tır şoförünün ne kadar ABD doları sefer primi alacağı, ilgili işçi ve işveren meslek kuruluşları ile gerektiğinde sendikalardan araştırılıp dosya kapsamındaki diğer delillerle birlikte değerlendirmeye tabi tutularak sonuca göre alacakların hesaplanıp hüküm altına alınması gerekirken eksik inceleme karar verilmesi hatalı olup bozma nedenidir.

3.Kabule göre ise davacının genel tatil alacağı sadece tanık beyanları esas alınarak hükme bağlanmıştır. Oysa davacının ayda kaç kez yurt dışına çıktığı ve yurt dışında ne kadar kaldığı dosyadan belirlenememiştir.

Bu kapsamda davacının çalışma süresi içindeki yurt dışına çıkış kayıtları celp edilmeli, davacının genel tatil günlerine denk gelen günlerde yurt dışında olup olmadığı, bu günlerde yurt dışında çalışmasının bulunup bulunmadığı belirlenerek sonuca gidilmelidir. Hal böyle olunca yurt dışı çıkış kayıtları celp edilmeden genel tatil alacağının da hüküm altına alınması hatalı olmuştur.