Danıştay 10. Daire Başkanlığı

Danıştay 10. Daire Başkanlığı         2023/1037 E.  ,  2023/1392 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y

2.… Kurumu Başkanlığı / …

DAVANIN_ÖZETİ : 24/03/2013 tarih ve 28597 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Sosyal Güvenlik Kurumu Sağlık Uygulama Tebliği'nde "HPV aşılarının ücretsiz olması için gerekli değişikliklerin yapılması" istemiyle Sosyal Güvenlik Kurumuna yapılan (dava dilekçesinde 20/12/2022 tarihinde davalı idarenin kayıtlarına girdiği belirtilen) başvurunun zımnen reddine ilişkin işlemin iptali ve yürütülmesinin durdurulması istenilmektedir. DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : … DÜŞÜNCESİ : Davanın süre aşımı yönünden reddi gerektiği düşünülmektedir.

Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 14. maddesi uyarınca hazırlanan Tetkik Hakiminin raporu ve sözlü açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra yürütmenin durdurulması istemi hakkında bir karar verilmeksizin dava dilekçesi öncelikle davanın süresinde açılıp açılmadığı yönünden incelenerek gereği görüşüldü: 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Dava açma süresi" başlıklı 7. maddesinin 1. fıkrasında, dava açma süresinin, özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hallerde Danıştayda ve idare mahkemelerinde altmış gün olduğu;

4.fıkrasında ise, ilanı gereken düzenleyici işlemlerde dava süresinin, ilan tarihini izleyen günden itibaren başlayacağı, ancak bu işlemlerin uygulanması üzerine ilgililerin, düzenleyici işlem veya uygulanan işlem yahut her ikisi aleyhine birden dava açabilecekleri kuralarına yer verilmiştir. Anılan Kanun'un "Üst makamlara başvurma" başlıklı 11. maddesinde ise, "1. İlgililer tarafından idari dava açılmadan önce, idari işlemin kaldırılması, geri alınması değiştirilmesi veya yeni bir işlem yapılması üst makamdan, üst makam yoksa işlemi yapmış olan makamdan, idari dava açma süresi içinde istenebilir. Bu başvurma, işlemeye başlamış olan idari dava açma süresini durdurur.

2.Otuz gün içinde bir cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır.

3.İsteğin reddedilmesi veya reddedilmiş sayılması halinde dava açma süresi yeniden işlemeye başlar ve başvurma tarihine kadar geçmiş süre de hesaba katılır." hükmü yer almaktadır.

Yine, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 'Dilekçeler üzerine ilk inceleme' başlıklı 14. maddesinin 3. fıkrasında, dilekçelerin, Danıştayda daire başkanının görevlendireceği bir tetkik hakimi, idare ve vergi mahkemelerinde ise mahkeme başkanı veya görevlendireceği bir üye tarafından: a) Görev ve yetki, b) İdari merci tecavüzü, c) Ehliyet, d) İdari davaya konu olacak kesin ve yürütülmesi gereken bir işlem olup olmadığı, e) Süre aşımı, f) Husumet, g) 3 ve 5 inci maddelere uygun olup olmadıkları yönlerinden sırasıyla inceleneceği; 'İlk inceleme üzerine verilecek karar' başlıklı 15. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde, süre aşımı yönünden yapılan incelemede Kanuna aykırılık görülürse davanın reddine karar verileceği hususları hüküm altına alınmıştır.

Dosyanın incelenmesinden; davacı tarafından, 19/12/2022 tarihli dilekçeyle Sosyal Güvenlik Kurumuna başvuruda bulunulmuş ve 24/03/2013 tarih ve 28597 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Sosyal Güvenlik Kurumu Sağlık Uygulama Tebliği'nde "HPV aşılarının ücretsiz olması için gerekli değişikliklerin yapılması" talep edilmiş, dava dilekçesinde 20/12/2022 tarihinde davalı idarelerden Sosyal Güvenlik Kurumu kayıtlarına girdiği belirtilen başvuru zımnen reddedilmiş, söz konusu başvurunun zımnen reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.

Yukarıda yer alan Kanun hükümleri uyarınca, ilgililerin, altmış günlük dava açma süresi içerisinde doğrudan dava açmak yerine işlemi tesis eden idarenin hiyerarşik olarak üstü olan makama veya üst makam yoksa işlemi tesis eden makama başvurarak işlemin düzeltilmesini isteme hakkına sahip oldukları açık olup; kanun koyucu tarafından, 2577 sayılı Kanun'un 11. maddesi uyarınca yapılacak başvuruya konu edilebilecek işlemin niteliği bakımından düzenleyici ya da bireysel işlem ayrımı gibi bir ayrıma gidilmemiş, 11. maddenin kapsamı salt bireysel işlemlerle sınırlandırılmamıştır.

Dolayısıyla, düzenleyici işlemlerin ilan edildiği tarihi izleyen günden itibaren işlemeye başlayan altmış günlük dava açma süresi içerisinde idareye yapılan başvurunun reddi üzerine, düzenleyici işlemin ilan edildiği tarih ile 11. madde kapsamında başvuruda bulunulduğu tarih arasında geçen süre de dikkate alınmak suretiyle kalan dava açma süresi içerisinde açılan davalarda süre aşımı bulunmadığının; öte yandan, altmış günlük dava açma süresi geçtikten sonra düzenleyici işlemlerin değiştirilmesi, düzeltilmesi, kapsamının genişletilmesi gibi istemlerle yapılan ve 2577 sayılı Kanunun 10. maddesi kapsamında değerlendirilmesi mümkün olmayan başvuruların, cevap verilmek suretiyle ya da zımnen reddi yolundaki işlemlerin, uygulama işlemi olarak kabulüne olanak bulunmadığından, bu işlemlerin iptali istemiyle açılan davalarda süre aşımı bulunduğunun kabulü gerekmektedir.

Uyuşmazlık bu çerçevede değerlendirildiğinde, 24/03/2013 tarihli ve 28597 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren ve yürürlük tarihinden sonra da bir çok kez değişiklik yapılan Sağlık Uygulama Tebliği'ne karşı 2577 sayılı Kanunun 7. maddesinde öngörülen süre içinde dava açmayan ya da 11. maddesi kapsamında başvurusu bulunmayan davacının, dava açma süresinin geçirilmesinden sonra 20/12/2022 tarihinde yaptığı başvurusunun zımnen reddine ilişkin işlemin, davacı Sendika yönünden uygulama işlemi olarak kabulüne olanak bulunmadığından açılan davanın, süre aşımı nedeniyle esasının incelenemeyeceği sonucuna varılmıştır. KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle,

1.2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 14. maddesinin 3. fıkrasının (e) bendi ve 15. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendi uyarınca süre aşımı nedeniyle DAVANIN REDDİNE,

2.Aşağıda ayrıntısı gösterilen …TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,

3.Kullanılmayan …TL yürütmenin durdurulması harcının istemi halinde, artan posta ücretinin ise kararın kesinleşmesinden sonra istemi halinde davacıya iadesine,

4.Bu Kararın tebliğ tarihini izleyen 30 (otuz) gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere, 16/03/2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.