Danıştay 12. Daire Başkanlığı

Danıştay 12. Daire Başkanlığı         2020/4207 E.  ,  2023/773 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y

DAVANIN KONUSU : Davacı Sendika tarafından, Milli Eğitim Bakanlığı Personel Genel Müdürlüğünün “Ek Ders Ücreti” konulu … tarih ve E… sayılı Genel Yazısı'nın iptali istenilmektedir.

DAVACININ İDDİALARI : Kamu Görevlileri Hakem Kurulunun … tarih ve … sayılı kararının, "Ders görevinin yapılmış sayılacağı haller" başlıklı 2. maddesindeki yükümlülüğün ihlal edildiği, Anayasa’nın 53. maddesinde Kamu Görevlileri Hakem Kurulu kararlarının kesin ve toplu sözleşme niteliğinde olduğunun belirtildiği, 21 Eylül 2020 tarihinden itibaren ilkokul 1. sınıf ve okul öncesi öğrencileri dışındaki tüm öğrencilerin yüz yüze eğitimden yoksun biçimde söz konusu eğitim faaliyetlerine başladığı, salgının ilk başladığı aylarda öğretmenlere uzaktan eğitim kapsamında görevler verildiği ve idari izinli sayıldığı ancak koşullar aynı olduğu halde bu defa dava konusu işlemle öğretmenler idari izinli sayılmayarak toplu sözleşme hükmünün boşa çıkarıldığı, hukuk güvenliği ilkesinin hukuk normlarının öngörülebilir olmasını, yönetsel davranışların belirli olmasının gerektirdiği, öğretmenlerin anılan toplu sözleşme hükmü uyarınca idari izinli sayılmamalarının hukuk güvenliği ilkesini ihlal ettiği,

Milli Eğitim Bakanlığı Yönetici ve Öğretmenlerinin Ders ve Ek Ders Saatlerine İlişkin Karar'ın "Ek ders görevi" başlıklı 6. maddesinin dördüncü fıkrasında; atölye ve laboratuvar öğretmenlerinden kendilerine bölüm, atölye ve laboratuvar şefliği görevi verilenlerin planlama ve bakım görevinden kaynaklı ek ders ücretlerinin düzenlenmediği; bölüm, atölye ve laboratuvar şeflerinin ek ders ücretlerini alamayacağı, oysa bunların sorumlusu oldukları birimlerdeki makinelerin, araç ve gerecin bakımıyla ilgilenmekte, eğitim-öğretime başlayacak gibi hazırlıklar yapmakta, son sınıf öğrencilerinin staj işlemlerine yardımcı oldukları,

Uzaktan eğitim yoluyla yapılacak eğitim programı kapsamında kendilerine ders görevi verilen öğretmenlerden, bu kapsamda fiilen ders görevi okutanların, aylık karşılığı okutmakla yükümlü oldukları ders saatini doldurmaları koşulunun, uzaktan eğitimin yüz yüze eğitim kurallarıyla yönetilmesi anlamına geldiği, ancak yüz yüze eğitimle, uzaktan eğitimin farklı yöntemlere, araçlara ve işleyişe sahip olduğu, bu bağlamda 439 sayılı Kanun'un Ek 1. maddesinin beşinci fıkrasında belirtilen ders görevleri dışındaki ek ders görevlerinde aylık ders görevini doldurma yükümlüğünün istenemeyeceği,

Dava konusu Genel Yazı'nın "Bu çerçevede" şeklinde başlayan 10. paragrafın 3. maddesinde yer alan “rutin müfredat kapsamında cumartesi ve pazar günleri okutulan derslerin de öncelikle aylık karşılığında değerlendirilmesi gerektiği” hükmünün, 439 sayılı Kanun'un Ek 1. maddesine aykırı olduğu, Bilim ve Sanat Merkezleri dışındaki eğitim kurumlarında cumartesi ve pazar günlerinde rutin müfredat kapsamında faaliyet yürütülemeyeceği, gerek Milli Eğitim Bakanlığı Okul Öncesi Eğitim ve İlköğretim Kurumları Yönetmeliği'nde, gerekse Milli Eğitim Bakanlığı Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği'nde öğretmenlerin cumartesi ve pazar günleri rutin müfredat kapsamında çalıştırılmasına olanak verecek bir hüküm bulunmadığı, dolayısıyla söz konusu günlere ait çalışmaların, aylık karşılığı dersi doldurma koşulu aranmadan ek ders ücreti ödenmesi gereken çalışma olduğu,

10.paragrafın 7. maddesinde yer alan “rehberlik öğretmenlerinin eğitim kurumlarının görevlerinin başında bulunmaları ve fiilen yerine getirdikleri görevler karşılığında anılan kararın 10. maddesindeki kendileri için öngörülen ek ders ücretinden yararlandırılmaları” hükmünün, 14/08/2020 tarih ve 31213 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Milli Eğitim Bakanlığı Rehberlik ve Psikolojik Danışma Hizmetleri Yönetmeliği'nin 11. maddesinin ikinci fıkrasında yer alan rehberlik ve psikolojik danışma hizmetlerinin ihtiyaç halinde çevrimiçi bilgi teknolojileri kullanarak uzaktan eğitim verilerek yerine getirileceği kuralı ve 26/08/2020 tarih ve 31225 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Covid 19 Kapsamında Kamu Çalışanlarına Yönelik Tedbirler konulu Cumhurbaşkanlığı Genelgesi'nde uzaktan ve dönüşümlü çalışanlar ile idari izinli sayılanların mali ve sosyal hak ve özlük haklarının saklı tutulacağının belirtilmesi nedeniyle çevrimiçi çalışan, uzaktan ve dönüşümlü çalışan rehber öğretmenlerin ek ders ücretlerinde mevzuata aykırı biçimde kesintiye yol açacağından hukuka uyarlık bulunmadığı,

10.paragrafın 9. maddesinde yer alan aynı ders saatinde birden fazla sınıf/şube öğrencilerine verilen derslerin bir ders saati olarak dikkate alınacağı hükmünün, Milli Eğitim Bakanlığı Okul Öncesi Eğitim ve İlköğretim Kurumları Yönetmeliği ve Milli Eğitim Bakanlığı Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği'nde sınıf mevcutları belirli sayıda öğrenciyle sınırlandığından, bu sayının üzerinde öğrenciye EBA üzerinde canlı ders yapılması durumda fiziksel, ruhsal ve akademik olarak kapasitesinin çok üzerinde bir öğrenci grubuna canlı ders yaptığı halde, tek ders ücreti almasının hakkaniyet ilkesine aykırı olduğu ileri sürülmüştür.

DAVALININ SAVUNMASI : 15/03/1964 tarih ve 439 sayılı Milli Eğitim Bakanlığına Bağlı Yüksek ve Orta Dereceli Okullar Öğretmenleri ile İlkokul Öğretmenlerinin Haftalık Ders Saatleri ile Ek Ders Ücretleri Hakkında Kanun'un Ek 1 maddesi ile 657 sayılı Kanun'un 89. maddesi çerçevesinde hazırlanan 16/12/2006 tarih ve 26378 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 01/12/2006 tarihli Bakanlar Kurulu Kararı eki Millî Eğitim Bakanlığı Yönetici ve Öğretmenlerinin Ders ve Ek Ders Saatlerine İlişkin Karar'da görevli öğretmen, yönetici ve usta öğreticilerin aylık ve ücretle okutacakları veya okutmuş sayılacakları haftalık ders saatlerinin sayısı, ders görevi alacakların nitelikleri ve benzer hususların belirlendiği, anılan kararın 4. maddesinin birinci fıkrasında, “yüz yüze eğitimin” tanımlandığı, yüz yüze eğitimin, öğretmen ile öğrencinin etkileşimli olarak ders yapıyor olması olduğu, nitekim hükümde yer alan "..gibi eğitim ortamlarında ...” ifadesinden de anlaşılacağı üzere öğretmen-öğrenci bütünlüğünde yapılacak ders ortamlarının sınırlandırılması mümkün olmamakla birlikte 2020-2021 eğitim öğretim yılında rutin müfredat kapsamında yürütülen uzaktan eğitim faaliyetlerinin çoğunlukla, Bakanlığın çevrimiçi bir sosyal eğitim platformu olan Eğitim Bilişim Ağı (EBA) başla olmak üzere açık kaynaklı dijital platformlar üzerinden öğretmen-öğrenci bülünlüğünde karşılıklı yapılan canlı ders ve etkinliklerden oluştuğu, Karar'ın yürürlüğe konulduğu tarihte uzaktan eğitim yönteminin uygulanmadığı, yaşanan Covid-19 salgını nedeniyle alınan tedbirler kapsamında uzaktan öğretim yöntemine geçildiği, bu olağanüstü dönemde ek ders ücreti ödemelerinde mevcut düzenlemelerin dikkate alınarak, uzaktan eğitimle en fazla örtüşen düzenlemeye göre işlem yapılması gerektiği, dolayısıyla uzaktan eğitimin en yakın nitelikleri içeren yüz yüze eğitimle aynı kapsamda değerlendirilmesi gerekeceği,

Kamu Görevlileri Hakem Kurulunun 28/08/2019 tarih ve 2019/1 sayılı kararının, “Eğitim Öğretim ve Bilim Hizmetleri Koluna İlişkin Mali ve Sosyal Haklar“ başlıklı bölümünün 2. maddesinde, idari izinli olmaları veya izinli sayılmaları halinde eğitim ve öğretim faaliyetlerini yerine getiremeyen yönetici ve öğretmenlerin aylık karşılığı ders, varsa ek ders (...,) hizmetlerini yapmış sayılacakları düzenlemesine yer verildiği, bu kapsamda Covid-19 salgını tedbirleri kapsamında izinli sayılan personele, eğitime ara verme süresince ek ders ücretlerinin ödendiği, 2020-2021 eğitim öğretim yılının başladığı 31 Ağustos 2020 tarihinden itibaren Bakanlığın internet adresinde yayımlanan haftalık ders programına göre sürdürüldüğü, bu süreçte Kamu Görevlileri Hakem Kurulu kararı kapsamında üzerlerinde bulunan aylık karşılığı ders, varsa ek ders, ders niteliğinde yöntem ve hazırlık ve planlama görevlerini yapmış sayılmaları mümkün bulunmadığı, dava dilekçesinde belirtildiği şekilde uzaktan eğitimin yok sayılarak bu süreçte okulların tatil edildiği iddiasının kabul edilemeyeceği,

Ders ve ek ders saatlerine ilişkin Karar’ın 5. maddesinde personelin okutmakla yükümlü olduğu ders saatlerinin belirtildiği, 6. maddesinde de öğretmenlerin haftada kaç saate kadar ek ders ücreti karşılığında ders okutabileceklerinin belirlendiği, müfredat kapsamında yüz yüze verilen eğitimin aylık karşılığı ders sayısı tamamlanmaksızın ek ders karşılığı ders olarak değerlendirilmesine imkân bulunmadığı, bu kuralın tek istisnasının Karar’ın 8. maddesinde belirtilen rutin faaliyet dışı haftasonu ders görevleri olduğu, bu madde kapsamında olmayan ders görevlerini de kapsayacak şekilde değerlendirme yapılamayacağı,

Uzaktan eğitim kapsamında eğitim öğretim faaliyetlerinin Eğitim Bilişim Ağı (EBA) üzerinden yürütüldüğü bu süreçte; normal zamanlarda bir ders süresi 40 dakika iken 30 dakika olarak belirlendiği, sistemin yoğunluğunu azaltmak için günlük belli kapasitede ders yapıldığından bu derslerin yetiştirilmesi için cumartesi ve pazar günleri okutularak rutin müfredat kapsamındaki ders görevlerinin yerine getirildiği, ayrıca rutin müfredat kapsamında cumartesi pazar günleri ders okutulmayacağına dair hüküm bulunmadığı,

Dava konusu Genel Yazı'nın 7. maddesinde, "rehberlik öğretmenlerinin görevlerinin başında bulunmaları ve fiilen yerine getirdikleri görevleri karşılığında ek ders ücretinden yararlandırılmaları" açıklamasına yer verildiği, Cumhurbaşkanlığının 26/08/2020 tarih ve 2020/11 sayılı Genelgesi ile örgün ve yaygın eğitim kurumlarında görev yapanların çalışmalarının ne şekilde sürdürüleceğini belirleme yetkisinin sendikalara değil, Bakanlıklarına verildiği, bu yetki kapsamında çalışmalarına ihtiyaç duyulan rehber öğretmenlerin dava konusu süreçte görevlerinin başında bulunmaları gerektiğinin belirtildiği, sadece rehberlik öğretmenleri değil bir kısım öğretmenlerin de eğitimi okullarda yüz yüze yürüttüğü, 23/11/2020 tarihli yazı ile rehberlik öğretmenlerinin haftada en az bir gün okulda bulunmaları kaydıyla çalışmalarını evden yürütmeleri gerektiğinin duyurulduğu,

Dava konusu Genel Yazı'nın 9. maddesi ile ilgili iddiaların da yerinde olmadığı, 657 sayılı Kanun'un 176. maddesi birinci fıkrasına göre ek ders ücretinin ders başına ödenmek zorunda olduğu, bu nedenle aynı ders saatinde biden fazla sınıf/şube öğrencilerine verilen derslerin bir ders saati olarak dikkate alınması gerektiği, bu nedenle yazının 8. maddesine yer verildiği, Dava konusu Genel Yazı'da yapılan açıklamaların hukuka uygun olduğu savunulmaktadır. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : … DÜŞÜNCESİ : Davanın reddi gerektiği düşünülmektedir. DANIŞTAY SAVCISI : … DÜŞÜNCESİ : Davacı ... Sendikası vekili tarafından, Milli Eğitim Bakanlığı Personel Genel Müdürlüğünün "Ek Ders Ücreti" konulu, … tarih ve … sayılı yazısının iptaline karar verilmesi istenilmektedir. 439 sayılı Milli Eğitim Bakanlığına Bağlı Yüksek ve Orta Dereceli Okullar Öğretmenleri ile İlkokul Öğretmenlerinin Haftalık Ders Saatleri ile Ek Ders Ücretleri Hakkında Kanun'un Ek-1. maddesinde, "Anaokullarında, anasınıflarında, yetiştirme yurtlarında, okuma yazma kurslarında, gezici köy kurslarında görevli öğretmenler ile ilköğretim kurumlarında görevli sınıf öğretmenleri aylıkları karşılığında haftada 18 saat, branş öğretmenleri 15 saat ders okutmakla yükümlüdürler. Bunlara; kanun, tüzük, yönetmelik ve eğitim programlarında verilen görevlerin yerine getirilebilmesi için zorunlu olarak ek ders görevi verilir.

Belirtilen kurumlarda öğretmen ve yönetici olarak görev alanlarla diğer eğitim kurumlarında ve Milli Eğitim Bakanlığı merkez ve taşra teşkilatında görev alanlardan kimlerin zorunlu ek ders görevi alacağı ve haftalık çalışmalarının ne kadarının zorunlu ek ders görevinden sayılacağı; birden fazla sınıf okutan öğretmenlere verilecek haftalık zorunlu ders görevinin sayısı, öğretmen ve yöneticilere haftada verilecek zorunlu ek ders sayısı ve diğer hususlar 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 89'uncu maddesi hükümleri uyarınca düzenlenir. İkinci fıkrada belirtilenlere ilave olarak, Eğitim ve Öğretim Hizmetleri Sınıfına dahil denetim elemanlarına da ek ders ücreti ödenir. Hazırlık ve plan çalışmaları karşılığında öğretmenlere, haftada 3 saati geçmemek kaydıyla, aylık ve ücret karşılığı okuttukları her 10 saat için 1 saat ek ders ücreti ayrıca ödenebilir. Yarıyıl ve yaz tatillerinde yapılan ders görevleri, ders görevinin yapılmış sayılacağı haller ile yüz yüze yapılan ders görevleri dışındaki ek ders görevleri hariç, örgün ve yaygın eğitim kurumlarında aylık karşılığı ders görevini doldurmayanlara ek ders ücreti ödenmez." hükümlerine yer verilmiştir. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun "Ders görevi" başlıklı 89. maddesinin 1. fıkrasında; "Her derecedeki eğitim ve öğretim kurumları ile Üniversite ve Akademi (Askeri Akademiler dahil), okul, kurs veya yaygın eğitim yapan kurumlarda ve benzeri kuruluşlarda öğretmen veya öğretim üyesi bulunmaması halinde öğretmenlere, öğretim üyelerine veya diğer memurlara veyahut açıktan atanacaklara ücret ile ek ders görevi verilebilir." Bu maddenin Millî Eğitim Bakanlığı Yönetici ve Öğretmenlerinin Ders ve Ek Ders Saatlerine İlişkin Bakanlar Kurulu Kararının yürürlüğe konulduğu tarihteki 2. fıkrasında da, Ücretle okutulacak ders saatlerinin sayısı, ders görevi alacakların nitelikleri ve diğer hususlar ilgili Bakanlığın teklifi ve Bakanlar Kurulunun kararı ile tespit olunur." hükmüne yer verilmiş, 2/7/2018 tarihli ve 703 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 182. maddesiyle 2. fıkrada yer alan “ilgili Bakanlığın teklifi ve Bakanlar Kurulunun” ibaresi “Cumhurbaşkanı” şeklinde değiştirilmiştir.

Anılan Yasa hükümlerine dayanılarak Bakanlar Kurulu'nun 01/12/2006 tarih ve 2006/11350 sayılı kararıyla, Millî Eğitim Bakanlığı Yönetici ve Öğretmenlerinin Ders ve Ek Ders Saatlerine İlişkin Karar 16/12/2006 tarih ve 26378 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yayımı tarihinde yürürlüğe konulmuş, bu Karar'ın "Tanımlar" başlıklı 4. maddesinde; aylık karşılığı ders görevi, aylık karşılığında okutulmak zorunda olan dersleri, ek ders görevi de "aylık karşılığı ders görevi dışında ek ders görevi dışında ek ders ücreti karşılığında okutulan dersleri" olarak tanımlanmış, Üçüncü Bölümünde ek ders görevinden sayılan haller 10.-19. maddelerde, ders niteliğinde yönetim görevi, hazırlık ve planlama, sınav, belleticilik görevleri, işletmelerde meslek eğitimi, ders görevinin yapılmış sayılacağı haller, ders dışı eğitim çalışmaları, okulda bulunma zorunluluğu, kurul ve komisyon üyeliği görevleri şeklinde sayılmak suretiyle bu kapsamda görev yapanların ek ders görevlerini yapmış sayılarak ek ders ücretlerinin ödeneceği, hangi durumlarda ödenmeyeceği belirtilmiş, bu Kararın 10. maddesinin 1. fıkrası (d) bendinde, "Her derece ve türdeki örgün ve yaygın eğitim kurumları rehber öğretmenlerinin ders yılı süresince haftada 18 saati," (e) bendinde, "Rehberli ve araştırma merkezleri ile özel eğitim okul ve kurumlarında gezerek özel eğitim görevi ve grup gözetimi ve eğitimi görevi verilen engelliler sınıf öğretmenlerinin ders yılı süresince 15 saati ders niteliğinde yönetim görevi sayılacağı ve fiilen görev yapma karşılığında ek ders görevinin ödeneceği, 16. maddesinde, madde de belirtilen yerlerde görevlendirilen yönetici ve öğretmenlerin fiilen yerine getirdikleri bu görevleri süresince aylık karşılığı ders veya ek ders görevlerini yapmış sayılacakları kurala bağlanmış, 25. maddesinin 1. fıkrasında, bu Karar kapsamında ek ders ücreti ödenebilmesi için, ek ders görevinin fiilen yapılmış olması, ek ders görevinden sayılan veya ek ders görevinin yapılmış sayılacağı hâller bakımından ise bu Kararda belirlenen koşulların oluşmasının şart olduğu kuralına yer verilmiş, bu Kararda uzaktan veya dönüşümlü eğitim yöntemine yer verilmemiştir. 10/07/2018 tarih ve 30474 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yayımı tarihinde yürürlüğe giren 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 301. maddesinde; Milli Eğitim Bakanlığının görev ve yetkileri belirtilmiş, okul öncesi, ilk ve orta öğretim çağındaki öğrencileri bedenî, zihnî, ahlakî, manevî, sosyal ve kültürel nitelikler yönünden geliştiren ve insan haklarına dayalı toplum yapısının ve küresel düzeyde rekabet gücüne sahip ekonomik sistemin gerektirdiği bilgi ve becerilerle donatarak geleceğe hazırlayan eğitim ve öğretim programlarını tasarlamak, uygulamak, güncellemek; öğretmen ve öğrencilerin eğitim ve öğretim hizmetlerini bu çerçevede yürütmek ve denetlemek, eğitim ve öğretimin her kademesi için ulusal politika ve stratejilerin belirlenmesi amacıyla gerekli çalışmaları yapmak, uygulamak, uygulanmasını izlemek ve denetlemek, ortaya çıkan yeni hizmet modellerine göre güncelleyerek geliştirmek, Milli Eğitim Bakanlığının görevleri arasında sayılmıştır.

Cumhurbaşkanlığınca 26/08/2020 tarih ve 31225 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan "COVID-19 Kapsamında Kamu Çalışanlarına Yönelik Tedbirler" konulu 25/08/2020 tarih ve 2020/11 sayılı Genelgede, çalıştırılma biçimine bakılmaksızın kamu kurum ve kuruluşlarında çalışanlara uzaktan veya dönüşümlü çalışma gibi esnek çalışma yöntemlerinin uygulanabileceği, bu yöntemlere dair usul ve esasların, genelgede de belirtildiği üzere bakanlıklar ve bağlı ve ilgili ve ilişkili kamu kurum ve kuruluşları için bakan, ..... tarafından belirleneceği, bu kapsamda dönüşümlü çalışan personelin fiilen görece gelmedikleri günlerde idari izinli sayılacakları, bu Genelge kapsamında esnek çalışma yöntemlerinden faydalanan çalışanlar ile idari izinli sayılanların bu sürede istihdamlarına esas görevlerini yerine getirmiş sayılacakları, uzaktan veya dönüşümlü çalışanlar ile görev yerinde çalışanların hizmetin yürütülmesi sorumluluğu açısından eşit oldukları, uzaktan veya dönüşümlü çalışanlar ile idari izinli sayılanların mali ve sosyal hak ve yardımları ile diğer özlük haklarının saklı olduğu, idari izinliler, uzaktan veya dönüşümlü çalışanların amirlerinin izni dışında görev mahallerinden ayrılamayacakları ve hizmetlerine ihtiyaç duyulanların çağrıldıkları anda görevlerine dönmek zorunda oldukları belirtilmiştir.

Davaya Konu Milli Eğitim Bakanlığı Personel Genel Müdürlüğü'nün "Ek Ders Ücreti" konulu, 23/09/2020 tarih ve 13365395 sayılı yazısında; 21 Eylül 2020 tarihinden itibaren müfredat kapsamında uzaktan ve/veya yüz yüze eğitim faaliyeti yapılması öngörüldüğünden, bu süreçte yapılacak ek ders ücreti ödemelerine ilişkin açıklamalar yapılmış, bu açıklamalarda Millî Eğitim Bakanlığı Yönetici ve Öğretmenlerinin Ders ve Ek Ders Saatlerine İlişkin Kararda belirtilen hususlar çerçevesinde; "1- Uzaktan eğitim yoluyla yapılacak eğitim programları ve/veya yüz yüze eğitim kapsamında fiilen ders okutan öğretmenlerin, okuttukları derslerin öncelikle aylık karşılığında değerlendirilmesi; aylık karşılığı ders görevlerinin üzerinde okuttukları derslere bağlı olarak ise ek ders ücretinden yararlandırılmaları,

2.Kararın 8'inci maddesinde belirtilen eğitim faaliyetleri kapsamında ders okutan öğretmenlerin hafta içinde okuttukları derslerin de öncelikle aylık karşılığında değerlendirilmesi; aylık karşılığı ders görevlerinin üzerinde okuttukları derslere bağlı olarak ek ders ücretinden yararlandırılmaları; bu kapsamda varsa cumartesi ve pazar günleri okutulan derslerin ise, aylık karşılığı ders görevlerinden bağımsız olarak doğrudan ek ders ücreti karşılığında değerlendirilmesi,

3.Kararda, yalnızca 8'inci madde kapsamında cumartesi ve pazar günleri okutulan derslerin aylık karşılığı ders görevlerinden bağımsız olarak doğrudan ek ders ücreti karşılığında değerlendirilmesi öngörüldüğünden, rutin müfredat kapsamında cumartesi ve pazar günleri için de ders planlanması hâlinde cumartesi ve pazar günlerinde okutulan dersler de öncelikle aylık karşılığında değerlendirilmesi,

4.Öğretmenlerin haftada aylık ve ek ders ücreti karşılığında okuttukları her 10 saat derse karşılık, haftada 3 saati geçmemek üzere hazırlık ve planlama görevi karşılığında ek ders ücretinden yararlandırılmaları,

5.Sınıf veya şube sorumluluğu verilen sınıf/şube rehber öğretmenlerine, anılan Kararın 6'ncı maddesinin beşinci fıkrasına göre haftada 2 saat ek ders ücretinden yararlandırılmaları,

6.Örgün eğitim kurumlarında yüz yüze eğitim kapsamında yürütülen eğitimin fiilen yapıldığı normal çalışma günleri için ilgili mevzuatına göre kendilerine nöbet görevi verilen ve bu görevi de fiilen yerine getiren müdür yardımcıları ile öğretmenlere, bu görevleri karşılığında haftada 3 saati geçmemek üzere ek ders ücreti ödenmesi,

7.Rehberlik öğretmenlerinin, eğitim kurumlarında görevlerinin başında bulunmaları ve fiilen yerine getirdikleri görevleri karşılığında anılan Kararın 10'uncu maddesinde kendileri için öngörülen ek ders ücretinden yararlandırılmaları,

8.Bakanlığımızca belirlenen kriterlere göre yüz yüze eğitim uygulamalarında aynı sınıf/şube öğrencilerinin bölünmesiyle oluşturulan gruplara verilen derslerin her biri ayrı birim ders saati olarak değerlendirilmesi,

9.Gerek uzaktan eğitim gerekse yüz yüze eğitim kapsamında verilen birim ders saati süresi bakımından Bakanlığımızın ilgili birimlerinin belirlemelerinin esas alınması ve bu kapsamda aynı ders saatinde birden fazla sınıf/şube öğrencilerine verilen derslerin bir ders saati olarak dikkate alınması,

10.Yönetici ve öğretmenlerin, anılan kararın 16'ıncı maddesinde sayılan haller dışında, yalnızca fiilen yaptıkları görevler karşılığında ek ders ücretinden yararlandırılmaları,

11.Öğretmen sayısının yetersiz olması halinde ek ders ücreti karşılığında ders okutmak üzere görevlendirilenlere, gerek uzaktan eğitim yoluyla yapılacak eğitim programları gerekse yüz yüze eğitim kapsamında ders görevi verilmesi ve fiilen yerine getirdikleri ders görevleri karşılığında anılan Kararın 9'uncu maddesine göre ek ders ücreti ödenmesi," gerektiği yolunda açıklamalar yapılmıştır.

Davaya konu Yazıdan daha sonra 14.04.2021 tarihli ve E-16833931-20-24186147 sayılı Makam Oluru ile yürürlüğe konulan "Milli Eğitim Bakanlığı 2021/Covid-19 Kapsamında Esnek Çalışmaya İlişkin Usul ve Esasların 4. maddesinin f) bendinde, "Esnek çalışma: Dönüşümlü ya da uzaktan çalışmayı, h) bendinde, "Uzaktan çalışma: Bakanlık personelinin Covid-19 salgını süresince ikamet noktasından Bakanlık hizmetlerini yerine getirmek adına bilişim ve iletişim sistemleri vasıtasıyla çalışmasını," ifade eder şeklinde tanımlanmıştır.

Davaya konu Yazının iptali istenilen 7. maddesinde; uzaktan veya dönüşümlü yada yüz yüze eğitim hallerinden bahsedilmeden eğitim yöntemi ne olursa olsun rehber öğretmenlerin ek ders ücretinden yararlanabilmesi, görevlerinin başında bulunmaları ve görevlerini fiilen yapmaları olmak üzere iki koşula bağlanmıştır. 14/08/2020 tarih ve 31213 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan ve yayımı tarihinde yürürlüğe giren Milli Eğitim Bakanlığı Rehberlik ve Psikolojik Danışma Hizmetleri "Yönetmeliğinin "Uygulama ve değerlendirme" başlıklı 11. maddesinin 2. fıkrasında, Rehberlik ve psikolojik danışma hizmetleri; bireysel ve grupla psikolojik danışma ve rehberlik, psikoeğitim programı uygulama, akran temelli çalışmalar, bireyi tanıma tekniklerini uygulama, seminer, panel, konferans, kurs ve gezi düzenleme, sınıf rehberliği çalışmaları ile yayın hazırlama gibi faaliyetlerle yürütülür. İhtiyaç halinde bu hizmetler çevrimiçi bilgi teknolojileri kullanılarak uzaktan verilebilir. şeklinde düzenleme yapılmıştır.

Pandemi sürecinde hastalığın seyir durumuna göre, eğitimin uzaktan veya dönüşümlü gibi esnek yada yüz yüze çalışma yöntemleri uygulanmaktadır. Cumhurbaşkanlığının COVID-19 Kapsamında Kamu Çalışanlarına Yönelik Tedbirler" konulu 25/08/2020 tarih ve 2020/11 sayılı Genelgesinde, uzaktan veya dönüşümlü çalışanların eğitim kurumlarında görevlerinin başında bulunmaları gerektiği öngörülmemiş olup, sadece amirlerinin izni dışında görev mahallerinden ayrılamayacakları belirtilmiştir.

Eğitimin yüz yüze yapılması veya dönüşümlü yapılması halinde hizmetlerine ihtiyaç duyulanların çağrıldıkları anda rehberlik öğretmenlerinin görevlerinin başında bulunmalarının istenilmesinde hukuka aykırılık bulunmamakta ise de, uzaktan eğitime geçildiği dönemlerde rehberlik öğretmenlerinin görevleri başında olmadan bilişim ve iletişim sistemleri aracılığıyla görevlerini aksatmadan yerine getirebilecekleri konusunda tartışma bulunmadığından bu süreçte uzaktan eğitimde, eğitim kurumlarında öğretmen ve öğrencilerin bulunmamasına rağmen rehber öğretmenleri dışındaki öğretmenlerin ek ders ücretinden yararlanmaları için eğitim kurumlarında görevlerinin başında bulunması aranmamasına karşın, ek ders ücretinden yararlanabilmesi için sadece rehberlik öğretmenleri için eğitim kurumlarında görevlerinin başında olması koşulunun aranmasının pratikte herhangi bir yararı olmadığı gibi bu düzenlemenin eşitlik ilkesine de uygun düşmeyeceği açık olduğundan bu maddede yer alan "... eğitim kurumlarında görevlerinin başında bulunmaları ve ..." ibaresinde hukuka uyarlık bulunmamaktadır.

Davaya Konu Milli Eğitim Bakanlığı Personel Genel Müdürlüğü'nün "Ek Ders Ücreti" konulu Yazısının 7. maddesinde yer alan; "...fiilen yerine getirdikleri görevleri karşılığında anılan Kararın 10'uncu maddesinde kendileri için öngörülen ek ders ücretinden yararlandırılmaları," ibaresi ile diğer kısımlarının iptali istemine gelince;

Millî Eğitim Bakanlığı Yönetici ve Öğretmenlerinin Ders ve Ek Ders Saatlerine İlişkin Kararda, uzaktan eğitim konusunda herhangi bir düzenlemeye yer verilmemiş ve yürürlüğe konulduğu tarihte uzaktan eğitim yöntemi uygulanmamış ise de, günümüzde yaşanan Covid-19 salgını nedeniyle alınan tedbirler kapsamında uzaktan öğretim yöntemine geçilmiş olup, bu süreçte ek ders ücreti ödemelerinde mevcut düzenlemeler dikkate alınarak, uzaktan eğitimle en fazla örtüşen düzenlemeye göre işlem yapılması dolayısıyla uzaktan eğitimin en yakın yüz yüze eğitimle aynı kapsamda değerlendirilmesi gerekeceği açıktır.

Milli Eğitim Bakanlığı Personel Genel Müdürlüğü'nün davaya konu yazısında; 21 Eylül 2020 tarihinden itibaren müfredat kapsamında uzaktan ve/veya yüz yüze eğitim faaliyeti yapılması öngörüldüğü belirtilerek, bu süreçte yapılacak ek ders ücreti ödemelerine ilişkin yapılan açıklamalarda, Millî Eğitim Bakanlığı Yönetici ve Öğretmenlerinin Ders ve Ek Ders Saatlerine İlişkin Kararda belirtilen ilkelerin esas alındığı, bu Kararla; Millî Eğitim Bakanlığının yönetici, öğretmen, uzman ve usta öğreticileri ile diğer görevlilerinin aylık ve ek ders ücreti karşılığında okutacakları ve okutmuş sayılacakları haftalık ders ek ders saatlerinin sayısı, okutmak zorunda oldukları ders saati dışında ilgili mevzuatına göre fiilen okutulan her ders saatinin zorunlu ek ders görevi sayılacağı, ek ders görevinden sayılan haller ve kaç saat ek ders ücreti ödeneceği, ders görevi alacakların nitelikleri ve diğer hususlar belirlenmiştir.

Mevzuat hükümlerine göre, ek ders ücretlerinden yararlanılabilmesi için, öncelikle aylık karşılığı okutmak zorunda olunan ders görevinin tamamlanması ve bunun üzerine ek ders görevinden sayılan yerlerde veya ek ders görevinden sayılan haller dışında fiilen ek ders görevinin yapılmış olması gerektiğinden 2020-2021 eğitim-öğretim yılında uzaktan veya yüz yüze verilen eğitimde, yönetici ve öğretmenlerin müfredat kapsamında aylık karşılığı okutmak zorunda oldukları ders sayısı tamamlanmadan verilen derslerin ( anılan Kararın 8. maddesi 2. fıkrasında belirtilen şekilde fiilen yerine getirilen ders görevleri hariç) ek ders olarak değerlendirilmesine olanak bulunmamaktadır.

Davaya konu Yazı ile anılan Ders ve Ek Ders Saatlerine İlişkin Kararda belirtilen hususların birlikte değerlendirilmesinden, davaya konu Yazının 7. maddesinde yer alan "...eğitim kurumlarında görevlerinin başında bulunmaları ve ..."ibaresi dışındaki iptali istenilen kısımlarındaki açıklamaların ilgili mevzuata aykırılık oluşturmadığı, üst hukuk normlarına uygun olduğu sonucuna ulaşıldığından hukuka aykırılık görülmemiştir. Belirtilen nedenlerle davaya konu Yazının 7. maddesinde yer alan "...eğitim kurumlarında görevlerinin başında bulunmaları ve ..." ibaresinin iptali, aynı Yazının diğer kısımlarının iptali isteminin ise, reddi gerektiği düşünülmektedir.

Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: MADDİ OLAY VE HUKUKİ SÜREÇ :

Dünyayı ve ülkemizi etkisi altına alan Covid-19 sürecinde alınan tedbirler kapsamında tesis edilen 13/03/2020 tarih ve E.5497866 sayılı Milli Eğitim Bakanlığı Personel Genel Müdürlüğü işlemiyle; 06-10 Nisan 2020 tarihlerinde uygulanacak ikinci ara tatilin, 16-20 Mart 2020 tarihlerinde uygulanmasına, 23-27 Mart 2020 tarihlerinde ise uzaktan eğitim yapılmasına karar verilmiş, bu süreçte eğitim kurumları tatil edilmiş, yönetici ve öğretmenlere genel idari izin verilmiş, 16-20 Mart 2020 tarihleri arasında mesleki çalışmaları yapmış sayılarak 15 saat ek dersten yararlandırılmalarına, 23-27 Mart 2020 tarihleri arasında üzerilerinde bulunan aylık karşılığı ders, varsa ek ders görevlerini yapmış sayılmalarına karar verilmiş, 26/03/2020 tarih ve E.5906495 sayılı Milli Eğitim Bakanlığı işlemiyle; 16-27 Mart 2020 tarihleri arasındaki tatilin 30 Nisan 2020 tarihine kadar uzatılmasına, bu süreçte uzaktan eğitimin devam etmesine, uzaktan eğitime esnek çalışma esasları çerçevesinde devam etmek kaydıyla öğretmenler genel idari izinli sayılmasına, idari izinli sayılan öğretmenlerin bu tatil sürecinde üzerlerinde bulunan aylık karşılığı ders, ek ders görevlerini yapmış sayılmalarına, cumartesi ve pazar günlerine rastlayan ders görevleri ile hafta içi günler dâhil olmak üzere ders dışı eğitim çalışmaları ve nöbet görevlerinin yapılmış sayılmaması; bu kapsamda bulunmayan ek ders görevlerinin ise yapılmış sayılmasına karar verilmiş, 28/03/2020 tarih ve E.5964251 sayılı işlemle; rutin müfredat kapsamında yürütülmekte olan ders görevleri dışında kalan ders görevlerinin 28 Mart 2020 tarihinden itibaren 2020-2021 öğretim yılının başladığı 1 Eylül 2020 tarihine kadar durdurulmasına, öğretmenler bakımından yapılmış sayılacak ek ders görevlerinde, 30 Mart 2020 tarihinden itibaren eğitim faaliyetlerine yer verilmemesine karar verilmiş, 29/04/2020 tarih ve E.6668482 sayılı işlemle tatil süresinin 31/05/2020 tarihine kadar uzatılmasına, bu süreçte uzaktan eğitime devam edilmesine, yönetici ve öğretmenlerin uzaktan eğitim ve öğretim kapsamında verilecek görevleri esnek çalışma usulleri çerçevesinde yürütmek kaydıyla izinli sayılmalarına, ders görevlerinin yapılmış sayılması konusunda ise önceki açıklamalara göre işlem yapılmasına devam edilmesine karar verilmiş, 28/05/2020 tarih ve E.7193697 sayılı işlemle eğitim kurumlarının tatil süresinin, ders yılının bitim tarihi olan 19/06/2020 tarihine kadar uzatılmasına, bu süreçte uzaktan eğitime devam edilmesine, yönetici ve öğretmenlerin uzaktan eğitim ve öğretim kapsamında verilecek görevleri esnek çalışma usulleri çerçevesinde yürütmek kaydıyla izinli sayılmalarına, ders görevlerinin yapılmış sayılması konusunda ise önceki açıklamalara göre işlem yapılmasına devam edilmesine, 19/06/2020 tarihinden sonra Kamu Görevlileri Hakem Kurulu kararında belirtilen hüküm kapsamında ders görevlerinin yapılmış sayılması uygulamasına son verilmesine, 19/06/2020 tarihinden sonraki süreçte yalnızca fiilen yaptıkları veya ilgili mevzuatına göre yapılmış sayıldıkları ek ders ücretinden yararlandırılmalarına karar verilmiştir.

Milli Eğitim Bakanlığı Personel Genel Müdürlüğü tarafından “Ek Ders Ücreti” konulu, 23/09/2020 tarih ve E.13365395 sayılı dava konusu Genel Yazı ile 2020-2021 eğitim öğretim yılının 31/08/2020 tarihinde başladığı, 18/09/2020 tarihine kadar uzaktan eğitim yoluyla 2019-2020 eğitim öğretim yılının ikinci dönemine ait konulara yönelik program uygulandığı, 21/09/2020 tarihinden itibaren de uzaktan veya yüz yüze eğitim faaliyeti yapılacağı belirtilerek, bu süreçte ek ders ücretlerinden ne şekilde yararlanılacağı hususunda tereddütlerin giderilmesi amacıyla açıklamalar yapılması ve uygulanacak kuralların belirtilmesi üzerine anılan Genel Yazı'nın iptaline karar verilmesi istemiyle bakılan dava açılmıştır. İLGİLİ MEVZUAT : 10/07/2018 tarih ve 30474 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin Milli Eğitim Bakanlığının düzenlendiği onuncu bölümünün "Görevler" başlıklı 301. maddesinde; okul öncesi, ilk ve orta öğretim çağındaki öğrencileri bedenî, zihnî, ahlakî, manevî, sosyal ve kültürel nitelikler yönünden geliştiren ve insan haklarına dayalı toplum yapısının ve küresel düzeyde rekabet gücüne sahip ekonomik sistemin gerektirdiği bilgi ve becerilerle donatarak geleceğe hazırlayan eğitim ve öğretim programlarını tasarlamak, uygulamak, güncellemek; öğretmen ve öğrencilerin eğitim ve öğretim hizmetlerini bu çerçevede yürütmek ve denetlemek, eğitim ve öğretimin her kademesi için ulusal politika ve stratejilerin belirlenmesi amacıyla gerekli çalışmaları yapmak, uygulamak, uygulanmasını izlemek ve denetlemek, ortaya çıkan yeni hizmet modellerine göre güncelleyerek geliştirmek, Milli Eğitim Bakanlığının görev ve yetkileri arasında sayılmıştır. 12/03/1964 tarih ve 11654 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 439 sayılı Milli Egitim Bakanlığına Bağlı Yüksek ve Orta Dereceli Okullar Öğretmenleri İle İlkokul Öğretmenlerinin Haftalık Ders Saatleri ile Ek Ders Ücretleri Hakkında Kanun'un Ek 1. maddesinde; "Anaokullarında, anasınıflarında, yetiştirme yurtlarında, okuma yazma kurslarında, gezici köy kurslarında görevli öğretmenler ile ilköğretim kurumlarında görevli sınıf öğretmenleri aylıkları karşılığında haftada 18 saat, branş öğretmenleri 15 saat ders okutmakla yükümlüdür. Bunlara; kanun, tüzük, yönetmelik ve eğitim programlarında verilen görevlerin yerine getirilebilmesi için zorunlu olarak ek ders görevi verilir.

Belirtilen kurumlarda öğretmen ve yönetici olarak görev alanlarla diğer eğitim kurumlarında ve Milli Eğitim Bakanlığı merkez ve taşra teşkilatında görev alanlardan kimlerin zorunlu ek ders görevi alacağı ve haftalık çalışmalarının ne kadarının zorunlu ek ders görevinden sayılacağı; birden fazla sınıf okutan öğretmenlere verilecek haftalık zorunlu ders görevinin sayısı, öğretmen ve yöneticilere haftada verilecek zorunlu ek ders sayısı ve diğer hususlar 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 89'uncu maddesi hükümleri uyarınca düzenlenir. İkinci fıkrada belirtilenlere ilave olarak, Eğitim ve Öğretim Hizmetleri Sınıfına dahil denetim elemanlarına da ek ders ücreti ödenir. Hazırlık ve plan çalışmaları karşılığında öğretmenlere, haftada 3 saati geçmemek kaydıyla, aylık ve ücret karşılığı okuttukları her 10 saat için 1 saat ek ders ücreti ayrıca ödenebilir. Yarıyıl ve yaz tatillerinde yapılan ders görevleri, ders görevinin yapılmış sayılacağı haller ile yüz yüze yapılan ders görevleri dışındaki ek ders görevleri hariç, örgün ve yaygın eğitim kurumlarında aylık karşılığı ders görevini doldurmayanlara ek ders ücreti ödenmez." hükmüne yer verilmiştir. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 89. maddesinde; "Her derecedeki eğitim ve öğretim kurumları ile Üniversite ve Akademi (Askeri Akademiler dahil), okul, kurs veya yaygın eğitim yapan kurumlarda ve benzeri kuruluşlarda öğretmen veya öğretim üyesi bulunmaması halinde öğretmenlere, öğretim üyelerine veya diğer memurlara veyahut açıktan atanacaklara ücret ile ek ders görevi verilebilir. Ücretle okutulacak ders saatlerinin sayısı, ders görevi alacakların nitelikleri ve diğer hususlar Cumhurbaşkanı kararı ile tespit olunur ("Bakanlığın teklifi üzerine Bakanlar Kurulu tarafından belirlenir" şeklinde iken, 02/07/2018 tarih ve 703 sayılı KHK'nın 182. maddesiyle "Cumhurbaşkanı" şeklinde değiştirilmiştir) hükmüne; aynı Kanun'un 99. maddesinde; "Memurların haftalık çalışma süresi genel olarak 40 saattir. Bu süre Cumartesi ve Pazar günleri tatil olmak üzere düzenlenir. Ancak bu kanuna, özel kanunlara, Cumhurbaşkanlığı kararnamelerine veya bunlara dayanılarak çıkarılacak yönetmeliklerle, kurumların ve hizmetlerin özellikleri dikkate alınmak suretiyle farklı çalışma süreleri tespit olunabilir. Cumhurbaşkanı, yurt dışı kuruluşlarda hizmetin gerektirdiği hallerde, hafta tatilini Cumartesi ve Pazardan başka günler olarak tespit edebilir." hükmüne; yine aynı Kanun'un 100. maddesinde; "Günlük çalışmanın başlama ve bitme saatleri ile öğle dinlenme süresi, bölgelerin ve hizmetin özelliklerine göre merkezde Cumhurbaşkanınca, illerde valiler tarafından tesbit olunur" hükmüne;

176.maddesinde; Bu Kanunun 89 uncu maddesine göre kendilerine ders görevi verilenlere, ders saati başına gündüz öğretimi için 140, örgün ve yaygın eğitim kurumlarında yarıyıl ve yaz tatillerinde, cumartesi ve pazar günleri ile saat 18.00'den sonra başlayan öğretim faaliyetleri için 150 gösterge rakamının bu Kanuna göre belirlenen aylık katsayısı ile çarpımından oluşan miktar üzerinden ek ders ücreti ödenir. Bu ücretler, özel eğitime muhtaç öğrencilerin eğitim ve öğretim gördüğü kurumlarda görevli öğretmen ve yöneticiler ile bu öğrencilere yönelik olarak açılan özel sınıf öğretmenlerine ve cezaevlerinde görevli öğretmenlere %25, Millî Eğitim Bakanlığı Örgün ve Yaygın Eğitimi Destekleme ve Yetiştirme Kursları Yönergesi kapsamında görev alan yönetici ve öğretmenlere %100 fazlasıyla ödenir. Bu madde kapsamında ücretle ders vermek üzere yükseköğretim kurumlarından görevlendirilen öğretim elemanlarına 2914 sayılı Kanun hükümlerine göre ek ders ücreti ödenir. Konferans ücreti her yıl bütçe kanunlarında gösterilir." hükmüne yer verilmiştir. 16/12/2006 tarih ve 26378 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 01/12/2006 tarihli Bakanlar Kurulu Kararı eki Millî Eğitim Bakanlığı Yönetici ve Öğretmenlerinin Ders ve Ek Ders Saatlerine İlişkin Karar'ın; "Amaç" başlıklı 1. maddesinde, "Bu Kararın amacı, Millî Eğitim Bakanlığının yönetici, öğretmen, uzman ve usta öğreticileri ile diğer görevlilerinin aylık ve ek ders ücreti karşılığında okutacakları ve okutmuş sayılacakları haftalık ders saatlerinin sayısını, ders görevi alacakların niteliklerini ve diğer hususları düzenlemektir.", "Tanımlar" başlıklı 4. maddesinde, "Bu Kararda geçen;

b)Aylık karşılığı ders görevi: Aylık karşılığında okutulmak zorunda olunan dersleri,

e)Ders yılı: Derslerin başladığı günden derslerin kesildiği güne kadar geçen ve iki dönemi kapsayan süreyi,

f)Ek ders görevi: Aylık karşılığı ders görevi dışında ek ders ücreti karşılığında okutulan dersleri,

k)Tam gün tam yıl eğitim: Meslekî ve teknik örgün ve yaygın eğitim kurumlarının fizikî kapasitelerinden azamî derecede yararlanılması amacıyla hafta sonu, yarıyıl ve yaz tatilleri de dâhil olmak üzere 07.00-24.00 saatleri arasında fiilen yapılan eğitim ve öğretimi,

n)Yüz yüze eğitim: İşletmelerde meslek eğitimi ve staj kapsamında yapılan ders görevleri ile, ilgili mevzuatı çerçevesinde belirlenen müfredat kapsamında öngörülen teorik ve uygulamalı derslerin eğitiminin derslik, bölüm, atölye ve laboratuvar gibi eğitim ortamlarında öğretmen-öğrenci bütünlüğünde yapılmasını, ifade eder."; "Aylık karşılığı ders görevi" başlıklı 5. maddesinde, "Kapsama dâhil örgün ve yaygın eğitim kurumlarında görevli;

a)Örgün ve yaygın eğitim kurumlarının müdür, müdür başyardımcısı ve müdür yardımcıları haftada 6 saat,

b)Okul öncesi ve sınıf öğretmenleri haftada 18 saat,

c)Genel bilgi ve meslek dersleri öğretmenleri haftada 15 saat,

ç)Atölye ve laboratuvar öğretmenleri haftada 20 saat, ders okutmakla yükümlüdürler." "Ek ders görevi" başlıklı 6. maddesinde, "(1) Kapsama dâhil örgün ve yaygın eğitim kurumlarında görevli olup, aylık karşılığı ders görevini tamamlayan;

a)Müdür, müdür başyardımcısı ve müdür yardımcılarına haftada 6 saate,

b)Genel bilgi ve meslek dersleri öğretmenlerine 6 saati zorunlu olmak üzere haftada 15 saate,

c)Atölye ve laboratuvar öğretmenlerine 20 saati zorunlu olmak üzere haftada 24 saate, kadar alanlarında, alanlarında ek ders görevi verilemeyen veya kısmen verilebilenlere, ihtiyaç halinde ve istekleri üzerine alanları dışında da ek ders görevi verilebilir…. (2) Okul öncesi ve sınıf öğretmenleri ile okuma-yazma kurs öğretmenlerinin aylık karşılığı okutmak zorunda oldukları ders saati dışında ilgili mevzuatına göre fiilen okuttukları her ders saati zorunlu ek ders görevi sayılır. (5) Okul öncesi ve sınıf öğretmenleri ile bölüm, atölye ve laboratuvar şefliği görevi verilen öğretmenler hariç olmak üzere, örgün eğitim kurumlarında ilgili mevzuatında belirtilen sosyal etkinlik faaliyetlerinde danışman öğretmen olarak görevlendirilen öğretmenler ile sınıf veya şube sorumluluğu verilen sınıf/şube rehber öğretmenlerinin bu görevlerinin haftada 2 saati ek ders görevi sayılır. Bu dersler, ders dağıtım çizelgesinde “Öğrenci Sosyal ve Kişilik Hizmetleri” adıyla gösterilir.

Bu kapsamda aynı kişiye hem danışman öğretmenlik hem de sınıf/şube rehber öğretmenliği görevi verilmesi hâlinde sadece bir görev için ek ders ücreti ödenir."; "Yetiştirme, okuma-yazma ve uyum kursları" başlıklı 8. maddesinde, "(1) Bu Kararla belirlenen azamî ek ders görevi ve ek ders görevinden sayılan ders saatleri dışında olmak üzere;

a)Ders yılı içinde;

1.İlgili mevzuatına göre, dönem içinde herhangi bir nedenle derslerin yapılamadığı günler için dönem içinde veya dönem sonunda düzenlenen eğitim faaliyetleri ve yetiştirme programları ile ikinci yarıyıl sonunda bazı derslerden yetersizliği görülen öğrenciler için düzenlenen yetiştirme kurslarında veya programlarında, …. (2) Bu madde kapsamında belirtilen eğitim faaliyetlerinde cumartesi ve pazar günleri ile yarıyıl ve yaz tatillerinde fiilen yerine getirilen ders görevleri, ek ders ücreti karşılığında verilir."; "Ders niteliğinde yönetim görevi" başlıklı 10. maddesinde, "(1) İlgili mevzuat hükümleri ile tespit edilen inceleme, araştırma, planlama, programlama, yönetim, denetim, eğitim ve öğretim gibi görevlerinden;

d)Her derece ve türdeki örgün ve yaygın eğitim kurumları rehber öğretmenlerinin ders yılı süresince haftada 18 saati, ders niteliğinde yönetim görevi sayılır ve fiilen görev yapma karşılığında ek ders ücreti ödenir. (2) Bu madde kapsamında ek ders ücretinden yararlandırılanlardan durumları birden fazla özelliğe uyanlara yapılacak aynı nitelikteki ödemede, sadece miktarı fazla olan dikkate alınır. "Görevin fiilen yapılması" başlıklı 25. maddesinde, "Bu Karar kapsamında ek ders ücreti ödenebilmesi için, ek ders görevinin fiilen yapılmış olması, ek ders görevinden sayılan veya ek ders görevinin yapılmış sayılacağı hâller bakımından ise bu Kararda belirlenen koşulların oluşması şarttır." hükümlerine yer verilmiş, 16. maddesinde ise ders görevinin yapılmış sayılacağı haller belirtilmiştir. 01/09/2019 tarih ve 30875 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Görevlileri Hakem Kurulunun 2019/1 sayılı kararında eğitim, öğretim ve bilim hizmet koluna ilişkin mali ve sosyal hakların düzenlendiği, "Ders görevinin yapılmış sayılacağı haller" başlıklı 2. maddesinde; "(1) Milli Eğitim Bakanlığına bağlı örgün ve yaygın eğitim kuramlarında ders yılı içerisindeki iş günlerinde genel idari izinli olmaları sebebiyle eğitim ve öğretim faaliyetlerini fiilen yerine getiremeyen yönetici ve öğretmenler ile öğrencilerin çeşitli nedenlerle sınıf veya okul bütünlüğünde izinli sayılmaları sebebiyle eğitim ve öğretim faaliyetlerini fiilen yerine getiremeyen yönetici ve öğretmenler, bu sürelerde üzerlerinde bulunan aylık karşılığı ders, varsa ek ders, ders niteliğinde yönetim, hazırlık ve planlama görevlerini yapmış sayılırlar." kuralına yer verilmiştir." 22/03/2020 tarih ve 31076 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Covid-19 Kapsamında Kamu Çalışanlarına Yönelik İlave Tedbirler konulu 2020/4 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi'nde; "COVID-19 salgınının ülkemizde yayılımının en aza indirilmesi amacıyla, bu salgınla mücadeleyi ve salgının etkilerinin azaltılmasına yönelik faaliyetleri zafiyete uğratmayacak ve kamu hizmetlerini aksatmayacak şekilde, ihtiyacı karşılayacak kadar asgari sayıda personelin bulundurulması şartıyla;

Çalıştırılma biçimine bakılmaksızın kamu kurum ve kuruluşlarında çalışanlara uzaktan çalışma, dönüşümlü çalışma gibi esnek çalışma yöntemleri uygulanabilir. Buna dair usul ve esaslar Cumhurbaşkanlığı, bağlı, ilgili ve ilişkili kurum ve kuruluşları için üst yönetici; bakanlıklar, bağlı, ilgili ve ilişkili kurum ve kuruluşları için bakan; taşra teşkilatları (bakanlıklarca belirlenmemiş ise) ile mahalli idareler, bağlı kuruluşları ile mahalli idare birlikleri için ilgisine göre vali veya belediye başkanı; diğer kamu kurum ve kuruluşları için üst yönetici tarafından belirlenir. Bu belirleme yetkisi devredilebilir.

Bu kapsamda dönüşümlü çalışanlar fiilen göreve gelmedikleri süre zarfında idari izinli sayılır.

Bu Genelge kapsamında esnek çalışma yöntemlerinden faydalanan çalışanlar ile idari izinli sayılanlar bu sürede istihdamlarına esas görevlerini fiilen yerine getirmiş sayılırlar. Uzaktan veya dönüşümlü çalışanlar ile görev yerinde çalışanlar hizmetin yürütülmesi sorumluluğu açısından eşittir. Uzaktan veya dönüşümlü çalışanlar ile idari izinli sayılanların mali ve sosyal hak ve yardımları ile diğer özlük hakları saklıdır." düzenlemesine yer verilmiş, 26/08/2020 tarih 31225 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 2020/11 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi'nde de aynı yönde düzenleme yapılmıştır. 26/08/2020 tarih ve 31225 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 2020/11 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi'ne dayalı olarak hazırlanan Millî Eğitim Bakanlığı Covid-19 Kapsamında Esnek Çalışmaya İlişkin Usul ve Esaslar ile Bakanlık hizmetlerinin kesintiye uğratılmadan asgari personelle esnek çalışma yöntemleriyle yürütülmesi bakımından, dönüşümlü çalışma, uzaktan çalışma ve idari izinlere ilişkin düzenlemeler yapılmış, "Uygulamaya ilişkin diğer hususlar" başlıklı 8. maddesinde; "Bakanlık personelinin sağlığını korumak amacıyla idari izinli sayılan personelin idari izinli olduğu müddetçe görev mahallerinden mücbir sebepler dışında ayrılmaması esastır." kuralı getirilmiştir. 14/08/2020 tarih ve 31213 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Millî Eğitim Bakanlığı Rehberlik ve Psikolojik Danışma Hizmetleri Yönetmeliğinin;

11.maddesinde, "(2) Rehberlik ve psikolojik danışma hizmetleri; bireysel ve grupla psikolojik danışma ve rehberlik, psikoeğitim programı uygulama, akran temelli çalışmalar, bireyi tanıma tekniklerini uygulama, seminer, panel, konferans, kurs ve gezi düzenleme, sınıf rehberliği çalışmaları ile yayın hazırlama gibi faaliyetlerle yürütülür. İhtiyaç halinde bu hizmetler çevrimiçi bilgi teknolojileri kullanılarak uzaktan verilebilir." hükmü yer almaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME :

Dava, dava konusu Genel Yazı'nın 1. maddesinde yer alan; "öncelikle aylık karşılığında değerlendirilmesi," ibaresi ve 2. maddesinde yer alan; "…hafta içinde okuttukları derslerin de öncelikle aylık karşılığında değerlendirilmesi; aylık karşılığı ders görevlerinin üzerinde okuttukları derslere bağlı olarak…" ibareleri yönünden incelendiğinde; 439 sayılı Kanun'un değişik Ek-1. maddesi ile sınıf öğretmenleri ve branş öğretmenlerinin okutmakla yükümlü oldukları ders saatleri belirlenmiş, kanun, tüzük, yönetmelik ve eğitim programlarında verilen görevlerin yerine getirilebilmesi için zorunlu olarak ek ders görevi verileceği belirtilmiş, kimlerin zorunlu ek ders görevi alacağı ve haftalık çalışmalarının ne kadarının zorunlu ek ders görevinden sayılacağı, birden fazla sınıf okutan öğretmenlere verilecek haftalık zorunlu ders görevinin sayısı, öğretmen ve yöneticilere haftada verilecek zorunlu ek ders sayısı ve diğer hususların 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 89. maddesi uyarınca düzenleneceği hüküm altına alınmış; yine maddede, yarıyıl ve yaz tatillerinde yapılan ders görevleri, ders görevinin yapılmış sayılacağı haller ile yüz yüze yapılan ders görevleri dışındaki ek ders görevleri hariç, örgün ve yaygın eğitim kurumlarında aylık karşılığı ders görevini doldurmayanlara ek ders ücreti ödenmeyeceği hükme bağlanmıştır. 26/08/2020 tarihinde yayımlanan 2020/11 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi'nde, uzaktan ve dönüşümlü çalışma usulü belirlenmiş ve dönüşümlü çalışanlardan fiilen göreve gelmeyenlerin idari izinli sayılmalarına karar verilmiş, uzaktan çalışanların idari izinli sayılmalarına ilişkin hükme yer verilmemiştir. 16/12/2006 tarih ve 26378 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 01/12/2006 tarihli Bakanlar Kurulu Kararı eki Millî Eğitim Bakanlığı Yönetici ve Öğretmenlerinin Ders ve Ek Ders Saatlerine İlişkin Karar'ın tanımlar başlıklı 4. maddesinde yüz yüze eğitim; "n) Yüz yüze eğitim: İşletmelerde meslek eğitimi ve staj kapsamında yapılan ders görevleri ile, ilgili mevzuatı çerçevesinde belirlenen müfredat kapsamında öngörülen teorik ve uygulamalı derslerin eğitiminin derslik, bölüm, atölye ve laboratuvar gibi eğitim ortamlarında öğretmen-öğrenci bütünlüğünde yapılması," şeklinde tanımlanmış olup, mevzuat ve düzenlemelerde uzaktan eğitimin tanımına yer verilmemiş olmakla birlikte, uzaktan eğitimin, en yakın nitelikleri içeren yüz yüze eğitimle aynı kapsamda değerlendirilmesi gerektiği anlaşılmaktadır.

Davaya konu Genel Yazı'dan sonra 14/04/2021 tarih ve E-16833931-20- 24186147 sayılı Bakan oluru ile yürürlüğe konulan "Milli Eğitim Bakanlığı 2021/Covid-19 Kapsamında Esnek Çalışmaya İlişkin Usul ve Esaslar"ın 4. maddesinin (f) fıkrasında; "Esnek çalışma: Dönüşümlü ya da uzaktan çalışmayı, h) bendinde, "Uzaktan çalışma: Bakanlık personelinin Covid-19 salgını süresince ikamet noktasından Bakanlık hizmetlerini yerine getirmek adına bilişim ve iletişim sistemleri vasıtasıyla çalışmasını, ifade eder" düzenlemesine yer verilmiştir.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri ve açıklamalar birlikte değerlendirildiğinde, 439 sayılı Kanun'un Ek 1. maddesi ve 657 sayılı Kanun'un 89. maddesi uyarınca öğretmenlere aylıkları karşılığında ders görevi verilmesinin yanında, "ek ders" görevi verilmesinin de mümkün olduğu, bu şekilde ek ders görevi yapanlara 657 sayılı Kanun'un 176. maddesine göre ek ders ücretinin ödeneceği; aynı Kanun'un 89. maddesi uyarınca ek ders görevine ilişkin usul ve esasların belirlenmesi hususunda Cumhurbaşkanına kararname ile düzenleme yapma yetkisi verildiği, bu yetki kapsamında Cumhurbaşkanı tarafından çıkartılan 2020/4 ve 2020/11 sayılı Genelgeler ile de uzaktan eğitim usulünün uygulanabileceğine, buna dair usullerin Bakan tarafından belirleneceğine karar verildiği; Bakanlık tarafından 2020/11 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi uyarınca çıkartılan Millî Eğitim Bakanlığı Covid-19 Kapsamında Esnek Çalışmaya İlişkin Usul ve Esaslar ile idari izinli sayılanların belirlendiği, dönüşümlü çalışanların göreve gelmediklerinde idari izinli sayıldıkları, ancak uzaktan çalışanların idari izinli sayıldıklarına ilişkin bir esasa yer verilmediği görülmektedir.

Bu durumda, Cumhurbaşkanlığı Genelgesi ve Genelge uyarınca çıkartılan Esaslar ve Milli Eğitim Bakanlığı kararları incelendiğinde, uzaktan çalışma yöntemiyle çalışanların 2019-2020 eğitim-öğretim döneminde idari izinli sayıldıkları ve ek ders ücretlerinin ödendiği; ancak 2020-2021 eğitim-öğretim döneminde idari izinli olarak kabul edildiklerine ilişkin bir karar bulunmadığı; ayrıca dava konusu işlemin geçerli olduğu 31/08/2020 tarihinden sonraki dönemde okulların tatil edildiğine ilişkin bir karar alınmadığı ve tatil edilmiş sayılacağına ilişkin bir düzenlemeye de yer verilmediğinden, bu dönemde okulların tatil edilmiş sayılamayacağı, Hakem Kurulu kararıyla; genel idari izinli olmaları sebebiyle eğitim ve öğretim faaliyetlerini fiilen yerine getiremeyen yönetici ve öğretmenler ile öğrencilerin çeşitli nedenlerle sınıf veya okul bütünlüğünde izinli sayılmaları sebebiyle eğitim ve öğretim faaliyetlerini fiilen yerine getiremeyen yönetici ve öğretmenler, bu sürelerde üzerlerinde bulunan aylık karşılığı ders, varsa ek ders, ders niteliğinde yönetim, hazırlık ve planlama görevlerini yapmış sayılacağı kararlaştırılmış ise de; dava konusu işlemin geçerli olduğu dönemde öğretmen ve idarecilerin idari izinli olmadıkları gibi izinli sayılmaları gereken bir durumun da söz konusu olmadığı anlaşıldığından, uzaktan eğitim yoluyla okutulan derslerin öncelikle aylık karşılığı değerlendirilmesinde ve uzaktan eğitim sürecinde ders okutan öğretmenlerin, okuttukları derslerin öncelikle aylık karşılığında değerlendirilmesinde hukuka aykırılık görülmemiştir. Dava, dava konusu Genel Yazı'nın 3. maddesinde yer alan; "rutin müfredat kapsamında cumartesi ve pazar günleri okutulan derslerin de öncelikle aylık karşılığında değerlendirileceği" ibaresi yönünden incelendiğinde; 657 sayılı Kanun'un 99. maddesinde, haftalık 40 saatlik çalışma süresi belirlenirken Cumartesi ve Pazar günlerinin tatil olmak üzere düzenleneceği belirtilmiş ise de, maddenin devamında yer alan "Ancak bu kanuna, özel kanunlara, Cumhurbaşkanlığı kararnamelerine veya bunlara dayanılarak çıkarılacak yönetmeliklerle, kurumların ve hizmetlerin özellikleri dikkate alınmak suretiyle farklı çalışma süreleri tespit olunabilir" hükmü ile çalışma saatlerinin sadece hafta içi değil, duruma göre hafta sonunu da kapsayacak şekilde farklı günlerde düzenlenebileceği, dolayısıyla Milli Eğitim Bakanlığının yönetici, öğretmen, uzman ve usta öğreticileri ile diğer görevlilerinin aylık ve ek ders ücreti karşılığında okutacakları ve okutmuş sayılacakları haftalık ders saatleri sadece hafta içi değil, duruma göre hafta sonunu da kapsayacak şekilde belirlenebileceğinden, rutin müfredat kapsamında cumartesi ve pazar günleri okutulan derslerin de öncelikle aylık karşılığında değerlendirilmesinde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Dava, dava konusu Genel Yazı'nın 7. maddesinde yer alan: "…eğitim kurumlarında görevlerinin başında bulunmaları ve fiilen yerine getirdikleri görevleri karşılığında…" ibaresi yönünden incelendiğinde;

Milli Eğitim Bakanlığına bağlı eğitim kurumlarında görevli öğretmenler arasındaki görev dağılımının, öğretmenlerin görev yapmakta oldukları eğitim kurumlarının tür ve dereceleri ile öğretmenlerin görev ve sorumluluklarının nitelikleri dikkate alınarak oluşturulduğu, 26/08/2020 tarih 31225 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 2020/11 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi'nin son paragrafında; "İdari izinliler, uzaktan veya dönüşümlü çalışanlar, amirlerinin izni dışında görev mahallerinden ayrılamazlar ve hizmetine ihtiyaç duyulanlar, çağrıldıkları anda görevlerine dönmek zorundadırlar." düzenlemesine yer verildiği dikkate alındığında, emek-ücret dengesi de gözününde bulundurularak farklı uygulamaların yer aldığı düzenlemenin, yukarıda belirtilen Kanun hükümlerine aykırılık teşkil etmediği, dolayısıyla üst hukuk normlarına uygun olduğu ve eşitlik ilkesine aykırı bir yönünün de bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Dava, dava konusu Genel Yazı'nın 9. maddesinde yer alan; "..aynı ders saatinde birden fazla sınıf şube öğrencilerine verilen derslerin bir ders saati olarak dikkate alınması.." ibaresi yönünden yapılan değerlendirmede;

Pandeminin kendine özgü süreci içerisinde davalı idare tarafından eğitim ve öğretimin aksatılmadan devamı için tedbirler alındığı, bu tedbirler kapsamında derslere devam eden öğrencilerin azlığı karşısında sınıfların birleştirilmesi usulünün de belirlendiği, dava konusu Genel Yazı'nın 8. maddesinde; "Bakanlığımızca belirlenen kriterlere göre yüz yüze eğitim uygulamalarında aynı sınıf veya şube öğrencilerinin bölünmesiyle oluşturulan gruplara verilen derslerin her birinin ayrı birim ders saati olarak değerlendirileceği," düzenlemesi de dikkate alındığında; belirlenen çalışma usulünün eğitim öğretim faaliyetlerinin belirtilen döneme özgü şartları kapsamında değerlendirilmesi gerektiği kanaatine varılmakla, Genel Yazı'nın 9. maddesinde yer alan; "..aynı ders saatinde birden fazla sınıf şube öğrencilerine verilen derslerin bir ders saati olarak dikkate alınması.." ibaresinde hukuka aykırılık bulunmamaktadır. Dava, dava konusu Genel Yazı'nın 10. maddesinde yer alan: "…yalnızca fiilen yaptıkları görevler karşılığında ek ders ücretinden yararlandırılmaları…" ibaresi yönünden yapılan değerlendirmede;

Yukarıda alıntısına yer verilen mevzuat hükümlerine göre yüz yüze veya dönüşümlü yada uzaktan eğitim verilen dönemlerde, ek ders ücretlerinden yararlanılabilmesi için ek ders görevinin fiilen yapılmış olması, ek ders görevinden sayılan veya ek ders görevinin yapılmış sayılacağı hâller bakımından ise, belirlenen koşulların oluşmasının şart olduğu kurala bağlandığından, davaya konu Yazının iptali istenilen 10. maddesinde yer alan: "…yalnızca fiilen yaptıkları görevler karşılığında ek ders ücretinden yararlandırılmaları…" ibaresinde hukuka aykırılık bulunmamaktadır.

Dava, dava konusu Genel Yazı'nın 4. maddesinde yer alan; Öğretmenlerin haftada aylık ve ek ders ücreti karşılığında okuttukları her 10 saat derse karşılık, haftada 3 saati geçmemek üzere hazırlık ve planlama görevi karşılığında ek ders ücretinden yararlandırılmaları," ibaresi yönünden, 5. maddesinde yer alan; "Sınıf veya şube sorumluluğu verilen sınıf/şube rehber öğretmenlerine, anılan Kararın 6'ncı maddesinin beşinci fıkrasına göre haftada 2 saat ek ders ücretinden yararlandırılmaları," ibaresi yönünden, 6. maddesinde yer alan; "Örgün eğitim kurumlarında yüz yüze eğitim kapsamında yürütülen eğitimin fiilen yapıldığı normal çalışma günleri için ilgili mevzuatına göre kendilerine nöbet görevi verilen ve bu görevi de fiilen yerine getiren müdür yardımcıları ile öğretmenlere, bu görevleri karşılığında haftada 3 saati geçmemek üzere ek ders ücreti ödenmesi," ibaresi yönünden, 8. maddesinde yer alan; "Bakanlığımızca belirlenen kriterlere göre yüz yüze eğitim uygulamalarında aynı sınıf/şube öğrencilerinin bölünmesiyle oluşturulan gruplara verilen derslerin her biri ayrı birim ders saati olarak değerlendirilmesi," ibaresi yönünden yapılan değerlendirmede; Dava konusu Yazının 4., 5., 6., ve 8. maddelerinde yer verilen düzenlemelerin yönetici ve öğretmenlere yapılan ek ders ücretlerinin arttırılmasına yönelik olduğu, söz konusu maddelerdeki düzenlemelerin kamu yararına uygun olduğu anlaşılmakla, anılan maddelerde hukuka aykırılık bulunmamaktadır. KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle;

1.DAVANIN REDDİNE,

2.Ayrıntısı aşağıda gösterilen toplam … TL yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,

3.Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca takdir edilen … TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalı idareye verilmesine,

4.Posta gideri avansından artan tutarın, kararın kesinleşmesinden sonra davacıya iadesine,

5.Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere, 22/02/2023 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.