Aramaya Dön

Danıştay 6. Daire Başkanlığı

Esas No
E. 2022/6110
Karar No
K. 2023/3027
Karar Tarihi
Karar Sonucu
BOZULMASINA
Hukuk Alanı
İdare Hukuku

Danıştay 6. Daire Başkanlığı         2022/6110 E.  ,  2023/3027 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y

ALTINCI DAİRE

Esas No: 2022/6110
Karar No: 2023/3027
TEMYİZ EDEN (DAVACI): … Konut Yapı Kooperatifi
VEKİLİ: Av. …
KARŞI TARAF (DAVALI): … Bakanlığı - …
VEKİLİ: Av. …

İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ :

Dava konusu istem: İstanbul İli, Beşiktaş İlçesi, ... Mahallesi, … ada, … parselde yer alan ve … ve Anıtlar Yüksek Kurulunun … tarih ve … sayılı kararı uyarınca "… sit alanı"nda, aynı Kurulun … tarih ve … sayılı kararı ile uygun bulunarak 22/07/1983 tarihinde yürürlüğe giren "… ve … Değerlerini İçeren Nazım İmar Planı"nda "şehir merkezine bağımlı etkilenme bölgesi" sınırları içerisinde kalan özel mülkiyete konu taşınmaz üzerinde bulunan yapılar ile ilgili olarak, 3194 sayılı İmar Kanunu'nun geçici 16. maddesi uyarınca düzenlenen yapı kayıt belgeleri kapsamında, anılan Kanun'un geçici 16/5 hükmü uyarınca davacı tarafından yapılan cins değişikliği talebinin, uyuşmazlık konusu yapıların 2960 sayılı Boğaziçi Kanunu'nda belirtilen yapılaşma koşullarına aykırı olduğu ve boğaziçi sit koşullarını olumsuz etkileyebileceği gerekçesiyle reddedilmesine ilişkin … Bakanlığı … Numaralı Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Komisyonunun … tarih ve … sayılı kararının iptali istenilmektedir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: …. İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; dava konusu işleme konu olan yapıların ...ve Anıtlar Yüksek Kurulunun … tarihli, … sayılı kararı ile tespit ve ilan edilen … Alanında, aynı Kurulun … tarihli, … sayılı kararı ile ilan edilen Beşiktaş Gerigörünüm ve Etkilenme Bölgesinde kaldığı, anılan binaların, sit alanında olması nedeniyle imar düzenlemeleri bakımından özel Kanuna tabi alanda yer aldığı, 2863 sayılı Kanun kapsamında sit alanında bulunan yapılar üzerinde yapılacak her türlü inşai faaliyetin ve taşınmaz üzerinde yapılacak cins değişikliğinin ilgili koruma kurulu kararına tabi olduğu hususunda duraksama bulunmadığı; bu bağlamda, Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının 63. maddesi, 2863 sayılı Kanun hükümleri ile 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 4. maddesi uyarınca, 2863 sayılı Kanun kapsamında … Sit alanında bulunan taşınmazda 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 7143 sayılı Kanunla eklenen geçici 16’ncı maddesi hükümlerinin uygulanma imkanının bulunmadığı açık olduğundan, imar barışına başvurulmak suretiyle yapı kayıt belgesi alındığından bahisle bu belgeye dayalı olarak cins değişikliği yapılmasına yönelik talebin reddine dair dava konusu işlemde hukuka ve mevzuata aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle, dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve istinaf dilekçesinde ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Taşınmaz mahallinde keşif ve bilirkişi incelemesi yaptırılması gerekirken, bu talep yerine getirilmeden eksik incelemeye dayalı olarak davanın reddine karar verildiği; dava konusu taşınmazın 2960 sayılı Boğaziçi Kanunu ekindeki kroki ve listede sınır ve koordinatları gösterilen alan dışında kaldığı; 3194 sayılı Kanun'un geçici 16. maddesi uyarınca yapı kayıt belgesi düzenlenen taşınmazların cins değişikliği ve kat mülkiyetine geçilmesi talebinin kabul edilmesi gerektiği ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ … DÜŞÜNCESİ : Uyuşmazlıkta; cins değişikliği ve kat mülkiyeti tesis edilmesi amacıyla başvuru yapılması üzerine, … Valiliği Kadastro Müdürlüğünün … tarih ve … sayılı yazısı ile doğal tarihi alanda kaldığı tespit edilen dava konusu taşınmazda bulunan yapılar hakkında cins değişikliği yapılmasında sakınca bulunup bulunmadığının ilgili kurumlardan sorulması üzerine, … Bakanlığı … Numaralı Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Komisyonunun … tarih ve … sayılı işlemi ile, uyuşmazlık konusu yapıların 2960 sayılı Boğaziçi Kanunu'nda belirtilen yapılaşma koşullarına aykırı olduğu ve boğaziçi sit koşullarını olumsuz etkileyebileceği gerekçesiyle cins değişikliği talebinin uygun olmadığının bildirildiği görülmekte ise de; 3194 sayılı Kanun'un geçici 16/9 ve 16/11 maddelerinde yer alan düzenlemeler uyarınca, yapı kayıt belgesi verilemeyecek yapılardan olduğu ya da alanlarda bulunduğu anlaşılan veyahut ilgili özel kanunlarındaki düzenlemeler ile korunan doğal, tarihi ve arkeolojik sit alanları, kültür varlıkları, ormanlar, meralar ve kıyılar gibi alanlarda bulunan yapılar hakkında, aslında düzenlenmemesi gereken yapı kayıt belgesinin düzenlendiğinin anlaşılması durumunda, söz konusu yapı kayıt belgesinin, yetki ve usulde paralellik ilkesi uyarınca yapı kayıt belgesini düzenleyen idare (Bakanlık) veya Bakanlık tarafından yetkilendirecek kurum veya kuruluş tarafından iptal edilebileceği; olayda ise, dava konusu taşınmaz üzerinde bulunan binalara ilişkin 3194 sayılı Kanun'un geçici 16. maddesi uyarınca düzenlenen yapı kayıt belgelerine yönelik bu yönde bir değerlendirme yapılmadığı ve anılan yapı kayıt belgelerinin yetkili idarelerce iptal edilmediği; kaldı ki dosyada bulunan bilgi ve belgelerin incelenmesinden dava konusu taşınmazın, 22/07/1983 tarihinde yürürlüğe giren "… ve Tarihi Sit Değerlerini İçeren Nazım İmar Planı"nda "şehir merkezine bağımlı etkilenme bölgesi" sınırları içerisinde kaldığının bildirildiği, bu bağlamda 3194 sayılı Kanun'un geçici 16/11 hükmü uyarınca, 2960 sayılı Boğaziçi Kanununda tanımlanan Boğaziçi sahil şeridi ve öngörünüm bölgesi içinde ekli kroki ile listede sınır ve koordinatları gösterilen alan içerisinde kaldığına dair herhangi bir bilgi ve belgenin ise dosyaya ibraz edilemediği; dolayısıyla, yapı kayıt belgesini düzenleyen idare (Bakanlık) veya Bakanlık tarafından yetkilendirecek kurum veya kuruluş tarafından iptal edilmediği görülen yapı kayıt belgelerine istinaden, 3194 sayılı Kanun'un geçici 16/5 maddesi ve "Yapı Kayıt Belgesi Verilmesine İlişkin Usul ve Esaslar" başlıklı Tebliğ'in 6/4 maddesi uyarınca cins değişikliğine ve kat mülkiyetine geçme talebinin, anılan maddelerde yer verilen koşullar (maliklerin tamamının muvafakatinin bulunması, yapı kayıt belgesi, proje, zemin tespit tutanağı gibi belgelerin sunulması, vb.) bağlamında değerlendirilerek … Valiliği Kadastro Müdürlüğünce sonuçlandırılması gerekirken, uyuşmazlık konusu yapıların 2960 sayılı Boğaziçi Kanunu'nda belirtilen yapılaşma koşullarına aykırı olduğu ve boğaziçi sit koşullarını olumsuz etkileyebileceği gerekçesiyle söz konusu başvurunun reddedilmesine ilişkin … Bakanlığı … Numaralı Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Komisyonunun … tarih ve … sayılı işleminde yetki yönünden hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varıldığından; davanın reddi yolunda verilen İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine dair temyize konu Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY :

İstanbul İli, Beşiktaş İlçesi, ... Mahallesi, … ada, … parselde yer alan taşınmaz üzerinde bulunan A ve B Bloklar hakkında, 3194 sayılı İmar Kanunu'nun geçici 16. maddesi uyarınca … tarihli, … başvuru, … belge numaralı, C Blok için ise … tarihli, … başvuru, … belge numaralı yapı kayıt belgeleri düzenlenmiştir.

Anılan yapılar hakkında 3194 sayılı Kanun'un geçici 16. maddesi uyarınca yapı kayıt belgeleri düzenlenmesi üzerine, anılan Kanun'un geçici 16/5 maddesi uyarınca cins değişikliği ve kat mülkiyeti tesis edilmesi amacıyla başvuru yapılması üzerine, … Valilği Kadastro Müdürlüğünün … tarih ve … sayılı yazısı ile doğal tarihi alanda kaldığı tespit edilen uyuşmazlık konusu yapılar hakkında, cins değişikliği yapılmasında sakınca bulunup bulunmadığının ilgili kurumlardan sorularak, Müdürlüklerine bildirilmesinin talep edilmesi üzerine, … Bakanlığı … Numaralı Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Komisyonunun … tarih ve … sayılı kararı ile; uyuşmazlık konusu taşınmazın, ...ve Anıtlar Yüksek Kurulunun … tarih ve … sayılı kararı uyarınca "… sit alanı"nda, aynı Kurulun … tarih ve … sayılı kararı ile uygun bulunarak 22/07/1983 tarihinde yürürlüğe giren "… ve Tarihi Sit Değerlerini İçeren Nazım İmar Planı"nda "şehir merkezine bağımlı etkilenme bölgesi" sınırları içerisinde, 10/12/1993 tarihinde onaylanan 1/1000 ölçekli Beşiktaş Geri Görünüm ve Etkilenme Bölgesi Uygulama İmar Planında KAKS:0,60, h=9,50 metre yüksekliğinde ayrık düzen konut alanında kaldığı, özel mülkiyete konu dava konusu taşınmaz üzerinde yer alan ve 3194 sayılı İmar Kanunu'nun geçici 16. maddesi uyarınca yapı kayıt belgesi düzenlenen yapıların, 2960 sayılı Boğaziçi Kanunu'nda belirtilen yapılaşma koşullarına aykırı olduğu ve boğaziçi sit koşullarını olumsuz etkiyebileceği gerekçesiyle, cins değişikliği talebinin uygun olmadığı bildirilmiştir. Bunun üzerine, … Bakanlığı … Numaralı Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Komisyonunun … tarih ve … sayılı kararının iptali istemiyle, görülmekte olan dava açılmıştır. İLGİLİ MEVZUAT ve HUKUKİ DEĞERLENDİRME: 3194 sayılı İmar Kanunu'nun geçici 16. maddesinin birinci fıkrasında afet risklerine hazırlık kapsamında ruhsatsız veya ruhsat ve eklerine aykırı yapıların kayıt altına alınması ve imar barışının sağlanması amacıyla, 31/12/2017 tarihinden önce yapılmış yapılar için … Bakanlığı ve yetkilendireceği kurum ve kuruluşlara 31/10/2018 tarihine kadar başvurulması (31/12/2018 tarih ve 538 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile, başvuru süresi 15/6/2019 tarihine kadar uzatılmıştır.), bu maddedeki şartların yerine getirilmesi ve 31/12/2018 tarihine kadar kayıt bedelinin ödenmesi (31/12/2018 tarih ve 538 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile, yapı kayıt bedeli ödeme süresi 30/6/2019 tarihine kadar uzatılmıştır.) halinde Yapı Kayıt Belgesi verilebileceği, başvuruya konu yapının ve arsasının mülkiyet durumu, yapı sınıf ve grubu ve diğer hususlar Bakanlık tarafından hazırlanan Yapı Kayıt Sistemine yapı sahibinin beyanına göre kaydedileceğine yönelik hükümlere yer verilmiş olup; aynı madddenin beşinci fıkrasında "Yapı ruhsatı alıp da yapı kullanma izin belgesi almamış veya yapı ruhsatı bulunmayan yapılarda, Yapı Kayıt Belgesi ile maliklerin tamamının muvafakatinin bulunması ve imar planlarında umumi hizmet alanlarına denk gelen alanların terk edilmesi halinde yapı kullanma izin belgesi aranmaksızın cins değişikliği ve kat mülkiyeti tesis edilebilir. Bu durumda, ikinci fıkrada belirtilen bedelin iki katı ödenir."; onuncu fıkrasında "Yapı Kayıt Belgesi, yapının yeniden yapılmasına veya kentsel dönüşüm uygulamasına kadar geçerlidir. Yapı Kayıt Belgesi düzenlenen yapıların yenilenmesi durumunda yürürlükte olan imar mevzuatı hükümleri uygulanır..."; onbirinci fıkrasında ise, "Bu madde hükümleri, 18/11/1983 tarihli ve 2960 sayılı Boğaziçi Kanununda tanımlanan Boğaziçi sahil şeridi ve öngörünüm bölgesi içinde ekli kroki ile listede sınır ve koordinatları gösterilen alan ile İstanbul tarihi yarımada içinde ekli kroki ile listede sınır ve koordinatları gösterilen alanlarda ve ayrıca 19/6/2014 tarihli ve 6546 sayılı Çanakkale Savaşları Gelibolu Tarihi Alan Başkanlığı Kurulması Hakkında Kanunun 2 nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendinde belirlenmiş Tarihi Alanda uygulanmaz." hükümleri yer almaktadır. 06/06/2018 günlü, 30443 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren "Yapı Kayıt Belgesi Verilmesine İlişkin Usul ve Esaslar" başlıklı Tebliğ'in "Yapı kayıt belgesi müracaatı" başlıklı 4. maddesinin birinci fıkrasında, yapı kayıt belgesinin, 31/12/2017 tarihinden önce yapılmış yapılar için verileceği; "Yapı kayıt belgesi düzenlenemeyecek yapılar" başlıklı 8. maddesinin birinci fıkrasında "a) 18/11/1983 tarihli ve 2960 sayılı Boğaziçi Kanununda tanımlanan Boğaziçi sahil şeridi ve öngörünüm bölgesi içinde, 3194 sayılı Kanunun geçici 16 ncı maddesi uyarınca adı geçen Kanuna eklenmiş olan kroki ile listede sınır ve koordinatları gösterilen alanda, b) İstanbul tarihi yarımada içinde 3194 sayılı Kanunun geçici 16 ncı maddesi uyarınca adı geçen Kanuna eklenmiş olan kroki ile listede sınır ve koordinatları gösterilen alanlarda, c) 19/5/2014 tarihli ve 6546 sayılı Çanakkale Savaşları Gelibolu Tarihi Alan Başkanlığı Kurulması Hakkında Kanunun 2 nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendinde belirlenmiş Tarihi Alanda, ç) Üçüncü kişilere ait özel mülkiyete konu taşınmazlar üzerinde, d) Kesinleşmiş planlar neticesinde sosyal donatı alanı olarak belirlenmiş ve Maliye Bakanlığınca aynı amaçla değerlendirilmek üzere ilgili kurumlara tahsis edilmiş Hazineye ait taşınmazlar üzerinde, bulunan yapılar" hakkında yapı kayıt belgesi düzenlenemeyeceği kural altına alınmış olup; anılan Tebliğ'in "Yapı kayıt belgesinin kullanım yerleri" başlıklı 6. maddesinin dördüncü fıkrasında, "Yapı Kayıt Belgesi alındıktan sonra yapı ruhsatı alıp da yapı kullanma izin belgesi almamış veya yapı ruhsatı bulunmayan yapılarda, yapı kullanma izin belgesi aranmaksızın kullanım maksadı değişiklikleri de dahil olmak üzere tapuda cins değişikliği ve kat mülkiyeti tesisi yapılabilmesi için;

a)Yapı Kayıt Belgesi,

b)Mevcut yapının veya yapıların dış cepheler ve iç taksimatı bağımsız bölüm, eklenti, ortak yerlerinin ölçüleri ve bağımsız bölümlerin konum ve büyüklüklerine göre hesaplanan değerleriyle oranlı arsa payları, kat, daire, iş bürosu gibi nevi ile bunların birden başlayıp sırayla giden numarası ve bağımsız bölümlerin yapı inşaat alanı ve yapı maliklerini de gösteren ve mimar tarafından yapılan ve ana gayrimenkulün yapı maliki veya bütün paydaşlarının imzaları alınarak imzalanan ve elektronik ortamda Tapu Müdürlüğüne ibraz edilen proje,

c)İmar planlarında umumi hizmet alanlarına denk gelen alanların terk edildiğine ilişkin ilgili belediyesinden alınan belge,

ç)Bağımsız bölümlerin kullanılış tarzına, birden çok yapının varlığı halinde bu yapıların özelliğine göre hazırlanmış, kat mülkiyetini kuran yapı maliki veya malikleri tarafından imzalanmış yönetim plânı,

d)(Değişik:…) Yapı Kayıt Belgesi ile zemin ve mimari proje uyumunu gösteren ve tescil sayfasını da içeren özel harita mühendislik büroları veya Lisanslı Harita Kadastro Büroları (LİHKAB) tarafından düzenlenmiş olan zemin tespit tutanağı, (Değişik cümleler:…) ile birlikte kadastro müdürlüğüne müracaatta bulunulur. Bu fıkranın (b) bendinde belirtilen projeyi hazırlayan mimar ile (d) bendinde belirtilen zemin tespit tutanağını hazırlayan mühendisler bu belgelerin içeriklerinin doğruluğundan yapı malikleri ile birlikte hukuken sorumludur. Bu sorumluluk gereğince kadastro müdürlüğü tarafından resen zemin tespit tutanağının sadece büro kontrolleri yapılmakla yetinilerek tescil için ilgili tapu müdürlüğüne gönderilir ve daha evvel Yapı Kayıt Belgesi için ödenen meblağ kadar bir bedelin genel bütçenin (B) işaretli cetveline gelir kaydedilmek üzere Hazine ve Maliye Bakanlığının merkez muhasebe birimi hesabına yatırılmasından sonra ilgili tapu müdürlüğünce ilgili vergi dairesi müdürlüğüne ibraz edilmek üzere, Yapı Kayıt Belgesine konu yapıya (Mahalle/Sokak/Bina No-Ada/Parsel/Pafta No) ve söz konusu yapıdaki bağımsız bölümler veya sair tesisler ile maliklerine ait bilgileri içeren bir yazı düzenlenerek başvuru sahibine verilir ve ilgili vergi dairesince söz konusu yapıya ilişkin olarak cins değişikliği harcının tahsil edilmesi üzerine tapu müdürlüğünce belirtilen işlemler yapılır."; anılan maddenin beşinci fıkrasında ise " Kat mülkiyetine geçilmiş olması 16/5/2012 tarihli ve 6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanunun Ek 1 inci maddesinin uygulanmasına engel teşkil etmez." hükmü yer almaktadır. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Dosyaların İncelenmesi" başlılklı 10. maddesinin birinci fıkrasında "Danıştay, bölge idare mahkemeleri ile idare ve vergi mahkemeleri, bakmakta oldukları davalara ait her türlü incelemeyi kendiliğinden yapar. Mahkemeler belirlenen süre içinde lüzum gördükleri evrakın gönderilmesini ve her türlü bilgilerin verilmesini taraflardan ve ilgili diğer yerlerden isteyebilirler. Bu husustaki kararların, ilgililerce, süresi içinde yerine getirilmesi mecburidir. Haklı sebeplerin bulunması halinde bu süre, bir defaya mahsus olmak üzere uzatılabilir." hükmüne yer verilmiş; aynı Kanun'un "Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu ile Vergi Usul Kanununun uygulanacağı haller" başlıklı 31. maddesinin yollamada bulunduğu 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 266. maddesinde ise, "Mahkeme, çözümü hukuk dışında, özel veya teknik bilgiyi gerektiren hâllerde, taraflardan birinin talebi üzerine yahut kendiliğinden, bilirkişinin oy ve görüşünün alınmasına karar verir. Hâkimlik mesleğinin gerektirdiği genel ve hukuki bilgiyle çözümlenmesi mümkün olan konularda bilirkişiye başvurulamaz." hükmü yer almıştır.

İdari yargıda re'sen araştırma ilkesi esas olup, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 20. maddesinde, Danıştay, idare ve vergi mahkemelerinin bakmakta oldukları davalara ait her çeşit incelemeleri kendiliklerinden yapmaları gerektiği hükme bağlanarak, hakimin bakmakta olduğu davanın çözümü için gerekli bütün delillere kendiliğinden başvurma yetkisine sahip olduğu açıklanmıştır.

Dosyanın incelenmesinden; İstanbul İli, Beşiktaş İlçesi, ... Mahallesi, … ada, … parselde yer alan ve ...ve Anıtlar Yüksek Kurulunun … tarih ve … sayılı kararı uyarınca "… sit alanı"nda, aynı Kurulun … tarih ve … sayılı kararı ile uygun bulunarak 22/07/1983 tarihinde yürürlüğe giren "… ve Tarihi Sit Değerlerini İçeren Nazım İmar Planı"nda "şehir merkezine bağımlı etkilenme bölgesi" sınırları içerisinde kalan özel mülkiyete konu taşınmaz üzerinde bulunan yapılar ile ilgili olarak, 3194 sayılı İmar Kanunu'nun geçici 16. maddesi uyarınca düzenlenen yapı kayıt belgeleri kapsamında, anılan Kanun'un geçici 16/5 hükmü uyarınca davacı tarafından yapılan cins değişikliği talebinde bulunulması üzerine, … Valiliği Kadastro Müdürlüğünün … tarih, E…. sayılı yazısı ile, uyuşmazlık konusu taşınmazın doğal tarihi alanda kaldığı hususunun tespit edildiği, bu bağlamda anılan yazı ekindeki yapı kayıt belgesi ve zemin tespit tutanağına göre cins değişikliği yapılmasında sakınca bulunup bulunmadığının Müdürlüklerine bildirilmesi hususunun, ilgili kurumlardan talep edildiği, bunun üzerine … Bakanlığı … Numaralı Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Komisyonunun … tarih ve … sayılı kararı ile, davacının cins değişikliği talebinin, uyuşmazlık konusu yapıların 2960 sayılı Boğaziçi Kanunu'nda belirtilen yapılaşma koşullarına aykırı olduğu ve boğaziçi sit koşullarını olumsuz etkileyebileceği gerekçesiyle uygun olmadığına karar verildiği görülmektedir.

Uyuşmazlıkta; dava konusu işleme konu olan yapıların ...ve Anıtlar Yüksek Kurulunun … tarihli, … sayılı kararı ile tespit ve ilan edilen Boğaziçi Sit Alanında, aynı Kurulun … tarihli, … sayılı kararı ile ilan edilen Beşiktaş Gerigörünüm ve Etkilenme Bölgesinde kaldığı, anılan binaların, sit alanında olması nedeniyle imar düzenlemeleri bakımından özel Kanuna tabi alanda yer aldığı, 2863 sayılı Kanun kapsamında sit alanında bulunan yapılar üzerinde yapılacak her türlü inşai faaliyetin ve taşınmaz üzerinde yapılacak cins değişikliğinin ilgili koruma kurulu kararına tabi olduğu ve Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının 63. maddesi, 2863 sayılı Kanun hükümleri ile 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 4. maddesi uyarınca, 2863 sayılı Kanun kapsamında … Sit alanında bulunan taşınmazda 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 7143 sayılı Kanunla eklenen geçici 16’ncı maddesi hükümlerinin uygulanma imkanının bulunmadığı, bu nedenle imar barışına başvurulmak suretiyle yapı kayıt belgesi alındığından bahisle bu belgeye dayalı olarak cins değişikliği yapılmasına yönelik talebin reddine dair dava konusu işlemde hukuka ve mevzuata aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddi yolunda verilen İdare Mahkemesine kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun temyize konu Bölge İdari Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararı ile reddedildiği görülmekte ise de; öncelikle uyuşmazlık konusu yapılarda yer alan imar mevzuatına aykırılıkların neler olduğu hususu tespit edilerek, bu aykırılıkların ve yapının bulunduğu alanın özellikleri göz önünde bulundurulmak suretiyle, davacı tarafından yapılan cins değişikliği ve kat mülkiyetine geçilmesine yönelik talebin, 2960 sayılı Boğaziçi Kanunu'nda belirtilen yapılaşma koşulları ile boğaziçi sit koşullarına olumsuz etkileri bulunup bulunmadığının tereddüte mahal bırakmayacak biçimde açıklığa kavuşturulması amacıyla yerinde keşif ve bilirkişi incelemesi yaptırılması ve bunun sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, eksik incelemeye dayalı olarak yukarıda belirtilen gerekçe ile davanın reddi yolunda verilen İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine dair temyize konu Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararında hukuki isabet görülmemiştir. KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle;

1.2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan davacının temyiz isteminin kabulüne,

2.Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin Mahkeme kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,

3.Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 22/03/2023 tarihinde, kesin olarak, oyçokluğuyla karar verildi. KARŞI OY (X) : Temyizi istenilen kararın usul ve hukuka uygun olduğu, ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi kararının onanması gerektiği düşüncesiyle, aksi yöndeki Dairemiz çoğunluk kararına katılmıyoruz.

Karar Etiketleri
BOZULMASINA DANISTAYKARAR IDARI İdare Hukuku 2863 sayılı Kanun kapsamında … Sit alanında bulunan taşınmazda 3194 sayılı İmar Kanunu 2863 sayılı Kanun kapsamında sit alanında bulunan yapılar üzerinde yapılacak her türlü inşai faaliyetin ve taşınmaz üzerinde yapılacak cins değişikliğinin ilgili koruma kurulu kararına tabi olduğu ve Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının 63. maddesi, 2863 sayılı Kanun hükümleri ile 3194 sayılı İmar Kanunu 2960 sayılı Boğaziçi Kanunu 2577 sayılı Kanun 6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanunu 3194 sayılı Kanun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu 2863 sayılı Kanun kapsamında sit alanında bulunan yapılar üzerinde yapılacak her türlü inşai faaliyetin ve taşınmaz üzerinde yapılacak cins değişikliğinin ilgili koruma kurulu kararına tabi olduğu hususunda duraksama bulunmadığı; bu bağlamda, Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının 63. maddesi, 2863 sayılı Kanun hükümleri ile 3194 sayılı İmar Kanunu 538 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile, başvuru süresi 15/6/2019 tarihine kadar uzatılmıştır.), bu maddedeki şartların yerine getirilmesi ve 31/12/2018 tarihine kadar kayıt bedelinin ödenmesi (31/12/2018 tarih ve 538 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile, yapı kayıt bedeli ödeme süresi 30/6/2019 tarihine kadar uzatılmıştır.) halinde Yapı Kayıt Belgesi verilebileceği, başvuruya konu yapının ve arsasının mülkiyet durumu, yapı sınıf ve grubu ve diğer hususlar Bakanlık tarafından hazırlanan Yapı Kayıt Sistemine yapı sahibinin beyanına göre kaydedileceğine yönelik hükümlere yer verilmiş olup; aynı madddenin beşinci fıkrasında "Yapı ruhsatı alıp da yapı kullanma izin belgesi almamış veya yapı ruhsatı bulunmayan yapılarda, Yapı Kayıt Belgesi ile maliklerin tamamının muvafakatinin bulunması ve imar planlarında umumi hizmet alanlarına denk gelen alanların terk edilmesi halinde yapı kullanma izin belgesi aranmaksızın cins değişikliği ve kat mülkiyeti tesis edilebilir. Bu durumda, ikinci fıkrada belirtilen bedelin iki katı ödenir."; onuncu fıkrasında "Yapı Kayıt Belgesi, yapının yeniden yapılmasına veya kentsel dönüşüm uygulamasına kadar geçerlidir. Yapı Kayıt Belgesi düzenlenen yapıların yenilenmesi durumunda yürürlükte olan imar mevzuatı hükümleri uygulanır..."; onbirinci fıkrasında ise, "Bu madde hükümleri, 18/11/1983 tarihli ve 2960 sayılı Boğaziçi Kanunu 6546 sayılı Çanakkale Savaşları Gelibolu Tarihi Alan Başkanlığı Kurulması Hakkında Kanunu 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu 3194 sayılı İmar Kanunu 30443 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren "Yapı Kayıt Belgesi Verilmesine İlişkin Usul ve Esaslar" başlıklı Tebliğ'in "Yapı kayıt belgesi müracaatı" başlıklı 4. maddesinin birinci fıkrasında, yapı kayıt belgesinin, 31/12/2017 tarihinden önce yapılmış yapılar için verileceği; "Yapı kayıt belgesi düzenlenemeyecek yapılar" başlıklı 8. maddesinin birinci fıkrasında "a) 18/11/1983 tarihli ve 2960 sayılı Boğaziçi Kanunu 7143 sayılı Kanunla eklenen geçici 16’ncı maddesi hükümlerinin uygulanma imkanının bulunmadığı, bu nedenle imar barışına başvurulmak suretiyle yapı kayıt belgesi alındığından bahisle bu belgeye dayalı olarak cins değişikliği yapılmasına yönelik talebin reddine dair dava konusu işlemde hukuka ve mevzuata aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddi yolunda verilen İdare Mahkemesine kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun temyize konu Bölge İdari Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararı ile reddedildiği görülmekte ise de; öncelikle uyuşmazlık konusu yapılarda yer alan imar mevzuatına aykırılıkların neler olduğu hususu tespit edilerek, bu aykırılıkların ve yapının bulunduğu alanın özellikleri göz önünde bulundurulmak suretiyle, davacı tarafından yapılan cins değişikliği ve kat mülkiyetine geçilmesine yönelik talebin, 2960 sayılı Boğaziçi Kanunu K2577 md.49 K30443 md.4 K2960 md.6 K2577 md.10 K3194 md.16/5 K6100 md.266 K3194 md.16 K2577 md.45 K2863 md.63 K2863 md.4 K2577 md.20 K2960 md.16 K2960 md.16/11
© 2026 İçtihat Pro — ictihatpro.com  |  Bu belge bilgilendirme amaçlıdır. Resmi belge niteliği taşımaz.