Danıştay 13. Daire Başkanlığı
Danıştay 13. Daire Başkanlığı 2023/114 E. , 2023/588 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
MÜDAHİL (DAVALI YANINDA): … Yol Yapı İnşaat Madencilik Ticaret ve Sanayi Ltd. Şti.
İSTEMİN KONUSU: ... İdare Mahkemesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Karayolları 3. Bölge Müdürlüğü tarafından, … tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen … ihale kayıt numaralı “Aksaray -Ortaköy - 6. BI. Hd, Km: 0+000-46+320 Arası Toprak İşleri, Sanat Yapıları ve Üstyapı İkmal İşleri Yapılması” ihalesine ilişkin olarak yapılan itirazen şikâyet başvurusu sonucunda tesis edilen 28/04/2022 tarih ve 2022/UY.II-570 sayılı Kamu İhale Kurulu (Kurul) kararının reddedilen 2., 3., 4. ve 5. iddialara yönelik kısımlarının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesi'nce verilen kararda; Kurul kararının dava konusu edilen 2. iddiaya ilişkin yapılan incelemede; ihale üzerinde bırakılan müdahil şirketin aşırı düşük teklif açıklamaları incelenmesinde, açıklama istenilen YYU/1 ve YYU/2 iş kalemleri içerisinde yer alan “Amortisman, yedek parça vs. (Konkasör (primer 15'x24' + sekonder 24'x16' eleme ve yükleme tertibatlı, 25m³/saat 1' ve 40 m³ /saat 2' randımanlı)” analiz girdisine ilişkin 03.030 poz numarası ve 2020 yılı rayiç bedeli olan 323.080,00-TL ile açıklama yapıldığı, söz konusu analiz girdisine ilişkin hangi kamu kurumunun rayiç fiyatının kullanıldığının belirtilmediği, bahse konu analiz girdisinin Çevre Şehircilik Bakanlığı tarafından en son 2015 yılında yayımlandığı, daha sonraki yıllarda yayımlanmadığı, ancak 2015 yılından sonra Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından güncellenerek kullanıldığı, söz konu analiz girdisine ilişkin ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından açıklama kapsamında poz numarasına ve pozun açık adına yer verildiği, 2020 yılının rayicinin kullanıldığının da belirtildiği, söz konusu analiz girdisinin kamu kurumu olan Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından 2020 yılında yayımlanan rayiç fiyatın kullanılarak açıklandığı yönünde tespitte bulunulduğu, bu haliyle ihale üzerinde bırakılan müdahil şirketin hangi kamu kurum ve kuruluşun birim fiyatının kullanıldığının istekli tarafından ayrıca belirtilmemesinin esasa etkili olmadığı anlaşıldığından iddiasının yerinde görülmediği.
Kurul kararının dava konusu 3. iddiaya ilişkin yapılan incelemede; ihale üzerinde bırakılan müdahil şirket tarafından açıklama istenilen YYS/2 iş kalemi içerisinde yer alan “C 30/37 hazır beton harcı” analiz girdisine ilişkin … Beton İnşaat Nakliye Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi’nden (... Beton) alınan fiyat teklifi ile açıklama yapıldığı, söz konusu fiyat teklifinin dayanağı olan satış tutarı tespit tutanağının eki olarak sunulan mükellefe ait imza sirküleri incelendiğinde; bahse konu belgenin Bor 1. Noterliği tarafından düzenlendiği, ... Beton Niğde ili Bor ilçesi şubesine ait olduğu, dolayısıyla fiyat teklifini veren şirketin şubesine ait olduğu, anılan şubenin müdürünün S.B. olduğu ve 23/07/2015 tarihli ve 8868 sayılı Ticaret Sicil Gazetesi dayanağı ile şubeyi münferiden temsile ve ilzama yetkili olduğu, ancak bahse konu imza sirküleri her ne kadar fiyat teklifi veren şirketin şubesine ait olsa dahi ... Beton'un 17/05/2015 tarih ve 8843 sayılı Ticaret Sicili Gazetesi incelendiğinde S.B.'nin aksi karar alınıncaya kadar şirket müdürü sıfatıyla münferiden temsile ve ilzama yetkili olarak da seçildiği, dolayısıyla hem şirketin hem de şirketin şubesinin temsile ve ilzama yetkili kişisinin aynı kişi olduğu anlaşıldığından iddiasının yerinde görülmediği.
Kurul kararının dava konusu 4. iddiaya ilişkin yapılan incelemede; ihale üzerinde bırakılan müdahil şirketin YYS/8 iş kalemi içerisinde yer alan “Nervürlü Beton Çelik Çubuğu ( Ø 8- Ø 12 ) mm’lik (Bağlama Teli ve Diğer Zayiat Dahil)” ve “Nervürlü Beton Çelik Çubuğu ( Ø 14- Ø 50 ) mm’lik (Bağlama Teli ve Diğer Zayiat Dahil)” analiz girdilerine ilişkin ... İnşaat Petrol Ürünleri Otomotiv İthalat İhracat Sanayi ve Ticaret Ltd Şti. (... İnşaat) firmasından aldığı iki adet fiyat teklifi ile açıklamada bulunduğu, bahse konu fiyat tekliflerinin dayanağı olan satış tutarı tespit tutanaklarının fatura bilgileri tablosunun her ikisinde de ortak olan …, …, … ve … fatura seri ve sıra numaralarının yer aldığı, söz konusu aynı seri ve sıra numarasına ait faturaların, faturaya konu malın veya işin nevi itibariyle fatura bilgileri tablosundaki bilgilerle uyumlu olup olmadığının tespiti için … tarih ve E. … sayılı Kurum yazısı ile “1) ... İnşaat tarafından “Beton çelik çubuğu, nervürlü 14-50 mm (S420, B420B-C, B500B-C)” işine ilişkin … Yol Yapı İnşaat Madencilik Ticaret ve Sanayi Limited Şirketi’ne verilen fiyat teklifine dayanak teşkil eden … tarihli ve … sayılı ilgide kayıtlı satış tutarı tespit tutanağındaki fatura bilgileri tablosunda belirtilen tüm faturaların onaylı birer örneğinin, 2) ... İnşaat tarafından “Beton çelik çubuğu, nervürlü 8-12 mm (S420, B420B-C, B500B-C)” işine ilişkin ... Yol Yapı İnşaat Madencilik Ticaret ve Sanayi Limited Şirketi’ne (... Yol) verilen fiyat teklifine dayanak teşkil eden … tarihli ve … sayılı ilgide kayıtlı satış tutarı tespit tutanağındaki fatura bilgileri tablosunda belirtilen tüm faturaların onaylı birer örneğinin meslek mensubundan gönderilmesinin istendiği, meslek mensubu tarafından gönderilen faturalar incelendiğinde; fiyat tekliflerine konu … Çelik Çubukların çaplarına göre ayrı ayrı satırlarda faturalandırıldığı, dolayısıyla fatura bilgileri tablolarında yer alan faturaya konu malın veya işin nevi, miktarı ve birim fiyat bilgilerinin bahse konu faturalarla uyumlu olduğu görüldüğünden iddianın yerinde görülmediği.
Kurul kararının dava konusu 5. iddiaya ilişkin yapılan incelemede; dava konusu ihalede ihale konusu iş veya İdari Şartname’de belirtilen benzer işlere uygun olarak teklif edilen bedelin en az %80’i oranında iş deneyimi gösteren belgelerin sunulması gerektiği, Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları Tebliğinde yer alan A-V. Grup - Karayolu İşleri (Altyapı + Üstyapı) grubunda yer alan 1. Otoyollar, 2. Devlet, il ve köy yolları ve 3. Cadde ve sokak yapım işlerinin benzer iş olarak kabul edileceği, ihale üzerinde bırakılan şirketin, Ereğli Belediyesi tarafından 03/11/2020 tarihinde düzenlenen “Sıcak Asfalt, Soğuk Asfalt, Beton Parke Taşı, Bordür ve Oluk Taşı İle Yol ve Kaldırım Yapım İşi” işinden elde edilen, “... Yol Yapı İnşaat Madencilik Ticaret ve Sanayi Limited Şirketi (%99), … İnşaat Madencilik Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi (%1) İş Ortaklığı” tarafından gerçekleştirilen yüklenici iş bitirme belgesi olduğu, anılan işte uygulanan yapı tekniği bölümünde belgeye konu işin esaslı unsurunun “A-V. Grup: Karayolu İşleri (Altyapı+Üstyapı) – Cadde ve Sokak Yapım İşleri” olduğu, belge tutarının 59.851.047,75-TL olduğu ve belge tutarının iş grupları itibariyle dağılımı bölümünde “A-V. Grup: Karayolu İşleri (Altyapı+Üstyapı) – Cadde ve Sokak Yapım İşleri % 100” ifadesinin yer aldığı, bahsi geçen iş deneyim belgesine konu Ereğli Belediyesi tarafından 18/10/2017 tarihinde gerçekleştirilen “Sıcak Asfalt, Soğuk Asfalt, Beton Parke Taşı, Bordür ve Oluk Taşı İle Yol ve Kaldırım Yapım İşi” ihalesine ait ihale dokümanı incelendiğinde; işin amacının “Ereğli Belediyesi sınırları içerisinde muhtelif mahalleler içerisinde bulunan yollarda bitümlü sıcak karışım beton asfalt yol kaplamasının, sathi kaplama yol yapılması ve kaldırım düzenlemelerini sağlamak, bozulan veya değiştirilmesi gereken yerleri yeniden düzenlemek için her türlü malzeme, nakliye, işçilik dâhil olmak üzere daha yaşanabilir, sağlıklı, estetik bir görünüm oluşturmak.” olduğu, işin kapsamının ise “Bu Teknik Şartname Ereğli Belediyesi sınırları içerisinde bulunan mahallelerde, asfalt betonu binder ve aşınma tabakalarının yapılmasını, sathi kaplama yapılması idarenin belirleyeceği bozulmuş asfalt kaplamanın sökülmesi, bu yerlerde mevcut asfaltın kazıma işlerinin yapılması ve istenilen kalınlıkta sıcak karışım asfalt yapılması işlerini, ayrıca, çalışma sahasının tesviyesi, dolgusu, kullanım amacı için gerekli dayanım ve dayanıklılığı sağlayabilecek sıcak karışım asfalt, betondan yapılmış beton parke, oluk, bordür taşının yapılması idarenin göstereceği tüm mahallelerdeki sözleşmeye konu işlerin yapımı, nakliyesi, gerekli malzemenin tamamının yüklenici tarafından temini, genel giderleri dâhil şartname ve imar planına uygun aşağıda tarifleri ve ölçüleri verilen işlerin yaptırılması.” düzenlemelerinin yer aldığı görülmüş; yapılan inceleme ve tespitler doğrultusunda ... Yol'un sunduğu iş deneyim belgesinin ihalede belirlenen benzer işe uygun olduğu, ayrıca Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları Tebliğ açıklamaları ile iş deneyim belgesine konu ihale dokümanları birlikte değerlendirildiğinde idarece esaslı unsur belirlemesinde mevzuata aykırılık görülmediğinden iddiası yerinde görülmemiş; davacı şirketin, söz konusu ihalede en avantajlı teklif sahibi olarak belirlenen müdahil şirketin davaya konu iddialar bakımından da teklifin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği yönündeki şikâyet başvurusunun reddine ilişkin dava konusu Kurul kararında hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI:
Davacı tarafından, dava konusu Kurul kararında 3. başlıkta incelenen iddiası yönünden düzeltici işlem tesis edilerek ... Yol'un teklifi değerlendirme dışı bırakılmış olsa da diğer iddiaları yönünden de bu isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği, davanın konusunun Kurul kararının reddedilen 2, 3, (Beton fiyat teklifine ilişkin yetki yönünden), 4, (Demir fiyat teklifi yönünden), 5. iddialarına ilişkin kısmı olduğu, açıklama istenilen YYU/1 ve YYU/2 iş kalemleri içerisinde yer alan “Amortisman, yedek parça vs. (Konkasör (primer 15'x24' + sekonder 24'x16' eleme ve yükleme tertibatlı, 25m³/saat 1' ve 40 m³ /saat 2' randımanlı)” analiz girdisine ilişkin 03.030 poz numarası ve 2020 yılı rayiç bedeli olan 323.080,00-TL ile açıklama yapıldığı, söz konusu analiz girdisine ilişkin hangi kamu kurumunun rayiç fiyatının kullanıldığının belirtilmediği, ... Yol tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında rayiç listesi sunulmadığı, analizlerde kullanılan 03.030 poz numarasının hangi kuruma ilişkin olduğu yönünde bir bilgi belgenin dosya içerisinde bulunmadığı, dava konusu kararda dosya içerisinde yer almayan bilgi ve belgelere araştırma yapılarak ulaşıldığı, bu poz numarasının Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından 2015 yılında yayımlandığı daha sonra yayımlanmadığı, KGM tarafından güncellendiği yönünde tespitlere yer verildiği, ancak bu araştırmayı yapmanın Kurulun görevleri arasında olmadığı, aşırı düşük teklif açıklama dosyası içerisinde yer alan bilgi ve belgelerle değerlendirme yapılabileceği, kullanılan poz numarasının Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından en son 2015'te yayımlandığı tarihte 161.000-TL olduğu, kullanılan fiyat ile poz numarasının örtüşmediği, Karayolları tarafından güncellenen rayiç kullanıldıysa buna ilişkin bilgi ve belgelere açıklama kapsamında yer verilmesi gerekirken bu açıklamayı Kurul'un açıklama veren firma yerine geçerek yaptığı; ... Yol tarafından YYS/2 iş kalemi içerisinde yer alan “C 30/37 hazır beton harcı” analiz girdisine ilişkin ... Beton'dan alınan fiyat teklifi ile açıklama yapıldığı, söz konusu fiyat teklifinin dayanağı olan satış tutarı tespit tutanağının eki olarak sunulan mükellefe ait imza sirküleri incelendiğinde bahse konu belgenin Bor ... Noterliği tarafından düzenlendiği, ... Beton Niğde ili Bor ilçesi Şubesi’ne ait olduğu, yani fiyat teklifinin merkez adına verilip kaşelenip imzalandığı ancak ekine şirketin şubesinin imza sirküsünün konulduğu, Kurul'un Ticaret Sicil Gazetesinde inceleme yaparak fiyat teklifi veren kişinin merkez adına yetkisi olup olmadığını araştırıp tespit ettiği, bu araştırmayı Kurul kendisi yapacak idiyse tutanak ekinde imza sirküsü sunulması zorunluluğunun bir anlamı kalmadığı, şube yetkilisinin merkez adına işlem yapma yetkisine sahip olmadığı, YYS/8 iş kalemi içerisinde yer alan “Nervürlü Beton Çelik Çubuğu ( Ø 8- Ø 12 ) mm’lik (Bağlama Teli ve Diğer Zayiat Dahil)” ve “Nervürlü Beton Çelik Çubuğu ( Ø 14- Ø 50 ) mm’lik (Bağlama Teli ve Diğer Zayiat Dahil)” analiz girdilerine ilişkin ... İnşaat firmasından alınan iki adet fiyat teklifi ile açıklamada bulunulduğu, bahse konu fiyat tekliflerinin dayanağı olan satış tutarı tespit tutanaklarının fatura bilgileri tablosunun her ikisinde de ortak olan …, …, … ve … fatura seri ve sıra numaraları yer aldığı, fiyat teklifinin iki ölçüdeki demir için verildiği, faturalarda iki ölçüden demirin de satışının yapılmış olması gerektiği, Kurul tarafından bu hususta yazışma yapılmış olmakla birlikte firma tarafından gönderilen faturalar tarafında bulunmadığından bu hususta savunma dilekçesi gönderildiğinde ekindeki faturalar incelenerek ayrıca beyanda bulunulacağı; İdari Şartname’de , Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları Tebliğinde yer alan A-V. Grup - Karayolu İşleri (Altyapı + Üstyapı) grubunda yer alan 1. Otoyollar, 2. Devlet, il ve köy yolları ve 3. Cadde ve sokak yapım işlerinin benzer iş olarak kabul edileceğinin düzenlendiği, ... Yol tarafından sunulan iş deneyim belgesinin “Sıcak Asfalt, Soğuk Asfalt, Beton Parke Taşı, Bordür ve Oluk Taşı İle Yol ve Kaldırım Yapım İşi” işinden elde edilen yüklenici iş bitirme belgesi olduğu, itirazen şikâyetinde belgenin benzer iş tanımına uygun olmadığı, esaslı unsurunun hatalı belirlendiği, belge içerisinde toprak işi olmadığı dolayısı ile AV grubu olamayacağına ilişkin itirazlarının eksik incelendiği, iş deneyim belgesinin edinildiği işe ait ihale dökümanı üzerinde inceleme yapılarak karar verildiği, bu itirazlarının incelenebilmesi için belgeyi düzenleyen idareden belge düzenlemeye esas hakedişlerin istenmesi ve itirazlarını karşılar şekilde belgenin benzer işe uygun olup olmadığının iş deneyim belgesinin düzenlenmesine esas dayanak belgeler üzerinden incelenerek sonuçlandırılması gerektiği, Kurul tarafından eksik inceleme yapıldığı, dava konusu Kurul kararının ve temyiz istemine konu Mahkeme kararının hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Davalı idare tarafından, dava konusu Kurul kararındaki hususlar tekrar edilerek Kurul kararının ve temyiz istemine konu Mahkeme kararının hukuka uygun olduğu belirtilmiş, davacının temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME : İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle;
1.Davacının temyiz isteminin reddine,
2.Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddi yolundaki ... İdare Mahkemesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı temyize konu kararında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından anılan Mahkeme kararının ONANMASINA,
3.Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4.Posta giderleri avansından artan tutarın davacıya iadesine,
5.Kullanılmayan …-TL yürütmeyi durdurma harcının istemi hâlinde davacıya iadesine,
6.Dosyanın anılan Mahkeme'ye gönderilmesine,
7.2577 sayılı Kanun'un 20/A maddesinin ikinci fıkrasının (i) bendi uyarınca kesin olarak (karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere), 15/02/2023 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.