Kıdem Tazminatı Hesabında Emsal Kararlar: Yargıtay'ın 6 Güncel İçtihadı ve Arama Taktikleri

Kıdem tazminatı davalarında uyuşmazlık nadiren "tazminata hak kazanıldı mı" sorusunda düğümlenir; asıl çekişme hesap parametrelerindedir — hizmet süresi, giydirilmiş ücret, dönem dışlama ve zamanaşımı. Bu yazıda Yargıtay 9. ve 22. Hukuk Dairelerinin hesap uyuşmazlıklarına dair esas/karar numaralı 6 güncel emsal kararını ilke bazında inceliyor, her birinin tam metnine doğrudan bağlantı veriyoruz.

1. Gerekçeli karar ile bilirkişi raporu arasındaki süre çelişkisi

Yargıtay 9. HD, 2017/19005 E., 2020/15396 K., 09.11.2020

"...her ne kadar mahkemece gerekçeli kararda davacının hizmet süresinin 4 yıl 1 ay 7 gün olduğu belirtilmiş ise de hükme esas alınan bilirkişi raporunda davacının hizmet süresinin 3 yıl 4 ay 16 gün kabulü ile... net kıdem tazminatı..."

İlke: Gerekçedeki hizmet süresi ile hükme esas alınan rapordaki sürenin farklı olması başlı başına denetlenmesi gereken bir çelişkidir. Bilirkişi raporunu denetlerken süre tespitini gerekçeyle satır satır karşılaştırın. Kararın tam metni →

2. Fazla mesai alacağı tespit edilmeden kıdem hesabı yapılamaz

Yargıtay 9. HD, 2021/2259 E., 2021/6292 K., 16.03.2021

"...davalı tarafça ibraz edilen işyeri kayıtları değerlendirilerek davacının yapmış olduğu fazla mesailer tespit edildikten sonra davacıya yapılan fazla mesai ödemeleri de dikkate alınarak dava konusu fazla mesai alacağı ile kıdem tazminatının hesaplanması..."

İlke: Düzenli fazla mesai ücreti giydirilmiş ücrete yansıyacağından, fazla mesai tespiti tamamlanmadan kurulan kıdem hükmü eksik incelemeye dayanır. Bozma sonrası direnme süreçlerinde hesap sırasına dikkat. Kararın tam metni →

3. Hizmet süresinde 4 aylık fark dahi bozma nedeni

Yargıtay 22. HD, 2017/13556 E., 2018/13481 K., 30.05.2018

"Ancak, 5 yıl 1 ay 6 gün çalışma süresi üzerinden kıdem tazminatı hesaplanması gerekirken 5 yıl 5 ay 6 gün üzerinden hesaplanmıştır."

İlke: Yüksek mahkeme süre tespitinde gün düzeyinde hassasiyet arar; dört aylık fazla hesap onamaya engel olmuştur. Temyiz dilekçesinde süre hesabını gün bazında dökümlemek etkili bir bozma stratejisidir. Kararın tam metni →

4. On yılı aşan ara dönem: önceki hizmet için kıdem hesaplanamaz

Yargıtay 22. HD, 2016/8905 E., 2019/10027 K., 08.05.2019

"Zamanaşımı itirazında bulunulması halinde önceki çalışma sonrasında ara verilen dönem on yılı aşmışsa, önceki hizmet bakımından kıdem tazminatı hesaplanması mümkün olmaz."

İlke: Aralıklı çalışmalarda dönem birleştirmesinin sınırı zamanaşımıdır. Aynı kararda Daire, asgari ücretten hesap yapılmasını da tanık beyanları karşısında hatalı bulmuş — gerçek ücretin araştırılması gerektiğini vurgulamıştır. Tek kararda iki ayrı hesap ilkesi içerdiğinden işveren vekilleri için de işçi vekilleri için de başvuru değeri yüksektir. Kararın tam metni →

5. İstifayla biten ilk dönem hesaptan dışlanır

Yargıtay 9. HD, 2016/28074 E., 2020/12770 K., 21.10.2020

"Kıdem tazminatı ücreti hesaplanırken ilk dönem çalışması dışlanarak hesap yapılması gerekirken istifa dilekçesine değer verilmeyerek ilk dönem çalışması için de kıdem tazminatı hesaplanması hatalıdır."

İlke: İstifa dilekçesinin varlığı hâlinde o dönem kıdem hesabına katılamaz; mahkemenin istifaya "değer vermemesi" gerekçelendirilmedikçe bozma nedenidir. İstifanın iradeyi sakatlayan koşullarda alındığı iddiası varsa, bu iddianın ayrıca ispatı gerekir. Kararın tam metni →

6. Bilirkişi raporuna dayalı kısmen kabulde temyiz sınırları

Yargıtay 22. HD, 2015/27870 E., 2018/6336 K., 12.03.2018

Toplanan deliller ve bilirkişi raporuna dayanılarak kısmen kabule giden dosyada Daire, temyiz itirazlarının büyük kısmını reddetmekle birlikte hesap yönünden bozma kurmuştur. Pratik değeri: "Dosyadaki yazılara... göre sair temyiz itirazlarının reddi" kalıbıyla başlayan kararlarda dahi hesap bendi ayrıca incelenir — temyizde hesap itirazını bağımsız ve gerekçeli bir bent olarak yazmak gerekir. Kararın tam metni →

Bu kararları (ve benzerlerini) nasıl bulursunuz?

Yukarıdaki 6 karar, İçtihat Pro arşivindeki 10,8 milyon kararın içinden yalnızca "kıdem tazminatının hesaplanması" kesin ifadesiyle yapılan tek bir aramayla çıkarıldı. Kendi dosyanıza uyarlamak için üç taktik:

• Kesin ifade ile daraltın: "kıdem tazminatının hesaplanması", "giydirilmiş ücret", "tavan sınırı" gibi kalıplar, genel "kıdem tazminatı" aramasından çok daha isabetli sonuç verir.
• Anlamsal modu olgusal sorgular için kullanın: "istifa eden işçinin önceki çalışma dönemi kıdem hesabına katılır mı" cümlesini olduğu gibi yazın — anlamsal arama, aynı ilkeyi farklı kelimelerle anlatan kararları da getirir.
• Daire filtresi uygulayın: İş hukuku içtihadında 9. ve 22. Hukuk Daireleri (ve 2020 sonrası birleşmeyle 9. HD) ayrıştırılarak tarama süresi kısalır.

Arşivde yalnızca seçilmiş kararlar değil, 853 binden fazla yerel mahkeme kararı da indekslidir — emsal hesap raporlarının ve direnme gerekçelerinin izini ilk derece aşamasına kadar sürebilirsiniz. Ücretsiz deneme ile kendi sorgunuzu çalıştırın →

Bu yazıdaki karar künyeleri ve alıntılar, İçtihat Pro arşivindeki karar metinlerinden alınmıştır; bağlantılar kararların tam metnine gider. İçerik bilgilendirme amaçlıdır, hukuki mütalaa niteliği taşımaz.

Sık Sorulan Sorular

Kıdem tazminatı hesabında hizmet süresi nasıl tespit edilir?

Yargıtay, hizmet süresinin SGK kayıtları, işyeri kayıtları ve tanık beyanlarının birlikte değerlendirilmesiyle tespitini arar; gerekçeli karardaki süre ile bilirkişi raporundaki sürenin çelişmesi bozma nedenidir (örn. Y9HD 2017/19005 E., 2020/15396 K.).

İstifa eden işçinin önceki çalışma dönemi kıdem hesabına dahil edilir mi?

Hayır. Yargıtay 9. HD, istifa ile sona eren ilk dönem çalışmanın kıdem tazminatı hesabında dışlanması gerektiğini, bu döneminde hesaba katılmasının bozma nedeni olduğunu kabul etmektedir (2016/28074 E., 2020/12770 K.).

Aralıklı çalışmalarda eski dönem için kıdem tazminatı istenebilir mi?

Zamanaşımı itirazı varsa ve ara verilen dönem on yılı aşmışsa, önceki hizmet dönemi bakımından kıdem tazminatı hesaplanamaz (Y22HD 2016/8905 E., 2019/10027 K.).

Bu kararların tam metnine nasıl ulaşırım?

Yazıdaki her kararın künyesi İçtihat Pro arşivine bağlıdır; tam metinler tek tıkla açılır. Benzer kararlar için arşivde "kıdem tazminatının hesaplanması" ifadesiyle arama yapabilirsiniz — arşivde bu ifadeyle eşleşen yüzlerce, kıdem tazminatı genelinde yüz binlerce karar bulunur.