Boşanmada Mal Paylaşımı Hesaplama

TMK m.218-241 kapsamında edinilmiş mallara katılma rejimi çerçevesinde boşanmada mal paylaşımı ve katılma alacağı hesaplaması yapın.

Mal rejimi boşanma dava tarihinde sona erer

Taraf 1

TL
TL
TL

Taraf 2

TL
TL
TL
Evlilik Süresi
Katılma Alacağı
Sonuç

Hesaplama Detayları

Kalem Taraf 1 Taraf 2
Edinilmiş Mal
Kişisel Mal (düşülür)
Borçlar (düşülür)
Artık Değer
Katılma Alacağı (Artık Değer Farkı / 2)

Bu hesaplama bilgi amaçlıdır. Mal paylaşımında değer tespiti, kişisel mal ispatı ve özel durumlar sonucu etkileyebilir.

Boşanmada Mal Paylaşımı Nedir?

Boşanmada mal paylaşımı, evlilik birliğinin sona ermesiyle birlikte eşlerin evlilik süresince edindikleri malların paylaştırılması sürecidir. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun (TMK) 218-241. maddeleri arasında düzenlenen "edinilmiş mallara katılma rejimi", 01.01.2002 tarihinden itibaren yasal mal rejimi olarak uygulanmaktadır.

Edinilmiş mallara katılma rejiminde her eşin iki tür malvarlığı bulunur: edinilmiş mallar ve kişisel mallar. Mal rejiminin tasfiyesinde yalnızca edinilmiş mallar paylaşıma konu olur; kişisel mallar sahibinde kalır. Bu ayrım, adil bir paylaşımın temelini oluşturur.

Mal rejimi, boşanma davasının açıldığı tarihte sona erer (TMK m.225). Bu tarih itibariyle edinilmiş malların değeri tespit edilir ve katılma alacağı hesaplanır.

Edinilmiş Mal ve Kişisel Mal Ayrımı

Edinilmiş Mallar (TMK m.219)

Edinilmiş mallar, evlilik süresince karşılığını vererek elde edilen değerlerdir:

  • Çalışma karşılığı elde edilen kazançlar (maaş, ücret, serbest meslek geliri)
  • Sosyal güvenlik veya sosyal yardım kurum ve kuruluşlarının ödemeleri
  • Çalışma gücü kaybı nedeniyle ödenen tazminatlar
  • Kişisel malların gelirleri (kira geliri, faiz vb.)
  • Edinilmiş malların yerine geçen değerler

Kişisel Mallar (TMK m.220)

Kişisel mallar paylaşıma dahil edilmez:

  • Evlenmeden önce sahip olunan mallar
  • Miras yoluyla edinilen mallar
  • Karşılıksız kazanma (bağış) yoluyla edinilen mallar
  • Manevi tazminat alacakları
  • Kişisel mal yerine geçen değerler

Artık Değer ve Katılma Alacağı

TMK m.231'e göre artık değer, her eşin edinilmiş mallarının toplam değerinden bu mallara ilişkin borçlar çıkarıldıktan sonra kalan miktardır. Artık değer eksi çıkarsa sıfır olarak kabul edilir.

Katılma alacağı ise TMK m.236'ya göre hesaplanır: Her eş veya mirasçıları, diğer eşe ait artık değerin yarısı üzerinde hak sahibidir. Yani artık değeri daha fazla olan eş, aradaki farkın yarısını diğer eşe öder.

Hesaplama Formülü

Her taraf için: Artık Değer = Edinilmiş Mal - Kişisel Mal Katkısı - Borçlar (negatifse 0 kabul edilir)

Katılma Alacağı = |Taraf 1 Artık Değer - Taraf 2 Artık Değer| / 2

01.01.2002 Öncesi Evlilikler

4721 sayılı TMK 01.01.2002 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Bu tarihten önce evlenen çiftler için iki dönem ayrı değerlendirilir:

  • 01.01.2002 öncesi: Eski MK'nın (743 sayılı) mal ayrılığı rejimi uygulanır. Bu dönemde her eş kendi malının sahibidir; paylaşım yapılmaz.
  • 01.01.2002 sonrası: Edinilmiş mallara katılma rejimi uygulanır. Sadece bu tarihten sonra edinilen mallar paylaşıma konu olur.

Yasal Dayanak

  • TMK m.218-241: Edinilmiş mallara katılma rejimini düzenler. Yasal mal rejiminin kapsamı, edinilmiş mal ve kişisel mal ayrımı, değer artış payı ve katılma alacağı bu maddelerde düzenlenir.
  • TMK m.219 (Edinilmiş Mallar): Edinilmiş malların tanımını ve kapsamını belirler.
  • TMK m.220 (Kişisel Mallar): Kişisel malların nelerden oluştuğunu düzenler.
  • TMK m.225 (Mal Rejiminin Sona Ermesi): Mal rejiminin ölüm, başka mal rejiminin kabulü veya boşanma ile sona ereceğini düzenler.
  • TMK m.228 (Değer Tespiti): Malların tasfiye anındaki değerlerinin esas alınacağını düzenler.
  • TMK m.231 (Artık Değer): Artık değerin hesaplanma yöntemini düzenler.
  • TMK m.236 (Katılma Alacağı): Katılma alacağının artık değerin yarısı olduğunu düzenler.

Sıkça Sorulan Sorular

Katılma alacağı davası, boşanma kararının kesinleşmesinden sonra açılır. Zamanaşımı süresi, boşanma kararının kesinleşmesinden itibaren 10 yıldır (TBK m.146). Ancak boşanma davası ile birlikte de talep edilebilir. Boşanma davası sırasında mal paylaşımı talebi, boşanma kararı kesinleşene kadar bekletici mesele yapılır.
Hayır, miras yoluyla edinilen mallar kişisel mal kabul edilir (TMK m.220/2) ve paylaşıma dahil edilmez. Ancak miras yoluyla edinilen malın geliri (kira, faiz vb.) edinilmiş mal sayılır ve paylaşıma konu olur. Miras malının satılarak yerine başka mal alınması halinde, yeni mal da kişisel maldır.
Hayır, evlilik öncesi edinilen mallar kişisel mal sayılır ve paylaşıma dahil edilmez. Ancak evlilik öncesi alınan bir taşınmazın evlilik süresince değer artışı (değer artış payı) konusunda diğer eşin katkısı varsa, bu katkı oranında alacak hakkı doğabilir (TMK m.227).
Evlilik süresince kurulan veya sermayesi artırılan şirketlerdeki paylar edinilmiş mal sayılır ve paylaşıma dahildir. Şirket değerlemesi bilirkişi raporu ile yapılır. Evlilik öncesi kurulan şirket kişisel maldır, ancak evlilik süresinde artan değeri edinilmiş mal olarak değerlendirilir.
Kredi ile alınan evin paylaşımında, evlilik süresince ödenen kredi taksitleri edinilmiş maldır. Evin değerinden kalan kredi borcu düşülür, ayrıca evlilik öncesi ödenen kısım kişisel mal olarak ayrılır. Kalan değer edinilmiş mal olarak katılma alacağı hesaplamasına dahil edilir.
Evet, ev kadını da katılma alacağı talep edebilir. TMK'nın edinilmiş mallara katılma rejiminde eşlerin ekonomik katkıları eşit sayılır. Ev kadınının çalışmamış olması, katılma alacağını talep etmesine engel değildir. Diğer eşin edinilmiş mallarının artık değerinin yarısı üzerinde hakkı vardır.
Eşlerden birinin mal rejimi süresince diğerinin katılma alacağını azaltmak amacıyla mal kaçırması halinde, TMK m.229 uyarınca bu mallar edinilmiş mallara eklenir. Karşılıksız kazandırmalar, israf ve kötü niyetli devirler tasfiyede dikkate alınır. Ayrıca ihtiyati tedbir kararı alınarak malların devri engellenebilir.

Mal Paylaşımı ile İlgili Emsal Kararları Arayın

Yargıtay katılma alacağı, edinilmiş mal ve kişisel mal kararlarını inceleyin.

İçtihat Pro Blog