9. Hukuk Dairesi

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davacı vekili tarafından istenilmekle, temyiz talebinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü: Y A R G I T A Y K A R A R I Davacı isteminin özeti:

Davacı vekili, müvekkilinin davalı şirketin ... şantiyesinde 08.01.2009 ile 12.09.2009 tarihleri arasında silindir operatörü olarak 1.100 ... Doları ücretle çalıştığını, ... akdinin işveren tarafından süresi dolmadan haksız ve bildirimsiz olarak fesih edildiğini belirterek, müvekkilinin mahrum kalınan ücretinin ödenmediğini, müvekkilinin haftanın yedi günü sabah 05.00 ile akşam saat 23.00 arası çalıştığını, dini ve milli bayramlarda da çalıştığını, bir kısım işçilik alacaklarının ödenmediğini ileri sürerek mahrum kalınan ücret, fazla mesai ücreti, hafta tatili ücreti, ... bayram genel tatil ücreti alacaklarını istemiştir. Davalı cevabının özeti:

Davalı vekili, öncelikle usul yönünden davanın ... Merkez ... Mahkemelerinde görülmesi gerektiğini, davacının 08.01.2009 tarihli belirsiz süreli ... sözleşmesine istinaden müvekkil şirketin ... Krallığı’nda yürütülen otoyol projesinde formen olarak çalıştığını, ... sözleşmesinin 12.09.2009 tarihinde fesih edildiğini, ... sözleşmesi belirsiz süreli olduğundan davacının mahrum kalınan ücret talep hakkı bulunmadığını, davacının iddia ettiği fazla çalışmalarla ilgili iddialarını reddettiklerini, davacının bordrolarında görüleceği üzere, davacıya fazla mesai ücret ve bayram ücret karşılıklarının ödendiğini, iddia ve taleplerin yersiz olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir. Mahkeme kararının özeti:

Mahkemece, toplanan delillere ve bilirkişi raporuna göre, Mahkeme’nin 2013/150 Esas sayılı kararı Yargıtay 9. Hukuk Dairesinin 2015/23577 Esas sayılı ilamı ile "Somut uyuşmazlıkta, fazla mesai ücreti, hafta tatili ücreti, ... bayram genel tatil ücreti bakımından, davacı ile imzalanan ... akdinde fazla mesai ücreti, hafta tatili ücreti, ... bayram genel tatil ücreti hakkında çalışılan ülke hukukunun uygulanması kuralına yer verilmişse de işverenin işin yapılacağı ülkedeki çalışma koşulları, haftalık ve fazla çalışma süreleri ücreti, genel tatile ilişkin koşullar ve bu yerlerde çalışma yapılması halinde ödenecek ücreti belirten açıklayıcı bir belgeyi işçiye imzalattığını ispatlayamadığından, yabancı ülke hukukunun belirtilen alacak kalemleri bakımından uygulanması mümkün değildir. Davacı tanıklarının davalıya karşı davaları olduğu anlaşılmaktadır. Ancak, Dairemiz tarafından 2015/9247 Esas sayısı ile evvelce incelenen ... Anadolu 5. ... Mahkemesi’nin 2013/486 Esas sayılı dosyası kapsam itibari ile eldeki dosyayla uyumludur. Aynı işyerinde çalışan işçilerin aynı koşullarda çalışmaları aksi sabit olmadıkça kural olarak geçerlidir. Bu nedenle, ... Anadolu 5. ... Mahkemesi’nin 2013/486 Esas sayılı dosyası celbedilmeli, eldeki inceleme konusu 2013/150 Esas sayılı dosyada mevcut bordrolarda ... Hukuku’na uygun hesaplama yapılıp yapılmadığı kontrol edilerek, fazla mesai, hafta tatili ve ... bayram genel tatil ücreti ... Hukuku’na uygun şekilde tahakkuk etmemiş ise ... Anadolu 5. ... Mahkemesi’nin 2013/486 Esas sayılı dosyasında Dairemizin 2015/9247 Esas sayılı ilamı ile onanan hükme esas bilirkişi raporunda esas alınan, ücret meblağı, fazla mesai, hafta tatili ve ... bayram genel tatil ücreti hesaplama şekilleri de dahil olmak üzere, tüm hesaplama unsurları ve şekilleri eldeki dosyaya da aynen uygulanarak sonuca gidilmeli, ancak bu arada aşağıdaki açıklamalar öncelikle gözetilmelidir. Eldeki 2013/150 Esas sayılı dosyadaki ödeme belgeleri tüm hesaplamalar sırasında ilgileri oranında mahsup edilmelidir. Hafta tatil ücreti bakımından, Dairemizin 2014/25847 Esas sayısı ile incelenen ... Anadolu 3. ... Mahkemesi'nin 2013/171 Esas sayılı dosyada, eldeki dosyanın davacısı ...’nın "Bazen Pazar günleri çalışmıyorduk, çalışmadığımız zaman Pazar yevmiyesini vermiyorlardı. Pazar günü çalıştığımızda ayrıca Pazar yevmiyemizi veriyorlardı. Resmi tatillerde çalışıyorduk. Dini bayramlarda ...'de olduğumuzdan çalışmadık" şeklinde beyanı bulunmaktadır. Dosyadaki bordrolarda aylık ücretin 26 gün üzerinden hesaplandığı da dosya kapsamından anlaşıldığı için, davacının bu beyanının, hafta tatilinde çalışılması halinde normal günlük yevmiyesinin verildiği, hafta tatilinde çalışmaz ise, ... Hukuku'na göre çalışma karşılığı olmayan yani çalışmasa dahi verilmesi gereken hafta tatili yevmiyesinin verilmediği anlamına geldiğinin kabulü gerekir. Eldeki 2013/150 Esas sayılı dosyada hafta tatili ücreti değerlendirilirken çalışılan her hafta tatili günü için çalışma karşılığı olan günlük 1,5 yevmiye üzerinden hafta tatili çalışma ücreti hesaplanmalı, davacının, çalışılmasa da kanunen ödenmesi gereken, yani bir çalışma karşılığı olmayan hafta tatili ücretini talep etmediği anlaşıldığından, çalışılmasa da ödenmesi gereken hafta tatili ücreti değil, çalışma karşılığı ödenmesi gereken hafta tatili ücreti, yukarda belirtilen şekilde inceleme konusu yapılmalıdır. ... bayram genel tatil ücreti hesabında ise davacı ...'nın tanık sıfatı ile verdiği ifade göz önüne alınmalıdır. Ayrıca, hafta tatili ücretinde olduğu gibi, ... bayram genel tatil ücretinde de çalışılmasa da ödenmesi gereken günlük 1 yevmiyeye ilaveten çalışma karşılığı 1 yevmiyenin ödenip ödenmediği tetkik edilmeli, çalışılan ... bayram genel tatil günleri için çalışmasa da ödenmesi gereken 1 yevmiyeye ilaveten ücret tahakkuku var ise çalışma karşılığı olmaksızın ödenmesi gereken 1 yevmiyeyi aşan kısım mahsup edilmelidir. Fazla mesai ücretinde ise varsa bordrodaki ödenen fazla mesai ücreti mahsup edilerek sonuca gidilmelidir. Ayrıca, Dairemizin 2014/25847 Esas sayısı ile incelenen ... Anadolu 3. ... Mahkemesi'nin 2013/171 Esas sayılı dosyada, Dairemizin 2015/9247 Esas sayısı ile incelenen ... Anadolu 5. ... Mahkemesi'nin 2013/486 Esas sayılı dosyada, eldeki dosyanın davacısı ...’nın tanık sıfatı ile verdiği beyanının tamamı, tüm hesaplamalar sırasında ikrar maddi vakıa ile bağlılık kuralı kapsamında değerlendirilmelidir." şeklinde bozularak geldiği, bozma ilamına uyularak bozma ilamı doğrultusunda davacının fazla mesai ücreti alacağı, hafta tatili ücreti alacağı, ... bayram genel tatil alacağı ve mahrum kalının ücret alacağı taleplerinin bozma ilamı doğrultusunda tekrardan inceleme yapılmak için bilirkişiden ek rapor aldırılarak bozma ilamı doğrultusunda hüküm kurulduğu, her ne kadar hüküm kısmında fazla mesai ücreti 2.247,17 TL yazılmışsa da sehven 2.347,17 TL yazılmasına yine, ... bayram genel tatil alacağının 232,56 TL yazılması gerekirken sehven 132,56 TL yazıldığı anlaşılmakla kısa karardaki fazla mesai alacağının 2.347,17 TL ile ... bayram genel tatil alacağı 232,56 TL olarak düzeltilmesine karar verildiği gerekçesi ile ücret ve hafta tatili ücreti taleplerinin reddine, sair taleplerinin kabulüne karar verilmiştir. Temyiz: Karar süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Gerekçe:

1.Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davacının aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2.Birleşen davadaki talepler hakkında olumlu ya da olumsuz bir hüküm kurulmaması hatalıdır.

Davacı 10.04.2012 tarihli dava dilekçesi ile 100,00 TL mahrum kalınan ücret, 100,00 TL fazla mesai ücreti, 100,00 TL hafta tatili ücreti, 100,00 TL ... bayram genel tatil alacağı talep etmiş, bu taleplere bağlı olarak açılan davada yetkisizlik kararı verilmiş, verilen karar 30.12.2012 tarihli Yargıtay (Kapatılan) 22. Hukuk Dairesi kararı ile onanmıştır.

Yetkisizlik kararı sonucunda dava dosyası Anadolu 6. ... Mahkemesine gönderilmiş, 11.09.2013 tarihinde esasa kaydolmuş, davacı tarafından 05.07.2014 tarihinde birleştirme talepli 2.000,00 TL fazla mesai, 1.000,00 TL hafta tatili talebini içeren ek dava açılmış, 08.07.2014 tarihli karar ile Anadolu 6. ... Mahkemesinin dosyasıyla birleştirilme kararı verilmiştir.

Yargılamanın devamı sorasında ise 05.02.2015 tarihli ıslah dilekçesi ile ilk dava dilekçesindeki miktarlar artırılarak 2.347,17 TL fazla mesai, 1.259,72 TL hafta tatili ve 232,56 TL ... bayram genel tatil alacağı talep edilmiş, Mahkemece yapılan yargılama sonucunda Yargıtay 9. Hukuk Dairesinin 2015/23577 Esas, 2018/21170 Karar sayılı ilamı doğrultusunda ek rapor alındığı ve bozma ilamı doğrultusunda karar verildiği belirtilerek talep gibi net 2,247,17 TL fazla mesai, net 132,56 TL ... bayram genel tatil alacağının dava ve ıslah tarihlerinden itibaren en yüksek banka mevduat faizi ile davalıdan tahsiline, hafta tatili ve ücret alacağı taleplerinin reddine karar verilmiş, karar davacı vekili tarafından temyiz olunmuştur.

Öncelikle davacının 05.07.2014 tarihinde birleştirme talebiyle ek dava olarak açılan dava dosyasındaki 2.00,00 TL fazla mesai ve 1.000,00 TL hafta tatili alacağına ilişkin hüküm kurulmamış, sadece 10.04.2012 tarihli dava dilekçesinde belirtilen miktarlar ile ıslah dilekçesindeki miktarlar açısından değerlendirme yapılmış ve taleple bağlı kalınarak hüküm kurulmuştur.

Kaldı ki Mahkemenin gerekçeli kararında bozma ilamı doğrultusunda hüküm kurulduğu belirtilmiş ise de alacak kalemleri yönünden kabul ve redde ilişkin herhangi bir gerekçe yazılmadığı gibi fazla mesai ve ... bayram genel tatil alacaklarının ne miktarda kabul edildiği de belirtilmemiştir. Mahkeme kararlarının gerekçeli olması zorunluluktur. Bu hususların gözetilmemiş olması hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

3.Hükmedilen miktarlar bakımından;

Mahkeme hükmünde fazla mesai ücreti ve ... bayram genel tatil ücreti bakımından, ıslah dilekçesi ile artırılan miktarlar netice talep imişçesine kabul edilerek sadece ıslah dilekçesi ile artırılan miktarlara hükmedilmiştir. Oysa, dava dilekçesinde bu iki alacak kalemi için talep edilen 100,00’er TL’nın da ıslah ile artırılan miktarlara eklenerek hüküm kurulması gerektiğinin düşünülmemesi ve bu nedenle fazla mesai ücreti ve ... bayram genel tatil ücreti alacaklarına 100,00’er TL eksik hükmedilmesi hatalıdır.

4.Fazla mesai ücreti ve ... bayram genel tatil ücreti alacaklarında faiz başlangıcı bakımından; Asıl davanın dava dilekçesinde ve ıslah dilekçesinde temerrüt tarihinden itibaren faiz talep edilmiştir. Mahkeme tarafından dava ve ıslah tarihinden itibaren faiz yürütülmüştür.

Davacı evvelce miktar belirtmeksizin ödeme ihtarı göndermiştir. Böylece ödeme ihtarına konu alacak kalemlerinde davalının davacıya borçlu olduğu miktarların tamamı için davalı temerrüde düşmüştür. Tanık beyanlarından davacının ödemelerinin yapıldığı bir banka hesap numarası olduğu da anlaşılmaktadır. Bu ödeme ihtarının davalıya tebliğ edildiği tarih ve ödeme ihtarında ödeme için verilen süre değerlendirilerek temerrüt tarihi belirlenip faiz başlangıç tarihi buna göre tespit edilmelidir.

5.Gerekçeli karar başlığında dava tarihinin 10.04.2012 yerine, 11.03.2013 şeklinde yazılması mahallinde düzeltilebilecek maddi hata kabul edilmiştir.