14. Hukuk Dairesi

İNCELEME VE GEREKÇE Dava, sözleşmeden kaynaklanan fatura alacağının tahsili amacıyla başlatılan ilamsız icra takibene karşı itirazın İİK'nın 67. maddesi uyarınca iptali istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda davanın kısmen kabulüne karar verilmiş; bu karara karşı, davalı vekilince, yasal süresi içinde istinaf başvurusunda bulunulmuştur.İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülmüş olan istinaf nedenleriyle ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.Taraflar arasında sözleşme ilişkisinin varlığı, davacı tarafça davalı şirket adına faturaların düzenlenmiş olduğu, konusunda herhangi bir uyuşmazlık mevcut değildir.Uyuşmazlık, davacının sözleşme ve ek protokol kapsamında edimlerini tam olarak yerine getirip getirmediği, davalı şirket tarafından hakediş bedelinden kesinti yapılmasının isabetli olup olmadığı, kabul edilen miktar yönünden icra inkar tazminatına karar verilmesi ile mahkemece eksik inceleme sonucunda karar verilip verilmediği ve kararın usul ve yasaya uygun bulunup bulunmadığını ilişkindir. Dosya kapsamından, taraflar arasında 04.07.2016 tarihinde ... üye Kuruluş Sözleşmesi ve ek protokol imzalandığı, davacı şirketin sözleşmede üye kuruluş olarak yer aldığı, sözleşmenin kapsamının, üye kuruluşun yükümlülüklerini yerine getirmesine yetecek donanım, insan kaynakları ve her türlü olanağa sahip olduğunu beyan ettiği, üye kuruluşun yükümlülüklerinin 1.maddede, 22 bent olarak yer verildiği, 1-1.maddede, üye kuruluşun sözleşmenin eki hizmet bilgi formunda yer alan yükümlülüklerinin yerine getirmeyi taahhüt ettiği, 2 nolu bentte, üye kuruluşun sözleşmede belirtilen şartlara uygun olarak yemek üretmeyi üretilen yemeği davacının belirleyeceği adrese teslim etmeyi taahhüt ettiği, 3 nolu bentte üye kuruluşun o aya ilişkin faturaları her ayın son iş gününden itibaren 3 gün içinde davacının muhasebe müdürlüğüne teslim edeceği, 1-7.bentte, davacının haber vermeksizin üye kuruluşu yerinde veya satış sözleşmesi ile hizmet vermeyi taahhüt ettiği, kurum ortamında denetleme hakkına sahip olduğu, üye kuruluş tarafından istihdam edilen ya da ettirilen servis hizmeti için görevlendirilecek olan personelin özlük ve işçilik hakları, kıdem ve sair tazminatları, yıllık ve hafta sonu tatilleri, ücretleri, SGK primleri ve sosyal sigortalar mevzuatından ve iş mevzuatından kaynaklanan her türlü sair hak ve alacakların üye kuruluşa ait olduğu, üye kuruluşun çalıştırdığı personel bakımından SGK'ya karşı doğrudan sorumlu olduğu, üye kuruluşun personel işe giriş bildirgelerini SGK aylık bildirgelerini, 4 aylık dönem bordrolarını, hizmet verilen lokasyonda SGK iş yeri açılışı yapılmış ise SGK'dan ilişiksiz belgesini, personellerin devamlı iş yerinde sigortalı görünmesi halinde SGK borcu yoktur belgesini, KDV ve muhtasar beyannamelerini, tahakkuklarını ve ödeme dekontlarını kanunen belirlenen surelerin hitamından itibaren en geç 15 gün içinde davacıya ibraz ile mükellef olduğu, üye kuruluşun ibraz etmesi gereken evrakları davacı talep ettiği halde ibraz etmemesi halinde aylık hakedişinin tamamının davacı tarafından bloke edileceğinin kabul ve beyan edildiği, davalı yükümlülüklerinin ise sözleşmenin 2 nolu maddesinde 10 bent halinde düzenlendiği, 2-3.bentte, davacının üye kuruluşa sözleşmenin ekindeki hizmet bilgi formunda belirtilen vadede ödeme yapacağı vb. hususlara yer verdiği, sözleşmenin 5.maddesinde bir yıl süreyle sözleşmenin geçerli olduğunun belirtildiği, 04.07.2016 tarihli ek protokolün ise sözleşmeye ek olarak düzenlendiği, ek protokolün 3. maddesinde, üye kuruluşun müşteriye ait iş yerinde istihdam ettiği personellerin ücretlerini ödediğine dair bordro, banka dekontu, makbuz ve sair belgeler ile SGK'dan alınacak borcu yoktur ilişiksiz belgesini davacıya ibraz etmeden son hakediş tutarının ödenmeyeceğini kabul ve beyan ettiğininin belirtildiği, davalı şirket tarafından davacı şirkete Beşiktaş ... Noterliğinde düzenlenen 19.09.2017 tarihli ihtarname ile imzalanan sözleşme kapsamında yükümlülüklerin yerine getirilmesinin talep edildiği, sözleşmenin 1-7.bent kapsamında, ibraz için belirlenen sürelerin hitamından itibaren ilgili belgelerin en geç 15 gün içinde davacıya ibrazla mükellef olunduğu, üye kuruluşun ibraz etmesi gereken evrakları davalı talep ettiği halde ibraz etmemesi durumunda aylık hakedişinin tamamının davalı tarafından bloke edileceğinin kabul ve beyan edildiğinin belirtildiği, ek protokolün 3. maddesinde de düzenlemenin yer aldığı ifade edilerek taraflar arasında imzalanan sözleşmenin feshedildiği tarihe kadar olan sözleşme ve aynı kanuni yükümlülüklerden olan hizmet verilen lokasyonlarda açılan SGK geçici iş yeri dosyalarında bulunan sigorta prim borçlarının ödenmesi ve bu iş yeri dosyaları için ilişiksiz belgesinin alınarak ibraz edilmesi aksi takdirde hakedişin sözleşme hükümleri gereğince blokeli tutulacağının ihbar ve ihtar edildiği, ihtarnamenin ekinde, davacının hizmet vermiş olduğu projelerin listesinin eklendiği ve sözleşmenin 15.08.2017 tarihi itibariyle sona ereceğinin belirtilere, davacı tarafça hizmet verilen projeler olarak ..., ..., ..., ..., ... olarak belirtildiği, ihtarnamenin 28.09.2017 tarihinde tebliğ edildiği, davacı şirket tarafından davalı şirket aleyhine Ankara ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasında, 05.19.2017 tarihinde fatura ve işlemiş faizler olmak üzere toplam 90.773,49 TL alacağın tahsili amacıyla ilamsız icra takibi başlatıldığı, takibe konu edilen faturaların 61.376,70 TL 5.806,08 TL, 15.132,90 TL ve 7.098,62 TL tutarlı olduğu, fatura tarihlerinin ise 29.05.2017, 29.08.2017 vb tarihleri içerdiği, davalı şirket tarafından icra dairesinin yetkisine itiraz edildiği, davacı tarafça İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasında, 30.01.2018 tarihli ödeme emrinin düzenlendiği, davalı şirket tarafından takibe karşı itiraz edildiği, itirazında, takip alacaklısının 82.164,46 TL hakediş alacağının mevcut olduğu, ancak bu alacağın ödenebilmesi için taraflar arasındaki sözleşme ve eki protokol hükümlerinde kararlaştırılan SGK'dan borcun yoktur ya da ilişiği kalmamıştır şeklinde belgenin alınarak ibraz edilmesi şartının gerçekleştirilmediğini, ihtarname ile bu hususun bildirildiğini, bu nedenle takip alacağının tamamına itiraz ettiklerinin belirtildiği, davacı tarafça İİK 67.maddesi gereğince 1 yıllık hak düşürücü süre içerisinde iş bu davanın açılmış olduğu, davacının dava dilekçesinde, davalı tarafın tüm hakedişleri bloke etmesinin mümkün olmadığını, hüküm doğrultusunda sadece Ağustos 2017 fatura bedelini bloke edebilecekken Temmuz 2017 hakedişini de bloke etmesinin sözleşme hükümlerine aykırı olduğunu belirterek, icra takibine yapılan itirazın 61.376,70 TL tutarındaki asıl alacak ve bu tutara isabet eden işlemiş faiz ile %20 oranında icra inkar tazminatına karar verilmesini talep etmiş olduğu anlaşılmıştır. 17.07.2019 tarihli bilirkişi raporunda; davalı defterlerine göre davacının 2018 yılına devir olan 89.095,67 TL" lik alacağının olduğu, davacının takibe konu ettiği 31.07.2017 tarih 61.367,71 TL' lik faturanın davalı defterlerinde kayıtlı olduğu, davalı defterlerinde takibe konu edilen temmuz 2017 hakkedişi sonrasında da davacı tarafça tanzim edilen Ağustos hakkedişlerine ilişkin 28.037,60 TL lik faturanın da davalı yasal defterlerinde kayıtlı olduğu, taraflar arasında ki çekişmenin sözleşmenin feshi ile birlikte davacının 1.7 maddesinde geçen vesaikleri hazır etmemesi ve davalıya sunmaması sonrasında bloke edilecek tutara ilişkin olduğu, sözleşmede ki; “üye kuruluş, ibraz etmesi gereken evrakları ... talep ettiği halde ibraz etmezse aylık hakkedişinin tamamının ... tarafından bloke edilebileceğini şimididen kabul ve beyan eder.“ İfadesinin yorumunda uyuşmazlık olduğu, söz konusu maddenin hukuki değerlendirmesinin mahkemeye ait olduğu, iş bu maddenin mahkeme tarafından yorumlanmasında aylık hakkedişlerin ibaresinin tüm davacı alacağını kapsadığına kanaat getirilmesi halinde davacının takip talebinde ki fatura bedelini talep edemeyeceği, iş bu maddenin mahkeme tarafından yorumlanmasında aylık hakkedişlerin ibaresinin son kesilen aylık hakkedişleri kapsadığına kanaat getirilmesi halinde davacının takip talebinde ki temmuz hakkedişi ile ilgili tanzim edilen 61.367,71 TL lik fatura ile ilgili davalı yasal defter kayıtlarına göre davalı taraftan 61.058,07 TL' si asıl alacaklı olabileceği, dosya kapsamında davacının davalı aleyhine yaptığı takip ile ilgili icra dosyasının aslı veya fotokopisinin olmadığı, bu itibarla davacının mahkeme tarafından yukarıda ki değerlendirme esas alınmak sureti ile 61.058,07 TL' lik davacı asıl alacağına hükmedilmesi halinde; takip öncesi davalının temrrüdüne ilişkin herhangi bir vesaik bulunmadığının nazara alınması durumunda davacının 61.058,07 TL' lik asıl alacağına icra takibinde ki faiz talebine göre takip tarihi sonrasında işlemiş faiz hesaplanabileceği, taraflarca talep edilen %20 oranında İcra İnkar tazminatının mahkemenin takdirinde bulunduğu belirtilmiştir. Davalı vekili, rapora beyan dilekçesinde, davacının dava konusu yaptığı faturaların müvekkili defterlerinde kayıtlı olduğunun tespit edildiğini ancak davacının bakiye hakediş alacağının hesaplanması için taraflar arasındaki üye kuruluş sözleşmesinin 1.19 madde hükmü uyarınca toplam fatura tutarından %7+KDV oranında iskonto yapılması gerektiğini, öncelikle rapora bu yönden itiraz ettiklerini ek rapor alınmasını talep ettiklerini, sözleşme gereğince davacının ibrazla mükellef olduğu belgeyi ibraz etmediğini, delil listesinin 5.maddesinde belirtildiği üzere davacının bağlı olduğu, SGK Müdürlüğüne müzekkere yazılarak SGK prim borcunun bulunup bulunmadığı, borcu varsa borç miktarının sorulmasını ve yeniden rapor alınmasını talep etmiştir. Mahkeme tarafından, Ankara Yenimahalle Sosyal Güvenlik Merkezi Müdürlüğüne 04.11.2019 tarihinde müzekkere yazılarak davacının iş yerinin prim borcunun bulunup bulunmadığı, bulunuyorsa hangi dönemlere ilişkin prim borcu olduğunun bildirilmesi talep edilmiştir. 26.02.2020 tarihli bilirkişi heyet raporunda; davacının SGK”'ya prim borcu olup olmadığına bakıldığında; davalı tarafın kök bilirkişi raporuna itiraz dilekçesinde davacının SGK'ya prim borcunun olup olmadığının sorulmasının istediğinin görüldüğü, ancak buna ilişkin dosya içeriğinde belgelerin incelenmesinde bir kayda rastlanmadığı, davacının SGK'ya borcunun olup olmadığına ilişkin bir beyanının olmadığı, bu yönde herhangi bir belge sunmadığının görüldüğü, davalı İşveren'in SGK nezdinde alt işverenin prim borcundan dolayı müteselsil sorumluluk ilkesi gereğince birlikte sorumlu tutulması söz konusu olduğundan, SGK”'ya borcun olmadığına ilişkin alt işverenden belge istemesinin sözleşme hükmüne aykırılık teşkil etmediğinin anlaşıldığı, davalı ... AŞ'nin 5510 sayılı Kanunun 90. Maddesinde belirtilen kurum ve kuruluş niteliğinde olmadığı, davacıdan ilişiksiz belgesi talep etme zorunluluğunun olmadığı, ilişiksizlik belgesi talep etmemesinden dolayı Sosyal Güvenlik Kurumunun bir yaptırımına uğramasının söz konusu olmadığı, davalı ... AŞ'nin davacının hak edişini ödemeyi sözleşme serbestisi ilkesi gereğince taraflar arasında kurulan sözleşme ve eki protokol ile ek protokol maddeleri gereğince SGK borcu yoktur ve ilişiksizlik belgelerinin sunulmasına bağladığı, sözleşme hükmü gereğince ilgili belgelerin sunulamaması halinde hak edişini ödememesinde hukuka aykırılığın bulunmadığı, bunun edimleri arasında aşırı nispetsizlik olarak adlandırılamayacağı, söz konusu maddenin hukuki değerlendirmesinin mahkemenin takdirinde olduğu, aksi yönde hüküm kurulması halinde, davalı defterine göre davacının 2018 yılına devir olan 89.095,67 TL alacağının olduğu, 47 iskontonun mahsubunda sonra bulunan tutarın 82.858,97 TL olduğu, takibe konu edilen 31.07.2017 tarih ve 61.367,71 TL tutarındaki alacağın davalı defterinde kayıtlı olduğu, davalı defterinde takibe konu edilen Temmuz 2017 hakkedişi arasında da davacı tarafça tanzim edilen Ağustos hakkedişlerine ilişkin 28.037,60 TL”'lik faturanın olduğu, “Aylık hakkedişlerin” ibaresinden son kesilen hakkedişleri kapsadığına kanaat getirilmesi halinde davacının takip talebindeki Temmuz hakkedişi ile ilgili tanzim edilen 61.367,71 TL fatura ile ilgiti (davalı yasal defter kayıtlarına göre davalı taraftan 61.058,07 TL alacaklı olduğu, bu tutardan %7 iskontonun düşmesinden sonra bulunan tutarın 56.784,00 TL olduğu belirtilmiştir. Mahkeme tarafından SGK'ya müzekkere yazılarak davacının prim borcunun bulunup bulunmadığı, bulunuyorsa hangi dönemlere ilişkin prim borcu olduğu hususunun sorulmasına, bu hususta davalı vekiline elden takip yetkisi verilmesine, 01.11.2019 tarihli celse ara kararı ile hüküm tesis edilmiş olmasına ve ayrıca ilgili SGK'ya müzekkere yazılmasına rağmen müzekkere cevabının dosya içerisinde bulunmadığı anlaşılmıştır. Mahkemece, bilirkişi heyet raporunun sonucuna göre davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Taraflara arasındaki sözleşmenin 1/7.maddesinde ve ek protokolün 3.maddesinde, davacıya üye kuruluşun SGK'dan alınacak borcu yoktur ve ilişiksiz belgesinin davalıya ibraz etmemesi halinde son hakediş tutarının ödenmeyeceği hususunun kabul edildiği anlaşılmaktadır. Davacı alacaklı şirket tarafından davalının buna yönelik takibe karşı yapmış olduğu itirazı üzerine takibe konu etmiş olduğu faturalardan yalnızca, heyet bilirkişi raporunda belirtildiği üzere Temmuz hakedişiyle ilgili olarak tanzim edilen 61.367,71 TL tutarındaki fatura alacağının tahsili için itirazın iptali davası açmıştır. Takip konusu Ağustos ayına ait faturalara ilişkin olarak itirazın iptaline yönelik herhangi bir dava açmamıştır. 26.02.2020 tarihli ek bilirkişi raporunda, Ağustos hakedişlerine ilişkin 28.037,60 TL faturanında takibe konu edildiği, sözleşmedeki aylık hakedişlerin ibaresinden son kesilen hakedişleri kapsadığı kanaat getirilmesi durumunda davalı defterlerinde kayıtlı olan Temmuz 2017 hakediş tutarı 61.058,07 TL alacak miktarından %7 iskontonun mahsubu neticesinde 56.784,00 TL alacaklı olduğu belirtilmiştir. Mahkemece bu bedel kabul edilmiştir. Davacı tarafça, SGK ilişiksiz belgesinin ibraz edildiğine dair herhangi bir iddiada bulunulmamıştır. Davacı vekili söz konusu ek protokol ve sözleşme hükümleri gereğince sadece Ağustos 2017 fatura bedelinin bloke edebileceğini dava dilekçesinde kabul etmiştir. Bu durumda, her kadar davalı savunmasında ileri sürülen, SGK ilişiksiz belgesi ibraz edilmeden ve buna dair yazılan müzekkere cevabı beklenilmeksizin hüküm kurulması istinaf konusu yapılmış ise de sözleşme ve ek protokol hükmü ile davacının kabulü ve dava konusu talep miktarı ile davalının usul ve yasaya uygun olarak tutulan ticari defter ve kayıtlarına göre bu husus sonuca etkili görülmemiştir. Diğer yandan, alacak faturaya dayanan bir alacak olup İİK 67.maddesi kapsamında, likit, taraflarca bilinebilir bir alacak olduğundan, %20 oranında icra inkar tazminatına karar verilmesinde ve mahkemenin kabulünde bir isabetsizlik görülmemiştir. Açıklanan bu gerekçelerle, HMK'nın 353/1.b.1 maddesi uyarınca dosya üzerinden yapılan istinaf incelemesi sonucunda, davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.