31. Hukuk Dairesi

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

İ S T İ N A F K A R A R I

NUMARASI : 2021/217 Esas-2022/253 Karar ( Birleşen Ankara 4. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2015/228 Esas, 2015/172 Karar Sayılı Dosyası) ASIL VE BİRLEŞEN DOSYA DAVACISI : VEKİLİ DAVACI (ASIL DOSYA) : DAVANIN KONUSU : Tapu İptali Ve Tescil (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)

Taraflar arasında yargılaması yapılan Tapu İptali Ve Tescil (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasında mahkemece asıl ve birleşen davanın reddine dair verilen karara karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine yapılan incelemede; TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:

Asıl davada davacı vekili; müvekkili ile ... İnş. Şirketi arasında ... Kütahya ili Tavşanlı ilçesi 100 yatak devlet hastanesi, altyapı ve çevre düzenlemesi işine ilişkin olarak 07.01.2013 tarihinde alt yüklenicilik sözleşmesi akdedildiğini, sözleşmenin 11.maddesi uyarınca ... parselde bulunan 37200 m2 yüzölçümlü tarlanın ve üzerindeki taşınmazın 4/32 hissesinin tapusunun, işin kesin teminatı olarak davalıya verildiğini, sözleşme konusu işin bitirilerek geçici kabulünün yapılması ile idareye tesliminden sonra tapunun müvekkiline iadesinin hüküm altına alındığını, idare tarafından işler kabul edilerek 13.06.2014 tarihinde geçici kabul tutanağı düzenlendiğini, müvekkilinin tüm edimlerini yerine getirmesine rağmen davalını teminat olarak verilen taşınmazı iade etmediğini belirterek, taşınmazın tapu kaydının iptaline, müvekkili adına tesciline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Asıl davada davalı vekili; sözleşmenin davacı şirket ile ... İnş. Şti.arasında akdedildiğini, müvekkilinin sözleşmenin tarafı olmadığını, şirketin yetkilisi olup, tapuyu devretme yetkisinin bulunmadığını, öncelikle husumet yönünden itiraz ederek esasa ilişkin olarak da sözleşmenin 11.2. Maddesinde taahhüdün sözleşme ve ihale dökümanı hükümlerine uygun olarak yerine getirilmesinden ve varsa işe ait eksik ve kusurlar giderilerek idarenin yaptığı kesin kabul tutanağının onaylanmasından ve alt yüklenicinin bu işten dolayı şirkete herhangi bir borcunun olmadığı tespit edildikten, SGK ilişiksizlik belgesi getirildikten sonra teminatın iade edileceğinin kararlaştırıldığını, davacının edimlerini zamanında ve gereği gibi yerine getirmemesi üzerine eksikliklerin tamamlanması ve personel sayısının arttırılması hususunda Ankara 43. Noterliğinin 25.07.2013 tarih ve 18303 yevmiye sayısıyla ihtarname keşide edildiğini, işin henüz kesin kabulünün yapılmadığı gibi davacının geçici kabul eksikliklerini de gidermediğini, bunun üzerine eksikliklerin üçüncü bir kişiye (...'e) 200.431,00 TL ödenerek yaptırılmak zorunda kalındığını, sözleşme bedeli 1.250.000,00 TL + KDV olmasına rağmen davacıya 1.836.000,00 TL ödendiğini, eksik iş bedeli ile birlikte 65.000,00 TL fazla ödeme yapıldığını, davacının ... Şti.'ne borçlu olduğunu, davacının SGK ilişiksizlik belgesini getirmediğini, sonuç itibariyle teminatın iadesi şartlarının oluşmadığını belirterek, hukuki dayanaktan yoksun davanın reddini istemiştir.

Birleşen davada Davacı vekili; taraflar arasında 07.01.2013 tarihinde düzenlenen alt yüklenicilik sözleşmesi ve protokolü uyarınca davacı şirket tarafından ... ... ilçesi 100 Yataklı Devlet Hastanesi Alt Yapı ve Çevre düzenlemesi yapım işinin üstlenildiğini, müvekkili şirket tarafından kesin teminat olarak ... parselde bulunan tarlanın 4/32 hissesinin tapusunun ... tarafından devralacağı veya üzerine ipotek konulacağı, alt taşeronluk işlerinin geçici kabulünün yapılması ve idareye tesliminden sonra da müvekkili şirkete devreleceğinin hüküm altına alındığını, bu hususta taraflar arasında sözleşmeye ek 07.01.2013 tarihli protokolün imza altına alındığını, müvekkilinin yükümlendiği işi tamamladığını,geçici kabulün yapıldığını, idareye teslimin gerçekleştiğini, işin geçici kabulünün de gerçekleştiğini, müvekkilinin edimini yerine getirdiğini, kesin teminat olarak verilen söz konusu tarla hissesinin müvekkiline devrinin gerçekleştirilmediğini belirterek, ... parselde bulunan tarlanın 4/32 hissesinin davacıya devir ve tesciline karar verilmesini talep etmiş, dosyanın Ankara 23. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2015/60 Esas sayılı dosyası ile birleştirilmesini talep etmiştir.

Birleşen davada Davalı vekili; davacı ile müvekkili şirket arasında imzalanmış olan alt yüklenici sözleşmesinin 11.ve devamı maddelerinde kesin teminata ilişkin hükümlerin düzenlendiğini, davacı şirketin kendilerine yüklenen edimleri zamanında ve gereği gibi yerine getirmediğini, davacının ndava dışı firmadan 3.şahsa yaptırılan işlerin bedeli dahil edildiği zaman yaklaşık 650.000,00 TL fazla para aldığını, davacının fazla aldığı paraları iade etmeden teminatın iadesini talep etme hakkı bulunmadığını, teminatın iadesinin alt yüklenicinin dava dışı ... İnş. Ltd. Şti.'ne bir borcunun olmaması koşuluna bağlandığını, davacının öncelikle almış olduğu fazla parayı iade edip akabinde teminatının iadesini talep etmesi gerektiğini belirterek, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece;

Bilirkişi raporunun hükme esas alındığı, teminat olarak verilen taşınmazların iadesinin istenebilmesi için sözleşme konusu işin tamamlanarak geçici kabulün yapılması, davacının Sosyal Güvenlik Kurumundan borçsuzluk belgesi alması ve davacının davalıya borçlu olmaması gerektiği, işin geçici kabulünün yapıldığı, davacı tarafından SGK'dan alınması gerekli borçsuzluk belgesinin alındığı, ancak taraflar arasında Ankara 8. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2015/871 esas sayılı dosyası üzerinden uyuşmazlık bulunduğu ve bu davada dava konusu işle ilgili davacının edimlerini tam yerine getirmediğine ve işlerin davalı tarafından 3. şahıslara yaptırıldığına ilişkin dava olduğu, ayrıca taraflar arasındaki sözleşmenin 11. Maddesinde yer alan “iş bitiminde işine son verdiği tüm personelin ibranamesini şirkete teslim” şartının gerçekleşmediği hatta bu konuda işçilerin dava açmış olduğu ve bu davaların devam ettiği belirtilerek, davacının teminat olarak vermiş olduğu taşınmazların tapu iptal ve tescil talebinin teminatın iadesi şartları oluşmadığından, asıl ve birleşen davanın reddine karar verilmiştir. İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :

Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; Sözleşme ile aynı gün imzalanan protokolle işlerin geçici kabulünün yapılması ile teminat konusu tapunun devredileceğinin kabul edildiğini, müvekkilin imalatları yaptığını, işi teslim ettiğini, Ankara 8. Asliye Ticaret Mahkemesi dosyasının henüz kesinleşmediğini, işin geçici ve kesin kabullerinin de yapıldığını, mahkeme gerekçesinde belirtilen dava açan işçilerin müvekkil şirket çalışanları olmadığını, SGK'dan borcu yoktur yazısını da ibraz ettiklerini, derdest davanın bu davanın ret gerekçesi olamayacağını belirterek yerel mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

Dava, Eser Sözleşmesinden kaynaklanan tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir. İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK)'nun 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

1.492 sayılı Harçlar Kanunu hükümlerine göre: Yargı işlemlerinden bu kanuna bağlı (1) sayılı tarifede yazılı olanları, yargı harçlarına tabidir (2. md.). Yargı harçları (1) sayılı tarifede yazılı işlemlerden değer ölçüsüne göre nispî esas üzerinden, işlemin nev'i ve mahiyetine göre maktu esas üzerinden alınır (15. md.). Noksan tespit edilen değerler hakkında 30'uncu madde hükmü uygulanır (16/4. md.). Yargı harçları (1) sayılı tarifede yazılı nispetler üzerinden alınır (21. md.). Harçlar Kanunu 28. maddeye göre (1) sayılı tarifede yazılı nispi karar ve ilam harcının 1/4'ü peşin alınır (28. md.). Yargılama sırasında tespit olunan değerin, dava dilekçesinde bildirilen değerden fazla olduğu anlaşılırsa, yalnız o oturum için yargılamaya devam olunur, takip eden oturuma kadar noksan değer üzerinden peşin karar ve ilam harcı tamamlanmadıkça davaya devam olunmaz. Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 150. maddesinde gösterilen süre içinde dosyanın işleme konulması noksan olan harcın ödenmesine bağlıdır (30. md.). Yargı işlemlerinden alınacak harçlar ödenmedikçe müteakip işlemler yapılmaz (32. md.).

HMK 120/1. maddeye göre de davacı, yargılama harçlarını mahkeme veznesine yatırmak zorundadır (Yargıtay (kapatılan) 15. Hukuk Dairesi, 2020/1033 Esas, 2020/3253 Karar).

Bu kapsamda somut olayda uyuşmazlık taşınmazın aynına ilişkin olduğundan dava konusu taşınmazın dava tarihi itibariyle değerinin tespiti ile eksik peşin harç tamamlandıktan sonra yargılamaya devam edilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir.

2.Davacı ile davalı ... şirketi arasında imzalanan 07/01/2013 tarihli sözleşmenin 11.2 maddesinde teminatın hangi koşullarda iade edileceği düzenlenmiştir. Bu koşullardan birisi de davacı taşeronun davalı yükleniciye hiç bir borcunun kalmamasıdır. Dairemizin 2021/92 esas - 2021/1261 karar sayılı ilamı ile kaldırılan ve sonrasında Ankara 8. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2022/60 esasına kaydı yapılan dava dosyasında taşeron ve yüklenicinin aynı sözleşmeden kaynaklı olarak birbirlerine karşı alacak talebinde bulundukları anlaşılmaktadır.

O halde Ankara 8. Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından verilecek kararın iş bu dosyadaki kararı etkisi nazara alındığında yargılamaya birlikte devam edilmesi gerekmektedir. Her iki dosyanın eski tarihli dosyada birleştirilerek yargılamaya devam edilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir.

3.O halde Mahkemece yapılacak işlem; birleştirme işlemi ve eksik harç ikmalinden sonra sözleşmenin 11.2 maddesi kapsamında teminatın iade koşullarının yerine getirilip getirilmediğinin tartışılması; davacı taşerona ibranameleri ve SGK ilişiksiz belgesini sunmak için süre ve imkan tanınması; dava dışı işçilerin açmış oldukları ve hükümde gerekçe olarak gösterilen davalara ilişkin dava ve cevap dilekçeleri ile varsa gerekçeli karar, Bölge Adliye Mahkemesi/Yargıtay kararları, kesinleşme şerhlerinin ilgili Mahkemelerden celbinden sonra söz konusu davaların davacı ile ilgisi bulunup bulunmadığının denetime elverişli şekilde tartışılması, Ankara 8. Asliye Ticaret Mahkemesi dosyasında ve iş bu dosyada davalı yüklenici alacağının varlığının tespiti halinde bedelinin birlikte ifa kuralı kapsamında davacı taşerona depo ettirilmesinden sonra davacı tarafın tapu iptal ve tescil talebinin değerlendirilmesi ile ulaşılacak sonuca göre karar verilmesinden ibaret olacaktır.

Açıklanan nedenlerle; sair hususlar incelenmeksizin davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, mahkeme kararının HMK'nın 353/1-a.4,6 maddesi gereğince kaldırılmasına, dosyanın Dairemiz kararına uygun şekilde sonuçlandırılması için kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilmesi gerekmiştir.

1.Davacı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜNE,

2.ANKARA 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'nin 20/04/2022 tarih ve 2021/217 Esas-2022/253 Karar sayılı kararının HMK’nun 353/1-a.4,6 maddesi gereğince KALDIRILMASINA,

3.Davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren ilk derece mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,

4.Davacı tarafından yatırılan istinaf karar harcının talep halinde davacıya iadesine,

5.Davacı tarafından ödenen istinaf kanun yoluna başvurma harcı ve yapılan istinaf yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesince verilecek kararda dikkate alınmasına,

6.İnceleme konusu kararın icrasının geri bırakılması için İİK'nın 36/1 maddesi gereğince varsa taraflarca yatırılan nakit teminatların veya sunulan banka teminat mektuplarının dosya kapsamı ve kararın niteliğine göre aynı maddenin 5. Fıkrası gereğince yatıran/sunan tarafa İADESİNE,

Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda HMK'nın 353/1.a maddesi gereğince KESİN olmak üzere 09/01/2024 tarihinde oybirliği ile karar verildi. Başkan ... ✍e-imzalıdır Üye ... ✍e-imzalıdır Üye ... ✍e-imzalıdır Katip ... ✍e-imzalıdır